T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/775 Esas
KARAR NO: 2022/593
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/11/2020
KARAR TARİHİ: 09/06/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/06/2022
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: davacı vekili özetle; davalılardan ....... Giyim Turizm Sanayi ve Dış Ticaret
A.Ş. ve Yirikler İnşaat Ticaret A.Ş. (Eski ünvanı: ...... İnşaat Ticaret Taahhüt Turizm Giyim
San. Ve Tic. A.Ş.) işveren sıfatıyla, diğer yüklenici olarak davalı şirket ........ İnşaat ve
Yapı TEK. Ltd. Şti. ile Davalı işveren ........ A.Ş. ne ait İstanbul ili, Başakşehir İlçesi, ........
Mahallesi ....... ada ........ ve ....... ada ...... parselde bulunan taşınmaz üzerine toplamda
yaklaşık 18.000. m2 inşaat alanlı beş adet okul binasının yapım işinin anahtar teslim
yapılmasına ilişkin sözleşmeyi 17.08.2017 tarihinde imzaladıklarını, müvekkili şirket ile sözleşmeyi imzalayan yüklenici
..... İnşaat ve Yapı Tek. Ltd. Şti. arasında 04.01.2018 tarihinde alt yüklenicilik
sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme ile taraflar Yüklenicinin taahhüdü altında bulunan
İstanbul ili, Başakşehir İlçesi, ...... Mahallesi ....... ada ...... ve ..... ada ...... parselde
bulunan taşınmaz üzerine 3 adet okul
binasının yapım işinin alt yüklenici tarafından 965.-TL/m2 birim fiyatıyla anahtar teslimi
yapılmasını müvekkili şirketin üstlendiğini, sözleşme gereği çalışmalar devam ederken, Yüklenici ...... İnşaat ve Yapı Tek. Ltd.
Şti. tarafından, Bakırköy ....... Noterliğinin 19.12.2018 tarih ve ....... Y. Nolu ihtarnamesi
keşide edildiğini, bu ihtarname ile, yüklenici şirket, 04.01.2018 tarihli sözleşmede belirtilen
30.07.2018 tarihine kadar yapı kullanma izninin alınmadığını, bundan dolayı günlük
5.000.-TL cezai şartın ödenmesini, sözleşmede belirlenen sürede yükümlülüklerin yerine
getirilmediği, hazırlanan 9 nolu hakedişte de bu durumun belirlendiğini, taraflar
arasında imzalanmış sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğini, müvekkil şirkete
fazladan yapıldığı iddia edilen ödemelerin iadesini ileri sürdüğünü, müvekkilinin ihtarnameye cevap verdiğini, müvekkili şirketin tüm iyiniyetli çabalarına rağmen,
yüklenici ve diğer davalılar sözleşmeye aykırı davranmaya devam ettiklerini, Müvekkili şirket tarafından Küçükçekmece ...... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...... D. İş dosyası ile
davalılar aleyhine tespit talebinde bulunulduğunu, hazırlanan bilirkişi
raporunda müvekkil şirketin sözkonusu mahalde elektrik tesisatı yapımı işinden
650.772,86.-TL + KDV, mekanik tesisatın yapımı işinden 795,254.-TL + KDV, inşaat yapım
işinden 3.650.691,45.-TL alacaklı olduğu kanaatine varıldığını, yapılan haklı itirazlar
neticesinde bilirkişi heyeti tarafından tekrar hesaplamalar yapıldığını ve bir kısım eksiklikler
giderilerek, 11.06.2019 tarihinde düzenlenen bilirkişi ek raporu ile A Blok çatı katı için
1.216,75.-TL, C Blok çatı katı için 1.216,75.-TL, E Blok çatı katı için 888.224,60.-TL çatı
katının yaşama elverişli hale dönüştürülme bedeli hesaplandığını, inşaatın gerçekleşme
yüzdesi A Blok için %85, C Blok için %95 ve E Blok için %100 olarak belirlendiğini, müvekkilin
söz konusu mahalde imalatını yaptığı elektrik tesisatı yapımı işinden 650.772,86.-TL +
KDV, mekanik tesisatın yapımı işinden 795,254.-TL + KDV, inşaat yapım işinden
5.722.980,13.-TL alacaklı olduğu kanaati ile rapor tanzim edildiğini, müvekkili şirket tarafından Küçükçekmece ....... İcra
Müdürlüğünün ....... Esas sayılı dosyası ile davalılara karşı toplam 3.428.157,56.-TL tutarlı ilamsız takiplerde ödeme emri gönderildiğini, davalıların itirazı sonucu takibin durduğunu beyan ederek, davalı borçluların Küçükçekmece ......... İcra Müdürlüğünün ........ Esas sayılı
icra dosyasına yaptıkların itirazların iptali ile takibin devamına, %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: davalı ...... İnşaat Ve Yapı Teknolojileri Ltd. Şti.
vekili cevap dilekçesinde özetle: Bakırköy ........ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ........ E. sayısı ile açılan konkordato davasında, 25.02.2019 tarihinden başlamak üzere üç ay süre ile geçici mühlet kararı ile müvekkili şirket aleyhine 6183 sayılı Yasaya göre yapılan takipler de dâhil olmak üzere hangi nedene dayanırsa dayansın takip yapılamayacağına dair ihtiyati tedbir kararı verildiğini, ilgili mahkeme tarafından, 23.05.2019 tarihinde üç aylık geçici mühlet kararına ek olarak geçici mühletin iki ay daha uzatılmasına karar verildiğini, 18.07.2019 Tarihinde, Bakırköy ........ Asliye Ticaret Mahkemesi, Müvekkil Şirket lehine bir yıl süre ile kesin mühlet kararı verildiğini, 10.07.2020 Tarihinde Covid-19 nedeniyle 7226 Sayılı Kanun uyarınca duran sürenin eklenmesiyle kesin mühletin 12.10.2020 tarihine kadar uzatılması kararı verildiğini, 02.10.2020 tarihinde kesin mühlet kararının 6 ay daha uzatılması kararı verildiğini, Mühlet kararında açıkça ifade edildiği üzere, müvekkili şirket aleyhine icra takip işlemlerinin yapılması yasaklanmış olduğundan davacının başlattığı takibe itiraz edildiğini beyan ederek, tedbir kararı tarihinden sonra müvekkili şirket aleyhine başlatılan usul ve yasaya aykırı icra takibine yapılan itirazın haklılığı sebebiyle davanın müvekkil yönünden reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı ......... İnşaat Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: davacının dilekçesinde de belirttiği üzere; davalı ......... ve ...... işveren olarak, davalı ......... ise yüklenici olarak sözleşme yaptıklarını, davacının bu suretle ikrar ettiği üzere müvekkilinin davacı ile hiçbir sözleşmesi ve hukuki bağının bulunmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
Davalı......... Hazır Giyim Turizm Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkil şirketin, davacı yanın dava dilekçesinde ikrar ettiği üzere mevcut anlaşmazlığa konu taşınmazın maliki olduğunu, Müvekkili şirketin, davalı ......... İnşaat Ticaret A.Ş ile işbu taşınmaz üzerinde bir okul inşa edilmesi konusunda davalılardan ......... İnşaat ve Yapı Tek. Ltd. Şti. İle bir sözleşme imzaladıklarını, bu sözleşmede müvekkili şirket ve ......... İnşaat Ticaret A.Ş işveren ......... İnşaat ve Yapı Tek. Ltd. Şti. İse yüklenici konumunda olduğunu, dava dilekçesinden dahi açıkça anlaşılacağı üzere taşeron davacı şirket davalı ......... İnşaat ve Yapı Tek. Ltd. Şti. Arasındaki sözleşme müvekkili şirketi hiçbir surette bağlamadığını, sözleşmenin ihlali veya yerine getirilmemesinden hiçbir sorumluluğu bulunmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı taleplerinden ibarettir.
Celp edilen Küçükçekmece .... İcra müdürlüğünün ....... Esas sayılı dosyasının tetkikinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlular aleyhine 29/11/2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı, ......... İnşaat Ve Yapı Teknolojileri Ltd. Şti. Yönünden Bakırköy ......... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... Esas sayılı dosyasında konkordato kararı verildiği, davalı borçluların vekilleri vasıtasıyla ayrı ayrı icra takibine,borca ve fer'ilere itiraz ettikleri, itiraz nedeniyle takibin durduğu anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere husumet, bir başka deyişle taraf ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumet, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyorsa o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı sıfatının olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatının en önemli özelliği, def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflarca ileri sürülmemiş olsa bile mahkemece re'sen ele alınabilmesidir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-d maddesinde düzenlendiği üzere dava ve taraf ehliyeti dava şartlarındandır. Ancak, taraf sıfatı dava şartlarından değildir. Buna karşılık, taraf sıfatı, dava şartı gibi, davanın esastan görülüp karara bağlanabilmesi için, varlığı ya da yokluğu hakim tarafından davanın her aşamasında kendiliğinde gözetilen ve taraflarca noksanlığı davanın her aşamasında ileri sürülen nitelikte olmasıdır.
Yargılama tarihi itibari ile HMK. 115/1 maddesi uyarınca dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında mahkeme kendiliğinden araştırır.
