T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/955 Esas
KARAR NO: 2021/1035
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/12/2020
KARAR TARİHİ: 22/11/2021
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ......... köprüsünün ve Kuzey Marmara çevre yolunun işletme hakkına sahip olduğunu, davalı tarafın muhtelif tarihlerde ......... plakalı araçlarla 11/10/2016 - 27/02/2018 tarihleri arasında köprü ve otoyollardan ihlalli geçişi yaptığını, bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretleri için Bakırköy ........ İcra Müdürlüğünün ....... Esas Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının borca ve ferilerine itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle, davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın iptaline, alacağın 242.377,8- TL asıl, 41.014,25-TL işlemiş faiz, 7.382,57-TL KDV yönünden devamına, davalı aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin bir kısım geçiş yaptığını ancak geçişlerin tümünü kabul etmediklerini, mükerrer geçişlerin olduğunu, dorse plakasına ayrıca geçiş ücreti alındığını, davacının alacağın varlığını ispat etmesi gerektiğini, sağlanan hizmetin ayıplı olduğunu belirterek davanın reddine, davacı aleyhine %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Bakırköy ....... İcra Müdürlüğünün ........ Esas Sayılı dosyası, ihlalli geçiş listesi, kamera kayıtları, provizyon sorgularını içeren tablo, ....... Bankası A.Ş. OGS hesap özeti, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacı tarafından işletilen otoyol ve köprülerden davalıya ait araçların ücret ödemeksizin geçişinden kaynaklanan ihlalli geçiş bedeli ile geçiş tarihinden 15 günlük süre içerisinde geçiş bedelinin ödenmemesi nedeniyle ceza bedelinin ve bunlara ait faiz ile KDV bedellerinin tahsili için davalı aleyhine giriştiği icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67. maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir.
Bakırköy ........ İcra Müdürlüğünün .......... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 242.480,10-TL asıl alacak 41.031,56-TL işlemiş faiz 7.385,70 TL KDV olmak üzere toplam 290.897,37 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık 19,5 ticari faizi ile birlikte tahsili için ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Bilirkişiler Bilgisayar Yüksek Mühendisi Dr. ....... ve Mali Müşavir ......... 25/08/2021 tarihli raporunda özetle; davacı tarafın 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020 yılına ait ticari defterler ve kayıtlarının (HMK md.222 - TTK 64 m/mülga TTK 85 m.) sahibi lehine delil niteliği bulunduğu, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarına işletmecisi olduğu köprü ve otoyollardan yapılan her geçişin kaydını günlük veya anlık olarak yapma zorunluluğunun bulunmadığının davacı taraftan talep edilen ve dosya muhteviyatına T.C. Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından sunulan “Fatura” konulu 17/10/2016 tarihli yazı ile anlaşıldığı, ilgili yazıda özetle, otomasyon sistemiyle yapılan ödemeler için gün sonunda düzenlenecek Muhtelif Müşteriler ibareli tek bir fatura düzenlenmesini ve bu faturanın ekinde yapılan ödemelere ilişkin banka hesap hareketlerini gösterir bilgi listelerine yer verilmesinin uygun bulunduğunun bildirildiği, ilaveten OGS - HGS ile yapılan ödemelerde müşterilere ayrıca bir belge düzenlenip verilmesine gerek olmadığının bildirildiği, yani davacı tarafın otomasyon sistemine göre yapılan ödemelerin tamamını her gün tek bir fatura belgelendirdiği, OGS - HGS ile yapılan ödemelerde müşterilere ayrıca bir belge düzenlenip verilmesine gerek olmadığı, davacı tarafından her gün ilgili kurumlardan yapılan ödemeleri/ tahsilâtları otomasyon sistemi ile kontrol ettikten sonra ortaya çıkan yekun ödeme/ tahsilat tutarı için gün sonu itibariyle tek bir faturalandırma yapıldığını ve ödemesi yapılan iş bu geçişlere ait tutarların tek bir fatura olarak ticari defter ve kayıtlara işlendiği, davacı tarafından ödemesi yapılmayan geçişlerin takibe konu edildiği, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında davalı taraf ile ilgili cari hesap bazlı olarak borç alacak bakiye durumunun tespitinin yapılmasının mümkün olmadığı, davalı tarafın takibe konu olan ihlalli geçiş ücretlerini ödediğini ispat etmesi gerektiği, davacı şirket sistemlerinde yerinde yapılan teknik incelemeler neticesinde; davalı adına kayıtlı araçların belirtilen tarih ve saatlerde davacı tarafından işletilen köprü ve otoyollardan geçtiği sistem kayıtları ve görüntüleri ile sabit olduğu, ödemesiz geçiş tarihinden itibaren davalının HGS/ OGS bankasına provizyon istekleri gönderildiği ve geçiş ücretlerinin tahsil edilmeye çalışıldığı, fakat davalı tarafça ücretli geçiş noktasından yapılan geçişlere ait ücretler ödenmediği için davacı şirketçe gönderilen provizyon sorgularının yetersiz bakiye ve diğer gerekçelerle reddedildiği, geçiş ücretinin provizyon isteği doğrultusunda tahakkuk ettirilememesinde davacı şirket sisteminden kaynaklanan her hangi bir hata veya aksaklık bulunmadığı, dorse plakasına geçiş ücreti alınması ile ilgili yapılan incelemelerde ise, geçiş esnasında aracın sadece arka plakalarının göründüğü, ön plakanın yer almadığı veya okunamadığı, ön plaka tespit edilemediği için işlemler arka plaka olan dorse plakaları üzerinden devam ettiği, geçişler sırasında ön plakalara ait bir işlem yapılmadığı, yani geçiş esnasında hem ön plakalar için hem de arka plakalar için mükerrer kayıtlar oluşturulmadığı, ön plaka okunamadığı için arka plaka (dorse plakası) üzerinden geçiş işlemleri yapıldığı tespit edildiği, tablo 2'de bahsi geçen tüm geçişlere uygulanan ceza tutarının yerinde olduğu, davacı tarafın takip tarihi itibari ile 242.481,50-TL alacağını talep edebileceği, davalı tarafın takip tarihinden önce ihtar veya tevsik edici bir belge ile temerrüde düşürülmediği, takip tarihi itibariyle işlemiş faiz tutarının 40.557,04-TL ve KDV tutarının 7.300,27-TL (40.557,04-TL/%18) olabileceği, davacı tarafın takip tarihinden itibaren yıllık % 19,50 faiz talep edebileceği bildirilmiştir.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)
3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.",
5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiş, ikinci ve üçüncü cümleler yürürlükten kaldırılmıştır.)
6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir."
7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz."
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen 9. fıkrada "Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır.
",
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 19. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.
Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir. Yaptırılan bilirkişi incelemesinde davacının iddia ettiği araçların ihlalli geçiş yaptıkları tespit edilmiştir. HGS - OGS hesabında yeterli bakiyesi bulunmayan araçların gişelerden geçiş anında bariyerlerin açılabilmesi için görevliden ihlalli geçiş fişi aması zorunludur. Aksi takdirde bariyerlerin açılması sistemsel açıdan mümkün değildir.
İncelemeye sunulan defter ve belgeler, tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre; davalıya ait ........ plakalı araçlarla 11/10/2016 - 27/02/2018 tarihleri arasında davacının işlettiği köprü ve otoyollardan ihlalli geçişi yaptığı, ihlalli geçiş bedellerinin süresi içerisinde ödenmediği tespit edilmiştir. Davacı tarafça davalının icra takibi öncesinde temerrüde düşürüldüğüne dair bir delil sunulmamıştır. Bu sebeple davacının işlemiş faiz ve işlemiş faizin KDV'si taleplerinin reddi gerekmiştir. Davacının takip ve dava tarihi itibariyle davalıdan 242.480,10-TL ihlalli geçiş ve ceza bedeli alacağının bulunduğu anlaşıldığından davalının itirazının asıl alacak miktarı yönünden iptaline, davalının aleyhine girişilen icra takibinin tamamına haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiği, dava İİK.nun 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davası olup, icra takibi ihlalli geçiş ve ceza bedeli alacağının tahsiline yönelik olduğu, bu durumda açılan itirazın iptali davasında hüküm altına alınan alacak bilinebilir, bir başka deyişle likit olduğundan hükmedilen miktarın % 20'si oranında İİK.nun 67. maddesi uyarınca davacı yararına tazminata hükmedilmesine karar verilerek davanın kısmen kabul kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; Davalının Bakırköy ......... İcra Müdürlüğünün ........ esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın asıl alacak miktarı olan 242.480,10 TL bakımından kısmen iptali ile takibin bu değer üzerinden aynı koşullarda devamına, fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,
2-Davacı lehine asıl alacak miktarının %20'si oranında 48.496,02 TL icra inkar tazminatına hükmedilmesine, belirtilen değerin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 16.563,81-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 4.965,71-TL peşin harcın mahsubuyla bakiye 11.598,10-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 54,40-TL başvurma harcı, 4.965,71-TL peşin harç olmak üzere toplam 5.020,11-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça posta/ tebligat/ bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 1.671,60-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı üzerinden takdiren 1.393,96-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Yürürlükteki AAÜT gereğince hesap edilen 25.423,61-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Reddedilen kısım üzerinden hesap edilen 7.078,29-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Arabuluculuk ücreti olan 1.100,76-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
9-Arabuluculuk ücreti olan 219,24-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
10-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzünde açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/11/2021
Katip .......
¸(e-imzalıdır)
Hakim .......
¸(e-imzalıdır)