T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/505 Esas
KARAR NO : 2024/685
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 17/09/2014
KARAR TARİHİ : 27/06/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 12/07/2024
Mahkememizin .... Esas .... Karar 10/10/2018 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın istinaf edildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi ... Esas .... Karar 27/05/2021 tarihli ilamı ile Mahkememiz kararının kaldırıldığı, dosyanın Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydının yapıldığı görülmekle davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar .... ve ...' nın oğlu, davacı ....'ın ise kardeşi olan muteveffa ...' nın, davalılar ... ile .... alkollü olarak kullandıkları araçlar ile 03/12/2012 tarihinde E-5 karayolu üzerinde yaptıkları kazada öldüğünü, müteveffanın kaza anında davalı ...'ın kontrolünde ve seyir halinde olan ... plakalı kamyonette bulunduğunu, kazanın davalı .... hakimiyetinde olan .... plakalı aracın muteveffanın da içinde bulunduğu .... plakalı araca çarpması ile meydana geldiğini, davalı ...'ın kullandığı aracın sahibinin davalı ... Ev. Aletleri Ltd. Şti, davalı ...'in kullandığı aracın sahibinin de davalı ... olduğunu, kazaya karışan .... plaka sayılı aracın davalı ... Sİgorta şirketi tarafından KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalandığını belirterek fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydı ile davacı anne için 10.000,00 TL, davacı baba için 10.000,00 TL ve davacı kardeş için 10.000,00 TL maddi tazminat ile davacı baba için 30.000,00 TL, davacı anne için 30.000,00 TL ve davacı kardeş için 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacılar vekili tarafından sunulan 26/09/2017 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat yönünden raporda belirtilen bedelden sigorta tarafından yapılan ödeme mahsup edilmek suretiyle dava konusunu 56.862,37 TL olarak ıslah etmiş ve aynı tarihte ıslah harcını yatırmıştır.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğunu, 27.306,80 TL ödeme yapıldığını, kusur ve hasar yönünden inceleme yapılması gerektiğini, müvekkilinin poliçeden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirdiğinden temerrüdünün oluşmadığını ancak dava tarihinden itibaren faiz talep edilebileceğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı .... Ev Aletleri Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan .... plakalı aracın müvekkiline ait olduğunu, aracın müvekkili tarafından mal sevkiyatında kullanıldığını, tatil günü işyerinin önüne park edilerek anahtarının kilitli çekmeceye konulduğunu, davalı ...'ın müvekkili şirkette satış elemanı olarak çalışmakta olduğunu, ehliyeti olmadığından kamyoneti kullanma yetkisi ve imkanı olmadığını, kaza tarihinde ...'ın müvekkili şirket yetkililerinin izni ve onayı olmaksızın anahtarı gizlice çekmeceden alarak kullandığını, ceza dosyasındaki ifadesinde de belirtildiğinden müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, sorumlu olunsa dahi hatır taşıması olduğunu, ... plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, SGK ya da sigorta şirketi tarafından ödenen bedel varsa mahsubunun gerektiğini, talep edilen tazminatların fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müteveffanın ... plakalı araçta can güvenliğini hiçe sayarak kamyonet kasasında trafik kurallarına aykırı ve sürücünün alkollü olduğunu bilerek seyahat etmesi nedeniyle kusurlu olduğunu, talep edilen tazminatların fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalılar ... ve .... usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara da katılmamışlardır.
Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi manevi tazminat istemine ilişkindir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi ... Esas .... Karar 27/05/2021 tarihli ilamı ile "...davacıların desteğinin kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunun kabul edilmesi mümkün olmadığından, davacıların desteğine verilen kusur oranıyla tazminat hesaplanması hatalı bulunmaktadır. Bu nedenle davacı vekilinin bu yöne ilişen istinaf itirazı yerindedir. Kaza çift taraflı trafik kazası olup, ölen desteğin hatır için taşındığı anlaşılmaktadır. Kanun koyucu, indirim imkânını hatır için taşıyan işleten ve sürücüye bahşetmiştir. Doğal olarak onun halefi konumundaki diğer müteselsil sorumlu işletenin kendi Sigorta Şirketi de yararlanacaktır. Kazaya karışan diğer araç işleteni ve sürücüsü yönünden hatır taşıma indirimi uygulanması hukuken mümkün değildir. Oysa mahkemece %20 hatır taşıması indirimi davalı hatır taşıyıcısı sürücü ... lehine yapılmış, bu sürücünün işleteni olan .... Ev Aletleri Ltd. Şti. bu indirimden yararlandırılmamıştır. Bu nedenle .... Ev Aletleri Ltd. Şti.vekilinin bu yöne ilişen istinaf itirazı yerinde görülmüştür. Mahkemece "Aktüer bilirkişi tarafından hesap edilen toplam 11.425,92 TL tazminata davacıların murisi ....'nın yolculuk yapmış olduğu, .... plakalı araç sürücüsü olan ...'ın alkollü olduğu ve muris tarafından alkollü olan sürücünün aracına bilerek binildiği tüm dosya kapsamından anlaşılmakla müteveffanın meydana gelen kazada müterafik kusurunun bulunduğu kabul edilmekle %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmış, her ne kadar aracın kasasında seyahat etmesi nedeniyle de indirim yapılması talep edilmiş ise de, aldırılan kusur raporunda bu husus dikkate alınarak müteveffaya %10 kusur verildiğinden bu husus tekrardan müterafik kusur oranına yansıtılmamıştır." gerekçesiyle %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapılmıştır. Mahkemenin bu uygulaması ile murisin alkollü olan sürücünün aracına bilerek bindiği ve aracın kasasında seyahat etmesi nedeniyle yaptığı mütefarik kusur oranı indirim tutarı % 20'nin üzerinde olmuştur. Yerleşik uygulamaya göre bu oranın da %20 oranında olması gerekmektedir. Bu nedenle davacı vekilinin bu yöne ilişen istinaf itirazı yerinde görülmüştür. kazanın meydana geldiği tarih, kusur durumu, kazada ölenle davacıların olan yakınlıkları, tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, olay tarihindeki paranın alım gücü, manevi tazminatın bir sebepsiz zenginleşme aracı olmaması ile yukarıda açıklanan ilkeler göz önünde tutulduğunda; mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarları bir miktar azdır. Bu nedenle davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazının kabulü gerektiğini.." bildirmiştir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Aktüerya bilirkişi tarafından alınan 03/11/2021 havale tarihli raporunda; İstanbul BAM .... Hukuk Dairesinin ... Esas, .... Karar sayılı ilamı doğrultusunda; 03.12.2012 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybeden müteveffa ...'nın desteğinden yoksun kalan anne ve babasının, davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından yapılan ödemeler de dikkate alınarak yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu: kardeşlerin istisnai durumlar dışında birbirlerine bakma ve destek yükümlülüğü bulunmadığından, davacı kardeş ...'nın destek tazminatı talep etme hakkının bulunmadığını, TBK m.61-62 maddeleri gereğince davalıların müteveffanın hayatını kaybetmesi sonucunu doğuran kazada toplamda %100 oranında ve müştereken ve müteselsilen kusurlu sorumlu olduklarını, Sigorta Şirketi'nin ödeme yaptığı 02.01.2013 tarihindeki verilere göre yapılan hesaplama sonucu, ödemelerin “yetersiz” olduğunu, Yargıtay'ca öngörülen hesaplama yöntemleri ve ilkeler doğrultusunda, en son verilere göre hesaplanan tazminat tutarlarından, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ödediği tazminat tutarlarının yasal faizler ölçüsünde “güncellenerek” indirilmesinden sonra, davacıların davalılardan isteyebilecekleri bakiye tazminat tutarlarının Baba ... için 10.497,15 TL, Anne ... için 18,357,89 TL olmak üzere toplam 28.855,04 TL olduğunu bildirmiştir.
Davacı ...'nın 09/08/2020 tarihinde vefat ettiği, mirasçıları ...., ...,...., ...., ...'ın davaya devam ettikleri görülmüştür.
Aktüerya bilirkişi tarafından alınan 01/02/2023 havale tarihli ek raporunda; 03.12.2012 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybeden müteveffa ...'nın desteğinden yoksun kalan anne ve babasının, davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından yapılan ödemeler de dikkate alınarak yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu: Kardeşler isnai “durumlar dışında derine bakma ve destek yükümlülüğü bulunmadığından, davacı kardeş ...'nın destek tazminatı talep etme hakkının bulunmadığını, TBK m.61-62 maddeleri gereğince davalıların müteveffanın hayatını kaybetmesi sonucunu doğuran kazada toplamda %90 oranında ve müştereken ve müteselsilen kusurlu ve sorumlu olduklarını, Sigorta Şirketi'nin ödeme yaptığı 02.01.2013 tarihindeki verilere göre yapılan hesaplama sonucu, ödemelerin “yetersiz” olduğunu, Yargıtay'ca öngörülen hesaplama yöntemleri ve ilkeler doğrultusunda, en son verilere göre ve davacı baba ...'nın 09.08.2020 tarihinde vefat ettiği gözönünde tutularak hesaplanan tazminat tutarlarından, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ödediği tazminat tutarlarının yasal faizler ölçüsünde “güncellenerek” indirilmesinden sonra, davacı müteveffa ...'nın destek tazminatı alacağının bulunmadığını, davacı anne ...'nın 31.416,25 TL destek tazminatı alacağının bulunduğunu bildirmiştir.
Aktüerya bilirkişi tarafından alınan 17/03/2023 havale tarihli 2.ek raporunda; BAM ve mahkeme ara kararı doğrultusunda davalıların müteveffaya karşı toplamda %100 kusurlu olduklarının kabulü ile, Sigorta Şirketi'nin ödeme yaptığı 02.01.2013 tarihindeki verilere göre yapılan hesaplama sonucu, ödemelerin “yetersiz” olduğunu, Yargıtay'ca öngörülen hesaplama yöntemleri ve ilkeler doğrultusunda, en son verilere göre ve davacı baba ...'nın 09.08.2020 tarihinde vefat ettiği göz önünde tutularak hesaplanan tazminat tutarlarından, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ödediği tazminat tutarlarının yasal faizler ölçüsünde “güncellenerek” indirilmesinden sonra davacı müteveffa ...'nın destek tazminatı alacağının bulunmadığını, davacı anne ...'nın 89.772,28 TL destek tazminatı alacağının bulunduğunu bildirmiştir.
Aktüerya bilirkişi tarafından alınan 21/03/2024 havale tarihli 3. ek raporunda; BAM ve mahkeme ara kararı doğrultusunda davalıların müteveffaya karşı toplamda %100 kusurlu olduklarının kabulü ile, Sigorta Şirketi'nin ödeme yaptığı 02.01.2013 tarihindeki verilere göre yapılan hesaplama sonucu, ödemelerin “yetersiz” olduğunu, Yargıtay'ca öngörülen hesaplama yöntemleri ve ilkeler doğrultusunda, en son verilere göre ve davacı baba ...'nın 09.08.2020 tarihinde vefat ettiği göz önünde tutularak hesaplanan tazminat tutarlarından, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ödediği tazminat tutarlarının yasal faizler ölçüsünde “güncellenerek” indirilmesinden sonra davacı müteveffa ...'nın destek tazminatı alacağının bulunmadığını, davacı anne ...'nın 92.596,43 TL bakiye destek tazminatı alacağının bulunduğunu bildirmiştir.
Davacılar vekili 21/05/2024 tarihli dava değeri belirleme dilekçesi ile dava değerini 92.596,43-TL'ye artırmış ve 55.734,06 TL eksik harcı tamamlamıştır.
Davacılardan ...'nın yargılama sırasında ölümü nedeniyle mirasçıları davaya dahil edilmiş ve ... ölüm tarihine kadar destek tazminatı alabileceğinden yeni duruma ilişkin destek paylarının belirlenmesi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir. Yine yargılama sırasında bilinen döneme ilişkin asgari ücret değişikliği sebebiyle ek raporlar alınmış, 21/03/2024 havale tarihli bilirkişi 3. ek raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu mahkememizce kabul edilmiştir. Haksız fiil nedeniyle tazminat talebine ilişkin açılan eldeki davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı görülmüş ve dava değeri belirli hale geldiğinde HMK 107/2. maddesi uyarınca değer artırımı için süre verilmiştir.
İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, istinaf ilamı, bilirkişi raporu içeriğine göre; 03/12/2012 tarihinde meydana gelen ölümlü trafik kazası nedeniyle kardeş olan ... için destekten yoksun kalma tazminatı şartlarının oluşmadığı, baba olan ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatı şartları oluşmuşsa da sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme ile bakiye alacağının kalmadığı, anne olan ... yönünden 92.596,43 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatı alacağının bulunduğu, istinaf kaldırma kararında da belirtildiği üzere müteveffanın kasada yolculuk etmek suretiyle dikkatsiz ve özensiz davranarak zararın artmasına sebebiyet verdiği bu nedenle hesaplanan tazminattan %20'lik müterafik kusur indiriminin yapılması gerektiği, ölen kişinin davalı ... tarafından hatır amacıyla taşındığı bu nedenle iç ilişkide geçerli olmak üzere davalı sürücü ... ile araç maliki ... Ev Aletleri lehine %20 hatır taşıması indiriminin uygulanması gerektiği mahkememizce kabul edilerek, kazanın meydana geliş şekli, kusur durumu ve hakkaniyet ilkesi dikkate alındığında talep edilen manevi tazminatların şartlarının oluştuğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Mahkememiz kısa kararında manevi tazminat taleplerinin tam kabulüne karar verildiği, miktarları da belirtilmek üzere hüküm fıkrasına yazıldığı ancak reddedilen kısım olmamasına rağmen cümle sonuna sehven "fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine" ibaresinin eklendiği görülmekle fazla yazılan bu kısım tashih suretiyle hükümden çıkartılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın Kısmen Kabulü ile,
Davacı anne ... için 92.596,43 TL destekten yoksun kalma tazminatından takdiren uygulanan %20'lik müterafik kusur indirimi sonrası hesaplanan 74.077,14 TL tazminatın (iç ilişkide davalılar ... ve ... Ev Aletleri lehine yapılan %20 hatır taşıma indirimi nedeniyle kusur durumuna göre 14.815,43 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) kaza tarihi olan 03/12/2012 tarihinden (davalı sigorta şirketi poliçe limitiyle ve temerrüt kabul edilen 02/01/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle sorumlu olmak kaydıyla) itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılar ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine,
Davacı ...'nın maddi tazminat talebinin reddine ,
Davacılar mütevveffa ... mirasçıları yönünden maddi tazminat talebinin reddine,
Davacıların manevi tazminat taleplerinin kabulü ile davacı anne ... için 30.000,00 TL, mütevvaffa ... mirasçıları için 30.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL olarak takdir edilen manevi tazminatın kaza tarihi olan 03/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar; ... , .... Ev Aletleri Ltd. Şti., ...., ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
Alınması gerekli 9.841,91 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 341,55 TL peşin harç, 126,00TL ıslah harcı, 951,80 TL tamamlama harcının mahsubuyla bakiye 8.422,56 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı sigorta şirketi poliçe sorumluluk limitinin hükmolunan maddi tazminata oranı nazara alınarak sorumlu tutulması kaydıyla) hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yapılan 25,20 TL başvurma harcı, 341,55 TL peşin harç, 126,00 TL ıslah harcı, 951,80 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.444,55 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketi poliçe sorumluluk limitinin hükmolunan maddi tazminata oranı nazara alınarak sorumlu tutulması kaydıyla) alınarak alınarak davacıya verilmesine,
Davacılar tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 5.426,00 TL yargılama giderinden kabul ve red oranı üzerinden takdiren 5.019,00 TL yargılama giderinin davalılardan (davalı sigorta şirketi poliçe sorumluluk limitinin hükmolunan maddi tazminata oranı nazara alınarak sorumlu tutulması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
Davalı ... tarafça posta/tebligat gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 150,00 TL yargılama giderinden kabul ve red oranı üzerinden takdiren 12,00 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak davalı ...'e verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı ... üzerinde bırakılmasına,
Davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafça posta/tebligat gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 200,00 TL yargılama giderinden kabul ve red oranı üzerinden takdiren 15,00 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına,
Kabul edilen maddi tazminat talebi yönünden AAÜT gereğince hesap edilen 17.900,00 TL ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketi poliçe sorumluluk limitinin hükmolunan maddi tazminata oranı nazara alınarak sorumlu tutulması kaydıyla) alınarak alınarak davacılara verilmesine,
Reddedilen maddi tazminat talebi yönünden AAÜT gereğince hesap edilen 11.656,92 TL ücreti vekaletin davacılardan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı ..., ... Sigorta A.Ş., ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne verilmesine,
Kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden AAÜT 10. maddesi gereğince hesap edilen 17.900,00 TL ücreti vekaletin davalılar ..., ... San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... ve ....'den alınarak davacılara verilmesine,
Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, kararın tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar bir kısım davacı vekili, davalı .... vekili ve davacılar ..., ...., .... yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.27/06/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ....
e-imzalıdır