Davalı davalı ......... İnşaat Ve Yapı Teknolojileri Ltd. Şti.
yönünden Küçükçekmece ........ İcra Müdürlüğünün....... Esas sayılı takip dosyası Küçükçekmece ....... İcra Hukuk Mahkemesinde ...... Esas sayılı dosyasında 18/06/2021 tarihinde verilen karar ile, davalı borçlu ......... İnşaat ve Yapı Teknolojileri Limited Şirketi yönünden takibin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır. İptal sebebinin, icra takibinin Bakırköy ........ Asliye Ticaret Mahkemesinin ........ esas sayılı dosyasında 18/07/2019 tarihinde verilen ihtiyati tedbir kararından sonra başlatılmış olması gerekçesidir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları ile tüm dosya kapsamına göre; davalılardan......... Hazır Giyim Turizm Sanayi ve Dış Ticaret
A.Ş. ve ......... İnşaat Ticaret A.Ş. (Eski ünvanı: ......... İnşaat Ticaret Taahhüt Turizm Giyim
San. Ve Tic. A.Ş.) işveren sıfatıyla, diğer yüklenici olarak davalı şirket ......... İnşaat ve
Yapı TEK. Ltd. Şti. ile Davalı işveren......... A.Ş. ne ait İstanbul ili, Başakşehir İlçesi, ......
Mahallesi ...... ada....... ve ...... ada ...... parselde bulunan taşınmaz üzerine toplamda
yaklaşık 18.000. m2 inşaat alanlı beş adet okul binasının yapım işinin anahtar teslim
yapılmasına ilişkin sözleşmeyi 17.08.2017 tarihinde imzaladıkları, sözleşme kapsamında Küçükçekmece ....... İcra Müdürlüğünün ....... Esas sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
Sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereği sözleşme, kural olarak o sözleşmede taraf olanları bağlar. Sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda davanın tarafları da sözleşmenin taraflarıdır. Yargıtay içtihatlarında ve öğretide bu durum taraf sıfatı olarak adlandırılmaktadır.
Sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereği sözleşme, kural olarak o sözleşmede taraf olanları bağlar. Sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda davanın tarafları da sözleşmenin taraflarıdır. Yargıtay içtihatlarında ve öğretide bu durum taraf sıfatı olarak adlandırılmaktadır.
Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise, def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır.
Somut olaya geldiğimizde; davalılar sözleşmenin tarafı olmadığından bahisle husumet itirazında bulunmuş olup sunulan sözleşmeler incelenmiş ve davacının da kabulünde olduğu üzere Alt yüklenici olan davacı ile diğer davalılar......... Hazır Giyim Turizm San. Ve Dış Tic. A.Ş. ve ......... İnşaat Ticaret A.Ş. sözleşmenin tarafı değildir. Davacı ile davalı ......... inşaat Ltd Şti arasındaki hak ediş bedeli nedeni ile söz konusu takibe konu alacaklarından sorumlu olmadıkları hususları nazara alınarak davalılar......... Hazır Giyim Turizm Sanayi Ve Dış Ticaret Anonim Şirketi ve ......... İnşaat Ticaret Anonim Şirketi'ne husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmış olup bu davalılar yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Diğer davalı ......... İnşaat ve Yapı Tek. Ltd. Şti.ile ise yüklenici olarak sözleşme yapıldığı Küçükçekmece ........ İcra Müdürlüğünün ...... Esas sayılı takibin Küçükçekmece ...... İcra Hukuk Mahkemesinde ....... Esas sayılı dosyasında verilen 18/06/2021 tarihli karar ile; davalı borçlu ......... İnşaat ve Yapı Teknolojileri Limited Şirketi yönünden takibin iptaline karar verildiği ve bu şirket bakımından Bakırköy ........ Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas sayılı dosyasında verilen 25/02/2019 tarihli karar ile konkordato kararı verildiği, 23/05/2019 tarihinde 2 ay süre ile uzatıldığı, 18/07/2019 tarihinden itibaren 1 yıl süre ile kesin mühlet verildiği, icra takip tarihi de dikkate alınarak davanın ön şartı ve özel dava şartı olan öncelikle üsulüne uygun ve derdest bir icra takibi bulunmadığından davalı ......... İnşaat Ve Yapı Teknolojileri Limited Şirketi yönünden de dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ......... İnşaat ve Yapı Teknolojileri Ltd. şti yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine,
2-Davalılar ........ Hazır Giyim Turizm Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş. , ......... İnşaat Ticaret A.Ş. (Eski ünvanı: ......... İnşaat Ticaret Taahhüt Turizm Giyim San. Ve Tic. A.Ş.) yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 80,70 TL harçtan peşin alınan 41.403,58 TL harcın mahsubu ile bakiye 41.322,88 TL harcın hükmün kesinleşmesine müteakip istem halinde davacıya iadesine,
4-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konu hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 5.100,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,
8-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde HMK'nun 342.maddesi gereğince dilekçe ile mahkememize veya başka bir yer mahkemesine İstinaf kanun yolu harcı, tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenerek istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
09/06/2022
Başkan ........
¸(e-imzalıdır)
Üye ........
¸(e-imzalıdır)
Üye ........
¸(e-imzalıdır)
Katip ......
¸(e-imzalıdır)