T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/150 Esas
KARAR NO: 2022/215
DAVA: Ticari Şirket (Fesih İstemli)
DAVA TARİHİ: 15/02/2021
KARAR TARİHİ: 24/02/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/03/2022
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: davacı vekili özetle; taraflar arasında ....... Belediyesi'nin İstanbul Şehir merkezindeki hatlarda ...... Otobüsü işletilmesi konusunda %75 hisse davacı müvekkil ...'a, %20 hisse ...'a, %5 hisse ......'ya ait olmak üzere adi ortaklık sözleşmesi imzalandığını, ....... Plaka sayılı ...... marka ...... otobüsü ile gerçekleştirmeyi kararlaştırdıkları taşımacılık faaliyeti için hat ve otobüs bedeli olarak 839.680.TL olarak anlaştıklarını, bu anlaşmaya göre davacı müvekkilinin %75 hisse karşılığı 629.760.00 Tl.sı ödeyecek, davalı ... %20 hisse karşılığı 167.936.00 Tl.sı ödeyecek, dava dışı ......%5 hisse karşılığı 41.984.26 TL.sı ödeyeceğini, bu hususun taraflar arasında bu şekilde kararlaştırıldığını, müvekkilinin yurt dışında yaşaması nedeniyle, otobüsün işletmesiyle davalının ilgilendiğini, ortaklık kurulduktan sonra taşınmaz ve araç alındığını, ancak tapu ve trafik kayıtlarının davalı adına yapıldığını, taraflar arasında %75 davacıya, %25 davalıya ödenmek üzere dağıtılması gereken yıllık kazançın dağıtılmadığını, Halk Otobüsü işletmeciliğine dair adi ortaklığın bu şekilde devamında özellikle davacı tarafın hukuki menfaatinin kalmadığı iddia edilerek Adi ortaklık sözleşmesinin feshi ve adi ortaklığın tasfiyesine, ..... Otobüsü işletmeciliğine dair adi ortaklık sözleşmesinin feshi, ortaklığın tasfiyesi ve ortaklığa ait ...... PLAKALI Otobüs,..... Plakalı ..... Minbüs, ....... Plakalı ....... hususi otomobil ile Bağcılar ..... Mah. Pafta;.... , ADA;....... ,PARSEL;....... 'de kayıtlı gayrımenkulle ilgili ortaklığın sonlandırılmasını, davacının uğradığı zararın davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkil ile davacı arasında ..... Otobüsü İşletmeciliği maksadıyla Bakırköy ....... Noterliğinin 19.04.2013 tarih ve ...... yevmiye sayılı Adi Ortaklık Sözleşmesi imzalandığını, İş bu sözleşmede ortaklığa katılım payının %75'inin Davacı ..., %25'nin Müvekkili ... olacağının kararlaştırıldığını, davacı tarafından belirtilen adi sözleşmesinin taslak olduğunu resmiyet kazanmadığını, dava dilekçesinde de sözleşmede ismi belirtilen ...... sonradan ortaklığa dahil olmadığını, müvekkilinin almış olduğu ev ve otomobilin ortaklığa ait olduğu iddiasının gerçek dışı olduğunu, davanın, Adi ortaklık sözleşmesinin feshi ve Adi ortaklığın tasfiyesine ilişkin dava olması sebebiyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk mahkemeleri olduğunu beyan ederek öncelikle görev itirazlarının kabulü ile görevsizlik kararı verilmesini, davacının hukuki dayanaktan yoksun taleplerinin reddine, Adi ortaklığa Kayyum ve tasfiye memuru atanmasına, Adi ortaklık Sözleşmesinin Feshi ile Adi Ortaklık Sözleşmesi ve ve TBK hükümlerine göre tasfiyesine karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Adi ortaklık sözleşmesinin feshi ve adi ortaklığın tasfiyesi, ortaklığa ait otobüsün değerinin tespiti ile taraflardan birinin diğerinin hissesine tekabül edecek miktarı ödeyerek tasfiye edilmesi taleplerinden ibarettir.
