T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/87 Esas
KARAR NO : 2025/237
Bakırköy .... İcra Dairesi : ...
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/01/2020
KARAR TARİHİ : 11/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle, davacı firmanın, davalı aracılığıyla müşterilerine turizm hizmeti almak istediğini, davalıdan alınması gereken hizmetin alınmadığını, ödenen bedelin taraflarına iade edilmediğini, davacının müşterilerini farklı firmalar vasıtası ile taşımak zorunda kaldığını, davacının alacağına ilişkin fatura edilen cari hesaptan kaynaklı davalı tarafça ödenmeyen borcun tahsili amacıyla Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığı, başlatılan takibe davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu belirterek, takibe itirazın iptalini, takibin devamını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
DELİLLER : Bakırköy .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası, Bakırköy ... İcra Dairesinin ... iflas sayılı dosya sureti, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, taşıma hizmetinin ifa edilmemesi nedeniyle ödenen bedelin iadesi talebiyle başlatılan Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı taleplerinin sübut ve miktarı noktasında toplanmış olduğu görüldü.
Bakırköy .... İcra Dairesi ’nün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 41.108,50-USD asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili için ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal süre içerisinde ikame edildiği anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizin 28/12/2020 tarihli bilirkişi kök ve ek raporunda özetle,
Dosya muhteviyatında sunulan 2 adet dekontta geçen tutarların davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarına işlendiği, davalı tarafın yasal defterlerine işlenip işlenmediğinin tespit edilemediği, davalı tarafın dosya muhteviyatında yasal defterlerini, kayıt ve belgelerini ibraz etmediği davacı tarafından sunulan belgelere istinaden yaptığı ödemelere ait 40.537,50-USD tutarı takip tarihi itibariyle talep edebileceği 571,57-USD alacak için belge sunulmadığı, davacının ispat etmesi gerektiği görüş ve kanaati bildirmiştir.
Taraflardan birinin ileri sürdüğü vakıanın ispatı için dayanılan belgenin davanın karşı tarafının elinde bulunması durumunda ise karşı tarafın anılan belgeyi ibrazı HMK’nın 220/1. maddesinde; “İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir.” şeklinde düzenlenmiştir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 220/1. maddesinin uygulanması için gereken ilk koşul, karşı taraf elinde olan belgenin ileri sürülen vakıanın ispatına elverişli olup bu isteğin kanuna uygun olduğuna dair kanaatin mahkeme nezdinde ortaya çıkmasıdır. Bu kapsamda ileri sürdüğü vakıanın ispatı için delil olarak HMK’nın 220/1. maddesi çerçevesinde karşı tarafın elindeki belgeye dayanan tarafın, HMK’nın 194. maddesinde düzenlenen somutlaştırma yükünü ifa ederek karşı tarafın elindeki belge ile ileri sürülen vakıanın ispatının zorunlu ve bu talebin kanuna uygun olduğuna dair mahkeme nezdinde bir kanaat uyandırması gerekir.
Bu şartın varlığı hâlinde gözetilecek diğer bir koşul ise ibrazı istenen belgenin karşı tarafın elinde olmasıdır. Burada karşı tarafın elinde olmasından kasıt, belgenin ibraz edilebilecek surette tarafın hâkimiyet alanı içerisinde olmasıdır. Bu bağlamda madde hükmünde; karşı tarafın belgenin elinde olduğunu ikrar etmesi, ileri sürülen talep üzerine susması yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşılması veya başka bir belgede ikrar olunması gibi durumlarda belgenin istenen tarafın elinde olduğu kabul edilir. Öte yandan HMK’nın 220/2. maddesi gereğince ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir.
Belirtilen koşulların mevcudiyeti hâlinde mahkemece, taraftan karşı tarafın delil olarak dayanmış olduğu belgenin ibrazı için kesin süre verilir. Belirtilen kesin süre içerisinde ibraz istenen tarafça belgenin ibraz edilmemesi ve ibraz edilmemeyle alakalı kabul edilebilir bir mazeretin delilleriyle birlikte gösterilmemesi yahut belgenin elinde bulunduğunu inkâr edilmesi ve teklif edilen yeminin kabul veya icra edilmemesi hâlinde mahkemece, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanı kabul edilebilir (HMK m. 220/3).
Devam eden yargılama sırasında davalı şirket iflas ettiğinden, alacağın masaca kesin olarak kabul edilmediği ve kayıt-kabul davası ayrıca açılmadığı anlaşılmakla davaya kayıt kabul davası olarak devam olunmuş, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün .... iflas sayılı dosyasına yazılan müzekkere cevabında iflas dosyasının Adi Tasfiye usulü ile yürütüldüğüne ilişkin cevap verilmiştir.
İİK'nun 195/1. maddesinde "Borçlunun taşınmaz mallarının rehni suretiyle temin edilmiş olan alacaklar müstesna olmak üzere iflasın açılması müflisin borçlarını muaccel kılar. İflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ile takip masrafları anaya zammolunur." hükmü yer almaktadır. İİK'nın 195. maddesinde müflisin borçlarının iflasın açılması ile muaccel olacağı ve iflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ve takip masraflarının ana paraya ilave edilerek masaya kaydedileceği öngörülmüş olduğuna göre, iflas masasına yazılacak alacakların iflas tarihi itibariyle hesaplanıp, belirlenmesi gerekmektedir. İflasın açılması ile ipotekle temin edilen alacaklar hariç, diğer alacaklar muaccel hale gelir ve iflasın açıldığı tarihe kadar işleyen faizler ve takip masrafları da asıl alacağa eklenerek masaya yazılır.
Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 08/12/2014 tarihli ... E. ... K. sayılı ilamında; "...kayıt kabul davalarında, ispat yükü kural olarak, hakkının tanınmasını isteyen davacı alacaklıda olup, davacı alacağının mevcudiyetini gerçek bir hukuki ilişkiye dayandığını sonradan düzenlenmesi mümkün olmayan ve birbirini doğrulayan delillerle ispatlaması gerekir. Kambiyo senetleri kural olarak illetten mücerret sayılsalar da, bunlar tek başına alacağın varlığını ispat yeterli olmayıp, bunlara dayalı olarak iflas masasına kayıt isteyen alacaklının alacağını, yukarıdaki ilkelere göre ispatlaması gerekir.
Yapılan bu açıklamalar, dosya kapsamı bir arada değerlendirilmesinde; Dosyada alınan bilirkişi raporunda davacının davalı hakkında iflas tarihinden önce başlatığı takip tarihi itibari ile alacaklı olduğu tespit edilmiş olup, İİK m.195 hükmü uyarınca müflisin borçlarının iflasın açılması ile muaccel olacağı ve iflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ve takip masraflarının ana paraya ilave edilerek masaya kaydedileceği hükmü dikkate alınarak, eldeki davanın da, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesine istinaden ödenmeyen bedelin tahsili amacıyla ikame edildiği anlaşılmakla, yargılamamız sırasında alınan bilirkişi kök ve ek raporu ile, davacının incelenen ticari defter ve belgeleri ile 31.834,00-USD ve 8.703,50-USD bedelli faturaların talep edilebileceği tespit edilmiş olup, davalının verilen kesin ve ihtarlı sürede incelemeye sunmadığı kayıtları bakımından bir mazeret bildirmediği sonucu ile davacının ticari kayıtları gözetilerek davacının alacağının kayıt kabulüne dair talebinin yerinde olduğu sonuç ve kanaati ile davanın kısmen kabulü ile; Bakırköy .... İflas İdaresi'nin .... iflas sayılı dosyasında müflis .... Havacılık A.Ş.'ne ait iflas masasına davacı alacağı olarak 40.537,50-USD yönünden davalının iflasının açıldığı tarih olan 19/01/2023 tarihindeki kur üzerinden yapılan hesaplama ile 763.321,12-TL'nin kayıt ve kabulüne dair karar verilmiştir. ( bu hususta emsal; Yargıtay 6. HD. ' nin 2021/5287 esas, 2022/3913 karar sayılı ilamı)
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile;
Bakırköy .... İcra Daire'nin .. iflas sayılı dosyasında müflis .... Havacılık A.Ş.' e ait iflas masasına davacı alacağı olarak 40.537,50 usd ' nin, davalının iflasının açıldığı tarih olan 19/01/2023 tarihindeki kur üzerinden yapılan hesaplama ile 763.321,12-TL alacağının kayıt ve kabulüne,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gerekli 615,40- TL harçtan davacı tarafça yatırılan 2.860,52-TL harcın mahsubuyla, fazlaca yatırılan 2.245,12-TL'nin hükmün kesinleşmesine müteakip istem halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan 54,40-TL başvurma harcı, 2.860,52-TL peşin harç olmak üzere toplam 2.914,92-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça 288,60-TL posta/tebligat 750,00-TL bilirkişi gideri olarak yapılan toplam 1.038,60-TL yargılama giderinin kabul/red oranına göre 1.024,15-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-AAÜT gereğince hesap edilen 30.000,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-AAÜT gereğince hesap edilen 10.762,66-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00-TL'nin, 1.301,64-TL'sinin davalıdan, 18,36-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
8-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı. 11/03/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır