T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/1097 Esas
KARAR NO: 2023/43
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/12/2021
KARAR TARİHİ: 18/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmeye göre... Fuarının .. tarihleri arasında yapılmasının kararlaştırıldığını, fuar kapsamında müvekkili şirketçe kiralanan alanın ücreti ödendikten sonra hazırlıklara başlandığını, sayılanlarla sınırlı olmamak üzere; sergilenmesi için yüksek bütçeli koleksiyonlar ve fuar stantları hazırlandığını, seyahat ve konaklama rezervasyonları gerçekleştirildiğini,
Fuarın açılmasına yaklaşık 10 kala (2 Eylül) Fuarın geçerli bir neden gösterilmeksizin Mayıs 2022'ye ertelendiği hususunun müvekkili şirkete bildirildiğini, müvekkili şirketçe sözleşmenin kararlaştırılan miktarının zamanında ödenmiş olmasına rağmen davalı şirketin üzerine düşen işi yerine getirmemesi sebebiyle temerrüte düştüğünü, davalı şirketin ... tarihlerinde gıda fuarı, ... tarihlerinde ... fuarı sonrasında ... sektörel fuarı gerçekleştirmiş olduğunu, müvekkili şirketin katılacağı fuarı düzenlemeyerek müvekkili şirketi mağdur ettiğini, Beşiktaş ... .Noterliğinin ... ,..., ...., ...., yevmiye no.lu tutanaklarında ilgili alanın sözleşmelere uygun olarak düzenlenmiş olduğunun resimlerle de tespit edilmiş olduğunu, diğer fuarların kararlaştırılan zamanda yapılıp, müvekkili şirket ile kararlaştırılan fuarın zamanında yapılmamasının pandemi nedeniyle erteleme gerekçesiyle açıklanamayacağını, pandemi konusunda karar merci olan ... .un da bu yönde bir kararı yahut tavsiyesi bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından 15.10.2021 tarihinde davalı tarafa ilgili sözleşmeden döndüklerini ve fuarın gerçekleştirilmesi için ödedikleri 10.859,00 USD bedelin iadesi ile şirket nezdinde doğacak her türlü doğrudan ve dolaylı zarardan sorumlu oldukları bildirilerek ihtarname çekildiğini, ilgili bedelin iadesi için 3 iş günü süre verildiğini, davalı tarafın 21.11.2021 tarihinde bir ihtarname ile cevap verdiğini, taleplerini dikkate almadığını, sözleşmede tek taraflı olarak sebep göstermeksizin fuarı erteleyebileceklerini bildirdiğini beyanla; dava konusu sözleşmenin iptaline, davalıya ödenen 10.859,00 USD bedelinden şimdilik 1.000,00 USD tutarın reeskont faizi ile tahsiline, fuar hazırlığı aşamasında yapılan harcamalardan ve uğranılan zararlardan dolayı şimdilik 2.000,00 TL tutarın ihtar tarihinden itibaren reeskont faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ... tarihleri arasında düzenlenecek ... Fuarı için "Fuar Katılım Sözleşmesi" akdedildiğini, işbu sözleşmede yer alan hükümler gereğince müvekkili şirketin fuarı haklı gerekçelerle erteleme hakkına sahip olduğunu, yapılan erteleme ile katılımcıların haklarının aynen korunacak olması, aynı şartlarda fuarın gerçekleştirilecek olması nedeniyle fuar katılım bedelinin iade edilemeyeceği hususunun da kararlaştırıldığını, covid-19 pandemisi nedeniyle söz konusu fuarın ... tarihine ertelendiğini, bu tarihlerde de ülkede ve dünyada pandemi etkilerinin sürdüğünü, Amerika, Avrupa ülkeleri ve diğer bazı ülkelerin Türkiye'yi kırmızı listeye aldığını, yurt dışından gelecek birçok katılımcının fuara katılamayacağını bildirmesi üzerine de fuarın bir kez daha ertelendiğini, bu durumun fuara katılacak şirketlere bildirildiğini, bir fuarın organize edilmesinin milyon liralara tekabül ettiğini, Ayrıca Ticaret Bakanlığı, TOBB, Belediye ve diğer ilgili kurumlardan izinler alınması gerektiğini, dolayısıyla yapılan her ertelemenin müvekkili şirketi de zarara uğrattığını, dava dilekçesinde bahsi geçen diğer fuarların ulusal çapta fuarlar olduğunu, dava konusu ... fuarının ise Milli Katılımlı Uluslararası bir fuar olduğunu, böyle fuarların yabancı devletlerin yetkili mercileri tarafından desteklenen ve teşvik verilen fuarlar olduğunu, pandemi sürecindeki uluslararası yasak ve kısıtlamalar sebebiyle milli katılımların iptal edilerek verilen teşviklerin de kesildiğini, böyle olunca uluslararası ölçekli fuarı gerçekleştirmenin finansal açıdan bir menfaati kalmadığını, katılımcı şirketlerin ve sektör temsilcilerinin de yabancı misafir ve yatırımcıların katılmayacağı fuarın ertelenmesini talep ettiğini, davacı tarafın anonim şirket olduğunu ve TTK'ya tabi olduğunu, fuar katılım sözleşmesinin genel işlem koşulları niteliğinde olması nedeniyle sözleşmenin sonuçlarından sorumlu olmadığını iddia edemeyeceğini, davacı tarafın uğradığı zararın tazmini amacıyla şimdilik 2.000,00 TL talep ettiğini, böyle bir talepte bulunulması için müvekkili şirketin kusurlu olması gerektiğini, bu kusurun ispatının davacı tarafa düştüğünü, davacı şirketin fuar katılım bedelini TL cinsinden ödemiş olduğunu, buna rağmen USD cinsinden iade talep ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Dava, fuar katılım sözleşmesi uyarınca belirlenen tarihlerde fuarın gerçekleştirilmemesi nedeniyle davacı tarafından davalıya ödenen bedelin iadesine yönelik kısmi alacak davasıdır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi heyeti 12/09/2022 havale tarihli raporunda; iptal edilen fuar nedeniyle davacının davalıya ödemiş olduğu fuar katılım ücretinin 65.154,18 TL olduğu ve TL çek ile ödenmiş olduğu, bu husus dikkate alındığından davacının USD cinsinden ödeme yapmamış olduğunun anlaşıldığı, davacının fuar organizasyonun iptal edilmesi nedeniyle uğramış olduğu zarar kapsamında belgelediği zarar tutarının sadece durum tespiti için Beşiktaş .... Noterliğine ödemiş olduğu 3.085,13 TL'nin tespit edildiği, başkaca zararın olduğuna dair talebin dava dilekçesinde belirtilmediği gibi, belge de ibraz edilmediği, sözleşmenin 2'inci maddesindeki "... katılımcı, fuar katılım koşulları, sergi veya fuar yeri, katılımcı'nın fuar alanındaki yeri, düzenleme tarihleri ünvanı vb hususlarda, düzenleyici'nin, sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değilikleri (fuarın kısmen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul eder. ... Sözleşmenin bu şekilde feshi, Fuardan çıkarma ve Fuarın kısmen veya tamamen iptali durumunda katılımcı, fuar katılım bedelinden başka, masraf, gecikme faizi yada zarar ziyan adıyla bir talepte bulunma hakkına sahip olmadığını önceden beyan, kabul ve taahhüt eder." hükmü uyarınca davacının zarar kalemi altında bedel talep edemeyeceği bildirilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan Fuar Katılım Sözleşmesinin 2. maddesi; "Katılımcı, fuar katılım koşulları, sergi veya fuarın yeri, katılımcının fuar alanındaki yeri, düzenleme tarihleri, ünvanı vb hususlarda, düzenleyicinin, sektörün talebi ve ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın kısmen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul eder. Bu durum sözleşmenin fesih sebebi değildir, katılımcının ücret ödeme yükümlülüğü devam eder..." şeklindedir.
Aralık 2019 tarihinde ortaya çıkan Covid-19 salgını nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü tarafından “pandemi” ilan edilmiştir.
Covid-19 pandemisi, “mücbir sebep” veya borcu “imkânsız” kılan bir olgu olarak sözleşmelerin ifasını etkilemektedir. Covid-19, doğrudan bir salgın hastalık olması yanında aynı zamanda salgından korunmak için Devlet tarafından alınan önlemler sebebiyle de sözleşmeleri etkilemektedir. Birçok işyeri veya işletme kapatılmakta ya da faaliyetleri sınırlandırılmakta; toplantılar, gösteriler, uçuşlar, törenler gibi etkinlikler yasaklanmakta veya büyük ölçüde kısıtlanmakta; sokağa çıkma yasakları veya kısıtlamaları getirilmektedir. Alınan bu önlemler sözleşmelerin ifasını da doğal olarak etkilemektedir. Bu çerçevede ülkemizde de salgınla mücadelede kapsamında kısmi ve tam kapanma dönemleri yaşanmış ve sonrasında kademeli normalleşme süreci yürütülmüştür.
Davalı tarafından fuarın iptal edilmediği, ertelendiği ve davacının sebepsiz olarak bu değişikliği kabul etmediği savunulmuştur. Taraflar arasında imzalanan fuar katılım sözleşmesinin ikinci maddesinde düzenleyicinin fuar tarihlerini değiştirme hakkına sahip olduğu, belirtilen dönemde başkaca fuarların gerçekleştirilmiş olmasının bu durumu değiştirmeyeceği, düzenleyicinin her fuar için genel katılım durumu, sektörün talepleri, organizasyon gerekleri ve benzeri nedenlerle farklı değerlendirmeler yapabileceği, tarafların tacir olmaları nedeniyle basiretli davranma yükümlülüklerinin bulunduğu, fuar tarihinde yapılan değişiklik ile ifa imkansızlığı durumunun yaşanmadığı, sözleşmenin hukuken geçerliliğini koruduğu ve sözleşmenin bu şekilde sona ermediği anlaşılmakla sona ermeyen sözleşmeden kaynaklı ödeme geri istenemeyeceğinden davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın reddine,
Alınması gerekli 179,90 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 236,55 TL harcın mahsubuyla bakiye 56,65 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
AAÜT gereğince hesap edilen 9.200,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/01/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır