T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/914 Esas
KARAR NO: 2022/306
DAVA: Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ: 19/02/2015
KARAR TARİHİ: 24/03/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/04/2022
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili, müvekkili şirketin bitkisel gıda takviyesi ürünleri üreten ve bu konuda markaların sahibi olan hisseleri Doktor ......'a ait bir şirket olduğunu, davalı ...... Pazarlama Day. Tük. Malz. Rek. Kırt. Ltd.Şti'nin hisselerinin ....... ailesine ait olduğunu, müvekkili ile bu şirket arasında 2011 yılında imzalanan sözleşmeye göre müvekkilince üretilen ürünlerin tek satıcılığını üstlendiğini, diğer davalı ......... Sağlık Ürünleri San ve Tic. Ltd. Şti hisselerinin de ...... ailesine ait olup 2012 yılında kurulduğu ve diğer davalıyla aynı işleri yerine getirdiğini, müvekkili şirket tarafından üretimi yapılan ürünlerin önce Ankara'da fason olarak ürettirildiği, daha sonra Kayseri'de bulunan ...... Bitkisel Ürünler Ltd. Şti olarak ünvanı bulunan şirkete ürettirildiğini, ürünlere Sağlık Bakanlığının reklam yasağı getirmesi, dağıtımda çıkan sorunlar, piyasada bulunan çok sayıda taklit ve sahte ürünün satışları olumsuz etkilediğini, bunun sonucunda ...... Pazarlama'nın 2013 yılı sonlarında satışlarının düştüğünü, davalı tarafın satışların düşmesini ürünün niteliğindeki bozulmadan kaynaklandığını ileri sürdüğünü ve zararlarının karşılanmasını istediğini, ancak davalı tarafın kanıtlanmış bir zararını ispatlayamadığını, müvekkili şirketin hissedarları ve yakınlarının kişisel olarak borçlandırıldıkları açık senetlere imza attırıldığını, müvekkili şirketin tek hissedarı olun ......'ın darp edildiğini, kendisinin ve ailesinin tül mal varlıklarının ellerinden alındığını, gerek ......, gerekse eşi ....... hakkında icra takiplerine başlatıldığını, takip alacaklısının ...... olarak gösterildiğini, iki dosyada toplam 12 milyon TL'lik 4 adet senedin takibe konulduğunu, bu senetlerin dışında daha birçok senet bulunduğunun davalılarca beyan edildiğini, süreç içerisinde ...... şirketinin hisselerinin de davalılarca sahiplenilmesi ile müvekkili şirketin faaliyetinin fiilen sona erdirildiğini, davalıların müvekkili şirketin markalarını da herhangi bir bedel ödemeden devraldıklarını, konuyla ilgili dava açacaklarını, davalıların 31/12/2013 tarihi itibariyle 2.946.132,92 TL cari hesap borçları bulunduğunu, bu bedeli de ödemediklerini, ...... %50 hissesi karşılığında da bir bedelin ödenmediğini, müvekkili şirketin her anlamda mağdur edildiğini, yetkili satıcılık sözleşmesinin fiilen uygulanamaz hale geldiğini, müvekkilinin üretim ve sözleşmenin ifasından beklediği gelir ve yararların davalıların zimmetine geçtiğini, davalıların içinde bulundukları yapının uyguladığı baskı ve şiddet karşısında müvekkili şirket hissedarının yasal hakkını aramaktan çekindiğini, buna rağmen herşeyi göze alarak müvekkili şirketin 26/01/2015 tarihinde sözleşmeyi feshettiğini ve ürünlerin satışının derhal durdurularak iadesinin istenildiğini, ancak bu isteğin sonuçsuz kaldığını belirterek sözleşmenin davalılar tarafından fiilen ortadan kaldırıldığının, sözleşmenin müvekkili tarafından haklı olarak fesh edildiğinin, davalıların sözleşmeye aykırı eylem ve işlemlerinden kaynaklanan müvekkili şirketin zararların tespitini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik bu zarardan 20.000,00 TL'nin faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: davalı ..... Ürünleri San ve Tic. Ltd. Şti vekili, davalıların birbiriyle ilgisi olmayan tüzel kişilikler olduğunu, ortaklarının farklı olduğunu, ortakların ......'ın yakınları olmadığını, davacı ile diğer davalı arasında sözleşme bulunup bulunmadığını bilmediklerini, sözleşme varsa da müvekkilini bağlamayacağını bildirerek davanın reddini istemiştir.
Davalı ...... Pazarlama Day. Tük. Malz. Rek. Kırt. Ltd.Şti vekili, davacının iddialarının mesnetsiz olduğunu, gerçek dışı olayların anlatıldığını, müvekkilinin diğer davalıdan farklı bir tüzel kişilik olup davacının ürettirdiği ürünlerin tek yetkili satıcısı ve dağıtıcısı olduğunu, ancak davacının başka firmalara da ürün verdiğini öğrendiklerini, bu durumun davacı tarafın kayıtları incelendiğinde ortaya çıkacağını, davacının kendi kusuruna dayanarak hak talep edemeyeceğini, feshin haksız olduğunu, davacının ürünlerinin hatalı olduğunu, hatalı ürünlerle ilgili olarak müvekkiline ödeme yapılmadığını, davacının alacaklı olmadığını, aksine davacının kusuru nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını bildirerek davanın reddini istemiştir.
Mahkememizin 22/06/2017 tarih, ...... esas, ....... karar sayılı kararı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesinin ...... Esas ...... karar sayılı kararı ile kaldırılmıştır.
BAM kararında, ".... mahkemece davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarını da gözeterek gerektiğinde yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmak suretiyle tüm deliller, istinaf denetimine elverişli olacak şekilde birlikte değerlendirildikten sonra varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.." gerekçesi ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar vermiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin ve davalıların sözleşmeye aykırı eylem ve işlemlerinden kaynaklanan zararların tespiti ile tazminat davasıdır.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları doğrultusunda, davacı şirket ile davalı ...... Pazarlama.. Ltd.Şti arasında imzalanan Distribütörlük sözleşmesi irdelenerek, sözleşme gereğince tarafların edimlerini yerine getirip getirmedikleri, sözleşmenin davacı tarafça haklı olarak feshedilip edilmediği, davacının zarara uğrayıp uğramadığı, zarar talebinde bulunup bulunamayacağı varsa miktarı ve niteliği ile mahkememizce daha önce alınan bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazlar, (davacı tarafın 03/02/2017 tarihli itirazı, davalı tarafın 11.01.2017 tarihli beyanı)İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ........ Hukuk Dairesinin ....... Esas ........ karar sayılı bozma ilamı, Yargıtay ,...... Ceza Dairesinin ....... esas 02/07/2021 tarihli bozma kararı, Bakırköy ........ Ağır Ceza Mahkemesinin ....... esas (bozma öncesi ........ esas ) sayılı dosyasında verilen 10/09/2021 tarihli düşme kararı dikkate alınarak rapor düzenlenmesi bakımından dosya yeni oluşturulan bilirkişi heyetine tevdi edilerek 19/01/2022 tarihli bilirkişi raporu alınarak dava sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan 19/01/2022 tarihli bilirkişi raporu bilimsel veri ve içeriğe sahip, denetime elverişli bulunması sebebiyle hükme esas alınmıştır.
Bakırköy ..... Ağır Ceza Mahkemesinin bilahare ...... esas sayılı dosyada sanık ......’ın
14.04.2020 tarihinde ölümü nedeniyle hakkında yürüyen davanın düşürülmesine karar verdiği
görülmektedir.
Dosyaya sunulan tarihsiz “Distribütörlük (Tek Satıcılık Sözleşmesi” başlıklı sözleşmenin
incelenmesinden, davacı ile davalılardan ...... Pazarlama Dayanıklı Tüketim Malları Reklam ve
Kırtasiye Ltd. Şti arasında tüm dünya üzerinde beş yıl süreli tek satıcılık sözleşmesi kurulduğu, tek
satıcının davacıya ait ürünlerin tanıtımı ve pazarlanmasını üstlendiği, tek satıcılığın doğasına uygun
standart hükümlere yer verildiği anlaşılmaktadır.
Dosyaya sunulan 04.02.2015 tarih ve ...... yevmiye numaralı ihtarname ile davalı tüzel kişiler ile
......’ın ...... ve davacı ...... firmasına fesih beyanını kabul etmediklerini,
kendilerine ciddi miktarda borçlu olunduğunu, bağlı borçların bir kısmının icraya konulduğunu,
tasarrufun iptali davası açıldığını beyanla borcun ödenmesini talep ettiği görüşmüştür.
26/01/2015 tarih ve ....... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamede davacı yanın davalılara sözleşmeye
aykırılık nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini, firmadan alınan ve bedeli ödenmemiş ürünleri geri
verilmesini, 31.12.2013 tarihi itibariyle kalan cari hesap borcunun ödenmesini, 2014 yılı alacağının
hesaplanması için gerekli bilgilerin kendilerine gönderilmesini, 04.12.2014 tarihinde TPE Marka
Siciline tescil edilen markaların, ...... Ltd. Şti.’nin % 50 hissesi karşılığı bedelin, Mülkiyeti
...... adına görünen taşınmazların devir tarihindeki rayiç bedellerinin faiziyle birlikte üç
gün içinde ödenmesini ihtar ettikleri görülmektedir.
Dosyaya sunulan 22.10.2013 tarih ve ...... yevmiye numaralı devir sözleşmesinden davacının bir dizi
markanın 9.000,00 TL bedelle ....’ye devredildiği
görülmektedir.
Ticaret Sicil Gazetesi kaydından 05.03.2014 tarihli ...... Bitkisel Ürünler İlaç Kozmetik Gıda
Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti’nin genel kurulunda, şirket hissedarlarından ......’nun şirkette
bulunan 50.000,00 TL bedelli 2.000 adet hissesini Bakırköy ...... Noterliğinin 05.03.2013 tarih ve ......
yevmiye numaralı devir sözleşmesiyle ....... Sağlık Ürünleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’ye devrettiği
şirket hissedarlarından ......’in şirkette bulunan 50.000,00 TL bedelli 2.000 adet hissesin
Bakırköy ...... Noterliğinin 05.03.2013 tarih ve .... yevmiye numaralı devir sözleşmesiyle ..... Doğal Sağlık Ürünleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’ye devrettiği anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki tek satıcılık sözleşmesi kapsamında davalı yanın zarara uğradığı gerekçesiyle
davacı yandan imzalı boş senet aldığı, ..... şirketinin % 50 hissesinin devrinin sağlandığı, bazı
taşınmaz ve marka devirlerinin yapıldığı tartışmasızdır. Davacı yan bunun hukuka aykırı yollardan
gerçekleştiğini iddia etmektedir.
Ceza yargılaması sırasında yağma suçundan tüm sanıkların beraat ettiği, senetlerin hukuka aykırı
yollardan ele geçirildiği konusunda ise sanıklar hakkında ilk derece mahkemesi tarafından
mahkumiyet hükmü kurulmuş ise de, istinaf aşamasında mahkumiyet hükmünün kaldırıldığı ve beraate
dönüştürüldüğü, beraat hükmünün Yargıtay onaması ile kesinleştiği, sanıklardan ...... hakkında
ise ölüm nedeniyle davanın düşürüldüğü dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, celp edilen bilgi ve belgeler, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına binaen; davacı taraf, distribütörlük sözleşmesini haklı olarak feshetmiş olduğunun tespitini ve şimdilik 20.000 TL maddi tazminat talep etmekte olup, davacı taraf bu kapsamda, davalı tarafla arasında olan distribütörlük sözleşmesinin feshi yanı sıra belirsiz alacak davası şeklinde maddi tazminat talep etmektedir. Dosyaya sunulan deliller kapsamında yapılan inceleme sonunda, davacı taraf ile davalı tarafta yer alan ve iki farklı tüzel kişilik olan davalı şirketlerden davalı ...... Pazarlama Ltd. Arasında distribütörlük sözleşmesi olduğu, ancak diğer davalı tüzel kişi olan davalı ...... Sağlık Ltd. arasında sözleşme olmadığı anlaşılmış ve davanın tür ve talebine göre bu durumun pasif husumetin tespitinde önem taşıdığı anlaşılmış ve davalılardan ...... Sağlık Ltd.nin husumet itirazının yerinde olduğu ve kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Diğer yandan, taraflar arasındaki akdi ilişki bakımından sözleşmenin haklı sebeple feshedilmiş olduğu kanıtlanmalı ve davacının da davalılar aleyhine maddi tazminata hak kazandığı belirlenmeli ve davalıların haksiz fiil işlediğinin de unsurları ile dosyaya sunulan kanıtlarla ispatlanması gerekir. Diğer taraftan, ürünler bakımından sorun olduğu taktirde, distribütörlük veren davacı tarafın basiretli tacir olma yükümlülüğü çerçevesinde kendi distribütör sıfatı nedeni ile bunun sonuçlarına katlanması gerekmekte olduğu anlaşılmış ve bu yönden davalıların varsa kusurlarını kanıtlaması ve tacirler arası ayıp, kusur ihbar ve ihtarlarının tabi olduğu şekillere uyarak varsa aralarındaki yazılı delillerini dosyaya sunamamış olduğu dikkate alınmıştır. Davacının, sözleşmenin feshini haklı kılacak delillerini dosyaya sunması gerekirken sunamaması dikkate alınarak ispat külfetini yerine getiremediği ve maddi tazminat talebinin de davalıların, taraflar arasındaki akdi ilişkide davalı tarafa düşen edimleri yerine getirme bakımından kusurlu oldukları davacı tarafından kanıtlanamamıştır. Dosyaya sunulan 29.08.2012 tarihli adi yazılı protokol ile ......’ın tek satıcılık hakkını on
yıl süreyle davalılardan ....’ne devrettiği, Trabzon ...... Noterliğinde 25.07.2021 tarih ve ...... yevmiye numaralı ...... ve ...... ’in üretici, ......’ın tek satıcı olarak yer aldığı tek satıcılık sözleşmesinin yirmi yıl süreli
olduğu, coğrafi alanın tüm dünya olduğu, sözleşme ile fiyat belirleme yetkisinin tek satıcıya verildiği,
dağıtımın tek satıcı veya onun belirlediği kişi ve kurumlar tarafından yapılacağı, sözleşmeye konu
marka ve ürünlerin sözleşmenin üçüncü maddesinde sayıldığı, sözleşme onaylama
şeklinde olup, noterlik şerhinde sözleşme taraflarının kendilerinin dairede noter huzurunda imzaladığının yazılı olduğu, davacı ...... firmasının bu sözleşmenin tarafı olmadığı, ancak bu sözleşmeyi imza eden ......’ın davacı firmanın tek ortağı ve yetkilisi olduğu, Bakırköy ...... Ağır Ceza Mahkemesinin ...... esas sayılı dosya kapsamında kurulan beraat hükmü ve sanıklardan ...... hakkında davanın düşürülmesi
kararı dikkate alındığında boş olan senetlerin anlaşmaya aykırı
olarak doldurulduğunun davacı tarafından ispatının
gerektiği, dava dosyasında taraflar arasında bunu belgeleyecek bir protokol veya evrakın bulunmadığı anlaşılmakla davalı ...... Pazarlama Dayanıklı Tüketim Mallar Reklam Kırtasiye Ltd.Şti yönünden davasının esastan reddine, davalı ....... Sağlık Ürünleri San. Ve Tic. Ltd.Şti yönünden davasının pasif husumet yokluğundan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin davalı ....... Sağlık Ürünleri San. Ve Tic. Ltd.Şti yönünden davasının pasif husumet yokluğundan reddine,
2-Davacının davalı ...... Pazarlama Dayanıklı Tüketim Mallar Reklam Kırtasiye Ltd.Şti yönünden davasının esastan reddine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 80,70 TL harçtan peşin alınan 341,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 260,85 TL harcın hükmün kesinleşmesine müteakip istem halinde davacıya iadesine,
4-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 5.100,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,
Dair karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde HMK'nun 342.maddesi gereğince dilekçe ile mahkememize veya başka bir yer mahkemesine İstinaf kanun yolu harcı, tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenerek istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/03/2022
Başkan ...Üye ... Üye ... Katip ...
¸(e-imzalıdır)¸(e-imzalıdır) ¸(e-imzalıdır) ¸(e-imzalıdır)