Bilindiği üzere mahkemenin görevi HMK 114. maddesi gereğince dava şartı olup, mahkemece kendiliğinden ve yargılamanın her aşamasında gözetilmesi gereken bir husustur.
Yargılama tarihi itibari ile HMK. 114. maddesi çerçevesinde aranan dava şartlarından birisi ise mahkemenin görevli olmasıdır. HMK. 115/1 maddesi uyarınca dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında mahkeme kendiliğinden araştırır. Bu dava şartı noksanlığını mahkeme tespit eder ise HMK .115/2 maddesine göre usulden ret kararı verir. Nitekim dava dilekçesinin içeriğinden, görevsizlik kararı verilmesi gerektiği açıkça anlaşılan hallerde bu kararın verilmesine engel hal bulunmadığı Yargıtay'ın ilgili dairesinin onama kararları ile de açıkça belirlidir.
Adi ortaklığın tanımı, TBK'nun 620 (BK'nun 520) maddesinde "Adi ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir " şeklinde yapılmıştır.
Adi ortaklık, bir ticari işletmeyi işletmek şeklinde olabileceği gibi esnaf işletmesi veya hiç bir işletme olmaksızın bir kaç kişinin muhtemel kazancı paylaşmak amacıyla emeklerini ve mallarını bir araya getirme şeklinde de olabilir.
6102 sayılı TTK. 4.maddesine göre bir davanın ticari dava olabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan sayılması gerekir. Aynı Kanunun 12. maddesinde "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir" hükmünü içermektedir.
6335 sayılı Kanunun 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı madde gereğince Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki (6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak) iş bölümü olmayıp görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, HMK'nın 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan, yargılamada ve kanun yolu aşamasında incelemesi aşamasında Yargıtayca re'sen incelenir.
Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; uyuşmazlık, tarafların ticari işletmelerine ilişkin olmayıp, ortak oldukları iddia edilen işletmeye ilişkindir.
Dava Adi ortaklık sözleşmesinin feshi ve Adi ortaklığın tasfiyesine ilişkin olup, "Adi ortaklık sözleşmesi; iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmeler olup, (TBK 620/1 md.) bu sözleşme türü Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiştir.
Hal böyle olunca, adi ortaklık sözleşmesinin konusunun ticari iş olması adi ortakların birbirlerine karşı açtıkları davanın ticari dava olduğunun kabulü için yeterli değildir. (İstanbul BAM 37.Hukuk Dairesi 2019/276-2019/1504 esas karar; İstanbul BAM 3.Hukuk Dairesi 2019/220 esas -2019/191 karar - 2019/519 esas 2021/486 karar) Taraflar arasında adi ortaklık ilişkisi mevcut olup adi ortaklık TTK'da düzenlenmediğinden, Adi ortaklığın feshi ve tasfiyesine ilişkin davalara bakma görevi genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğundan mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememizin görevsizliğine, dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine, kararın kesinleştiği tarihten itibaren başlatılmak suretiyle iki hafta içinde talep edilmesi halinde dava dosyasının görevli Bakırköy Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevdiine, aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
2-HMK'nun 20. ve 331/2. maddeleri uyarınca iş bu kararın kesinleşmesine müteakip yasal süresi içerisinde talep üzerine dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemece hükmedilmesine,
3-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK'nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,
4-Bu celse talep edilen tedbire ilişkin taleplerin yetkili ve görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde HMK'nun 342.maddesi gereğince dilekçe ile mahkememize veya başka bir yer mahkemesine İstinaf kanun yolu harcı, tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenerek istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
24/02/2022
Başkan ...
¸(e-imzalıdır)
Üye ...
¸(e-imzalıdır)
Üye ...
¸(e-imzalıdır)
Katip ...
¸(e-imzalıdır)