T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/516 Esas
KARAR NO : 2025/77
DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/06/2021
BİRLEŞEN BAKIRKÖY ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... ESAS
SAYILI DAVA DOSYASI BAKIMINDAN
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/08/2021
KARAR TARİHİ : 23/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/02/2025
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA BAKIMINDAN
TALEP: davacı vekili özetle; Edirne İli, ... İlçesi, ... Ada, 5 no'lu parselde, ... Bölgesinde bulunan fabrika ve idari bina dış cephe işi silikon cephe ve kompozit yapma işini, 28/04/2016 tarihinde, davalı ile yapılan sözleşme ile yapım işini davalının üstlendiğini, davalı sözleşmeye uygun olmayan yaptığı yapıyı tamamladığını iddia edip çekip gittiğini, yağmurlu havalarda fabrikaya su sızmaya başladığını, ses yalıtımı olmadığının ortaya çıktığını ve dışarıdan rüzgarlı zamanlarda yoğun miktarda toz girmeye başladığını, yağmur sularının ilk başlarda sızıntı şeklinde akarken ilerleyen zamanlarda yağmur sularının içeriye akmaya başladığını, müvekkilinin özel bir teknik ekipten inceleme istediğini ve davalının yapısında hatalı montajlardan kaynaklı gizli ayıplar olduğunun ortaya çıktığını, davalının ağır kusurlu olarak inşaat yaptığını, ayıpların zaman ile ortaya çıktığını, müvekkilinin aynı sektörde uzman ..., ... Ltd. Şti'den hatalı montajlar ve ayıplara ve ayıpların ne şekilde giderileceğine dair rapor aldığını, davalının yapım işinde kullanmak için malzemelerini aldığı .... San. Ve Tic. A.Ş.'den hataslı montajlara ve ayıplara dair rapor aldığını, uzman raporunda sonuç olarak yaklaşık metrajların giydirme cephe, kompozit panel uygulaması ile ilgili fenni usullere uygun olmayan imalat ve montaj şekilleri nedeniyle yaşanan sıkıntıların giderilmesi için uzman raporunda belirtilen çözüm önerilerinin oluşan, oluşabilecek riskli durumların giderilmesi için derhal hayata geçirilmesinin tavsiye edildiğini, verilen zararlar düzeltilmesi gerekli işlemler ve raporun hazırlandığı günkü malzeme ve işçilik maliyetleri göz önüne alındığında yaklaşık olarak 152.353 USD'lik bir maliyetin ortaya çıktığını, davalının yapmış olduğu hatalı işlemlerin ve ayıpların giderilmesine tekabul eden zararların karşılanması için, taraflar arasında imza edilen sözleşmenin USD cinsinden imzalanması nedeniyle de fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 USD zararın davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: taraflar arasında 28/04/2016 tarihli ... OSB'de bulunan fabrikanın idari binasına ilişkin eser sözleşmesi imzalandığını, bu nedenle burada bulunan fabrikanın idari binasının silikon cephe, alüminyum cam, kompozit levha kaplama işleri, açılır kanat işlerini birim fiyatları üzerinde anlaşarak yapmayı taahhüt ettiğini, müvekkilinin sözleşme şartlarına uygun olarak taahhüt ettiği tüm işleri fen ve sanata uygun eksiksiz ve ayıpsız olarak yaptığını, eserin yapılmasından sonra davacı şirketin web sitesinde bulunan dava tarihinden sonra kaldırılan katalog görüntüleri, şirket yetkilisi ...'nun herkese açık .... sayfasındaki mevcut görüntülerden de anlaşılacağını, iş ve işlemlerin mükemmel bir şekilde imalat ve montaj yapılarak tamamlandığını, davacı firma yetkilisinin yapılan işin vasıf, niteliği, yapım kalitesini bilen bir kimse olduğunu, teslimden sonra, davacının derhal aktif olarak kullanıma başladığını, eserin tesliminden 5 yıl sonra, müvekkilinin eser sözleşmesinden kaynaklı alacağını icra takibine koymasından sonra bu davanın açılmasının davacının haksız ve kötü niyetli olduğunu ortaya koyduğunu, sözleşme bedelinin davacı şirket tarafından ödenmemesi nedeniyle müvekkili tarafından açılan Edirne ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasından tespit yapıldığını ve hesaplanan alacak üzerinden davacı şirket aleyhine Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davacı şirket tarafından haksız ve gerçeğe aykırı olarak takibe itiraz edildiğini, davacı firmanın işbu tespit dosyası ve icra takibinden sonra iş bu davayı ikame ettiğini, .... değişik iş sayılı dosyasında sözleşme dışı ek işlerin bedelinin 38.200,00 TL+ KDV olarak hesap edildiğini, sözleşme kapsamında 106.565,50 USD+ KDV olduğunu, sözleşme dışı ek işlerin de sözleşmeye uygun olarak yapıldığını, davacı şirketin malzeme aldığı şirket ve mimarlık şirketinden aldığı raporların bilimsel ve teknik değerinin bulunmadığını, gerçeğe aykırı olduklarını, davacının ayıp ihbarı süresine uymadığını, basiretli davranma zorunluluğu bulunan tacir olan davacının 5 yıldan sonra ayıplı imalat iddiasını ileri sürmesinin de mümkün olmadığını, TBK 23., TBK 223., TTK 474. Uyarınca bu yönde iddiaların süre yönünden reddi gerektiğini, davacının ayıba ilişkin iddialarının asılsız olduğunu, iklim ve hava kirliliği nedeniyle dış cephenin kirlenmesinin montaja ve fitillere zarar vereceğini, binanın zamanla oturmasından dolayı cephede oynamalara ve gevşemelere sebep olacağını, çatıda mevcut pimaş giderlerinden su sızıntılarının cepheden kaynaklanmadığını, camın kırık olarak takılmadığını, montaj esnasında davacı firma yetkililerinin de orada bulunduğunu, sözleşmeye uygun malzeme kullanıldığının faturalarla sabit olduğunu, açılır kanatların tamamının davacı tarafın bilgisi, rızası ve onayı ile takıldığını, davacı şirket yetkilisinin huzurunda ve gözü önünde yapıldığını, işler konusunda yapım aşamasında herhangi bir itirazının olmadığını, sözleşmede teknik şartname, malzemenin niteliğinin yazılmaıdığını, Çevre ve ve Şehircilik Bakanlığı'nın belirlediği garanti ve teknik servis süresinin 2016 yılında 2 yıl olarak belirlendiğini, davada bu sürenin geçtiğini, davacının sözleşmede hiç olmayan işler ve talepleri ileri sürdüğünü, davacının kullanım hatasından doğan, normal veya hor kullanımdan kaynaklanan işlerle ilgili gerçeğe aykırı olarak beyan verdiğini, örneğin takozlar kullanıldığı halde kullanılmadığını söylediğini, bütün fitillerin rapor veren .... firmasına ait olmasına rağmen firmanın kendi verdiği raporda, fitiller aleyhine beyanda bulunmasının raporun ciddiyetini gösterdiğini, sözleşme kapsamında işlerin bedelinin 106.565,50 USD olarak belirenmesine rağmen davacı tarafından 152.353 USD alacak dava edilmesinin maddi gerçeğe aykırı olduğunun görüleceğini, beyanla zamanaşımı itirazları bulunduğunu belirterek, davanın esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA BAKIMINDAN
TALEP: davacı vekili özetle; davacı şirketin ... Mah. ... Cad. .... Sok. No:3/B Bağcılar/İstanbul adresinde dış cephe ve kompozit işleri yaptığını, davalı şirket ile yapılan 28/04/2016 tarihli İdari Bina Dış Cephe Yapım Sözleşmesi kapsamında müvekkilinin ... Osb’de bulunan fabrikanın idari binasının silikon cephe, alüminyum cam, kompazit levha kaplama işleri,açılır kanat işlerini yapmayı birim fiyatları üzerinde anlaşarak yapmayı taahhüt ettiğini, müvekkili tarafından şantiyeye götürülen ilamatı yapılmış kompozit panel, dış cephe silikon cam ve açılır kanat değerleri sözleşme kapsamında belirlenmiş olup müvekkil tarafından tüm işler de yapıldığını, müvekkili tarafından yapılan sözleşme kapsamındaki işler ve sözleşme dışı işler süresinde müvekkili tarafından teslim edilmesine rağmen yapılan işlerin bedelleri davalı şirket tarafından ödenmediğini, yaklaşık 5 senedir alacağını alamayan müvekkili tarafından Edirne .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyası ile delil tespiti başvurusu yapıldığını ve 16/02/2021 tarihli bilirkişi raporu ile müvekkilinin yaptığı sözleşme kapsamındaki işler bedeli KDV hariç 106.565,50 USD (125.747-USD) ve sözleşme dışı işler bedeli KDV hariç 38.200 TL (45.076-TL) olarak tespit edildiğini,davalı tarafından 2016 yılında yapılan kısmi ödemeler ödeme tarihindeki kur üzerinden hesaplanarak düşüldüğünde davalının sözleşme gereği yapılan işlerden bakiye 99.473-USD borcu ve sözleşme dışı işlerden KDV dahil 45.076-TL borcu bulunduğunu, müvekkilinin ödeme alamadığı için ticari işlerine devam edememekle birlikte çok ciddi maddi sıkıntı yaşadığını, Edirne .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyası ile yapılan tespit doğrultusunda davalı şirkete Bakırköy ... Noterliği 03 Mart 2021 tarih ve ... sıra numaralı ihtar ile alacaklarının bildirildiğini, müvekkilinin alacağının tahsili için Bakırköy Arabuluculuk Merkezi’ne 26.04.2021 tarihinde .... dosya no ile başvurulduğunu, toplantı günü olan 01/06/2021 tarihinde toplantıya iştirak edilmiş ancak davalı şirket ile yapılan görüşme neticesinde uzlaşma sağlanamadığını, davalı şirket tarafından yapılan itirazın hukuki mesnetten yoksun olduğunu, gerçekle bağdaşmadığını ve kötüniyet taşıdığı yapılan itirazın kapsamından ve dosya kapsamından anlaşılacağını, davalı tarafın itiraz dilekçesinde sadece "Mesnetsiz olan icra takibindeki borca, faize, vekalet ücretine, işlemiş faize,takibin dayanak belgesine, ayrıca ve açıkça itiraz ediyoruz" şeklinde bir beyanda bulunduğunu ve takibin durmasına sebep olduğunu, davalı tarafın sözleşmeye ve yapılan işlere herhangi bir itirazı bulunmadığını, bu da davalı tarafın itirazlarında kötüniyet taşıdığını ve sırf müvekkilin alacağına ulaşma çabasını sonuçsuz bırakma amacı güttüğünü gösterdiğini, borç likit olduğundan ve müvekkilinin hak ve menfaat mahrumiyetine uğradığından itiraz sahibi davalının % 20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, davalının aleyhinde yapılan Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 45.076,00 TL ana para ve Ticari İşlerde Temerrüt Faizi ile 99.473,00 USD ana para ve USD mevduata uygulananan fiilen azami yıllık faiz üzerinden devamına, takip miktarına takip tarihi itibariyle USD mevduata uygulanan fiilen azami yıllık faizi ve ticari işlerde temerrüt faizi uygulanmasına, davalının % 20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davalı tarafından süresinde davaya cevap verilmemiştir.
DELİLLER:
Vergi dairelerinden celp edilen BA-BS formları, ticaret sicil kayıtları,
Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra dosyası,
Edirne .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... talimat sayılı dosyası,
Bakırköy .... Noterliği'nin 03/03/2021 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi,
Mahkememizce aldırılan, 19/12/2022 tarihli bilirkişi raporu, 27/06/2024 tarihli karşılaştırmalı bilirkişi ek raporu,
Edirne .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... talimat sayılı dosyası aracılığı ile aldırılan 02/12/2022 tarihli kök bilirkişi raporu ve kök rapordaki eksikliği tamamlar 02/02/2023 tarihli bilirkişi ek raporu ve Edirne .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... talimat sayılı dosyası aracılığı ile aldırılan 18/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava taraflar arasındaki 28/04/2016 tarihli sözleşme gereği davalının yaptığı işler, ayıp, açık ayıp, gizli ayıp olup olmadığı, yapılan işler, eksik işler ve davacının zararının olup olmadığı, temerrüd noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Birleştirilen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas dosyasında davanın Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı talebine ilişkin olduğu, itiraz nedenlerinin davacının icra takibinin hukuki dayanağının olup olmadığı, ödeme olup olmadığı, ödemelerin şekli, defterlere işlenip işlenmediği, yapılan işlerin niteliği, miktarı, teslim alınan kısım ve sözleşme kapsamında ve dışında yapılan işlerin olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılarak dava sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan Mahkememizce aldırılan, 19/12/2022 tarihli bilirkişi raporu, 27/06/2024 tarihli karşılaştırmalı bilirkişi ek raporu, tarihli bilirkişi raporu, Edirne .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... talimat sayılı dosyası aracılığı ile aldırılan 02/12/2022 tarihli kök bilirkişi raporu, 02/02/2023 tarihli bilirkişi ek raporu ve Edirne .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... talimat sayılı dosyası aracılığı ile aldırılan 18/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporları bilimsel veri ve içeriğe sahip, denetime elverişli bulunması sebebiyle birlikte değerlendirilerek hükme esas alınmıştır.
Taraflar arasında 28/04/2016 tarihli Kepsan Kepenk Edirne OSB fabrika idari bina dış cephe işi silikon cephe ve kompozit işi yapımına ilişkin, idari bina dış cephe yapım sözleşmesi imza edildiği anlaşılmıştır.
Birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyasında;
Asıl dava davalısı, birleşen dava davacısının, asıl dava davacısı, birleşen dava davalısı şirket aleyhine, 21/04/2021 tarihinde, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyası ile Edirne ... As.H.Mh. ... D.İş 16.02.2021 t.b.kişi raporu ile söz.dışı işler için belirlenen alacak (İstenen: Yıllık TTK.1530. Madde Temerrüt Faizi, 30.684,40 TL 30/06/2016 - 21/04/2021 İşlemiş Faiz, 75.760,40 TL toplam Alacak, 99.473,00 USD Takip Tarihi Edirne .... As. H. Mah. ... D. İş 16.02.2021 t. bilirkişi raporu ile tespit edilen alacak (İstenen: Yıllık En Yüksek Mevduat Faizi(USD)), 640,44 USD Takip Tarihi 05/03/2021 - 21/04/2021 İşlemiş Faiz olmak üzere, 100.113,44 USD Takip Tarihi Toplam alacak şeklinde takip başlattığı, birleşen dava davalısı şirketi vekilinin 26/04/2021 tarihli dilekçesiyle icra takibinde ki borca, faize, vekalet ücretine, işlemiş faize, takibin dayanak belgesine itiraz ettiklerini beyan ettiği görülmüştür.
16/02/2021 tarihli Edirne ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasında aldırılan raporda ; "...sözleşme kapsamında yer alan ve sözleşmede yer almayan davacının beyanına istinaden tespiti istenen işler kapsamında raporu düzenlendiği, tespiti isteyen tarafından sözleşme kapsamında yapılması gereken imalatların tamamlanmış olduğunu, sözleşme kapsamında yapılan işlerin bedelinin 106.565,50 USD olduğunu, sözleşmede yer almayan keşif tarihinde yapıldığı beyan edilen imalatların bedelinin ise 38.200 TL olduğu,..." şeklinde tespitte bulunulduğu görülmüştür.
.... Sanayi ve Ticaret A.Ş tarafından düzenlenen raporun incelenmesi: Kepsan Fabrika Binası İdari Kısım Cephe Projesi ..... / Edirne başlıklı 09.04.2021 tarihli R50 Sistemi Montajının Saha İncelemesi başlıklı raporda, ... Sanayi ve Ticaret A.Ş: tarafından fabrika binası ile ilgili incelemelerin yapıldığı, raporun 26. Sayfasının sonuç bölümünde ; “ idari bina geneli düşünüldüğünde tüm mevcut fitiller, doğru fitiller ile değiştirilmeli, değişmesine gerek olmayan fitiller düzeltilmesi, fitil birleşim yerleri, gerekli ara elemanlar ve yapıştırıcıları kullanılarak fitillerin sürekliliği sağlanmalı, sonrasında ise kanat ayarları yetkin kişiler ile itinalı bir şekilde yapılmalıdır “ şeklinde tespitte bulunulduğu görülmüştür.
Davacı ve davalı şirketlerin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinde, mahkememizce görevlendirilen bilirkişi tarafından yapılan tespitlere göre, taraf şirketlerin 2016,2017,2018 yıllarında ticari defterlerinin fiziki ortamda tuttukları, 6102 sayılı T.T.K. hükümlerine istinaden ticari defterler zorunlu açılış ve kapanış tasdiklerini, kanuni süresinde yaptırdıkları, Defteri Kebir ve Envanter defterinin kapanış tasdik zorunluluğunun bulunmadığı, taraf şirketlere ait 2016,2017,2018 yılı ticari defterlerinin 6102 sayılı T.T.K. ve 231 sayılı V.U.K. hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, ticari defterlerin bütünlük açısından birbirini teyit ettiği, ticari defterlerin kendi lehlerine delil olma özelliğine (H.M.K. md.222/2. ) sahip olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin 30/06/2022 tarihli celsesinin 13. No'lu ara kararı gereğince; dava konusu işe ait asıl ve birleşen dava bakımından sözleşme gereği yapılan işlerin niteliği eksik ve ilave işlerin yapılıp yapılmadığı, ayıp olup olmadığı, ayıbın gizli veya açık ayıp olmadığı, ayıbın nedenleri, davacının zararının olup olmadığı hususlarının incelenmesi konusunda rapor alınması için talimat yazılmış, Edirne .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... talimat sayılı dosyasına sunulan 02/12/2022 tarihli kök bilirkişi raporuyla;
"1- Eksik iş olmadığı, sözleşme hükümlerince yapılması planlanan işlerin yapıldığı,
2-Sözleşme haricinde bir kısım işlerin yapıldığı,
3- Özellikle seçilen cephe sistemine ait uygulama projesinin yokluğu, dolayısıyla bu sisteme ail nokta detaylarında kullanılması gerekli uygun malzemenin seçiminde yapılan hatalar ile uygulama esnasındaki hatalı ve kusurlu iş ve işlemler nedeni ile yukarıda ve diğer raporlarda da belirtilen kusurlu (ayıplı) imalatların oluştuğu, yerinde yapılan tespitle de taraftmızca da tespit edilmiş olup, sistemin bu hali ile istenilen nitelikte su- haya- ses yalıtımı konusunda yetersiz olduğu,
4-Yapılan işin niteliği açısından davacının zararına olduğu,
5-Dava Dosyası içerisinde 21/04/2021 tarihli .... ve 09/04/2021 tarihli ...'ın uzman görüşlerinin de incelendiğinde her iki rapor sonuç bölümlerindeki görüş, kanaat ve çözüm önerilerinin tarafımızca da uygun olduğu, bu görüş ve önerilerin yerine getirilebilmesi için harcanan emek, mesai, malzeme ve işçilik bedellerinin 16/02/2021 tarihli ....'ın delil tespit raporunda tespit edilen toplam sözleşme bedelinin (106.565,50 USD) %20 oranında bir harcama yapılarak giderilebileceği veya aynı oranda karşılıklı olarak anlaşılması durumunda bir nefaset kesintisi yapılması gerektiği..." şeklinde tespitte bulunulduğu görülmüştür.
Edirne .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... talimat sayılı dosyasından aldırılan 02/02/2023 tarihli bilirkişi ek raporu ile kök raporla uyumlu ve aynı yönde değerlendirmelerde bulundukları anlaşılmıştır.
TBK 475 maddesi, eserdeki ayıp sebebi ile yüklenicinin sorumlu olduğu hallerde iş sahibinin seçimlik haklarını sıralamış ve ilk olarak 475/1’de “Eser iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme” seçeneğini içermektedir.
İkinci seçenek olarak eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme, üçüncü olarak bütün masraflar yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarılmasını isteme seçenekleri düzenlenmiştir.
Maddenin son fıkrasında “eser iş sahibinin taşınmazı üzerinde yapılmış olup, sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa iş sahibi sözleşmeden dönme hakkını kullanamaz” açık emredici hükmü mevcuttur.
Davacı taraf eserin tamamen sökülüp kaldırılmasının gerektirdiği giderlerin davalı taraftan karşılanmasını talep etmektedir.
Eser sözleşmesinde eserin ayıplı olması eserin sözleşmeye göre sahip olması gereken özelliklere sahip olmamasıdır. Yüklenici normal bir eserin kullanış verimliliğine uygun eser teslim etmek zorundadır (Mustafa Alper Gümüş, Borçlar Hukuku Özel Hükümler, s. 356). Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu ile düzenlenen ayıp hükümlerinden yararlanılabilmesi için, iş sahibinin süresi içerisinde muayene ve ihbar külfetini yerine getirmesi beklenir. İş sahibi en geç Türk Borçlar Kanunu m. 478’de yer alan süre içerinde ayıp ihbarında bulunmak durumundadır. Taşınmaz yapılarda bu süre beş yıl olup, gizli ayıplar için ihbar süresi ayıbın öğrenilmesiyle başlar. Ancak, gizli ayıplar açısından da iş sahibinin gizli ayıbın farkına varmasıyla gecikmeksizin ihbarda bulunması gerekir.
Bilindiği gibi ayıp, yukarıda belirtildiği üzere ve Y.15. HD nin 24.6.2008 tarih ve 2466E.- 4205 K sayılı ilamında da açıklandığı gibi, TBK 219. Maddede belirtilen lafzıyla “bir eserde, bulunması gereken niteliklerin bulunmaması, bulunmaması gereken bozuklukların, eksikliklerin bulunmasıdır. Ayıplar, (ilk bakışta görülebilen veya muayene ile hemen anlaşılabilen) açık ayıplar ve (ilk bakışta görülemeyen veya muayene ile hemen anlaşılamayan ve kullanılmakla meydana çıkan) gizli ayıplar olmak üzere ikiye ayrılabilir. Ayıbın varlığı halinde iş sahibinin TMK 475. Maddede belirtilen seçeneklerden birini seçme hakkı bulunmaktadır. Bunun yanısıra tazminat talep hakkı da bulunmaktadır.
Ancak burada iş sahibinin uyması gereken bir ön koşul bulunmaktadır. Bu ön koşul iş sahibinin tekeffüle dayanan haklarının doğum şartıdır. İş sahibi, ayıbı gördüğü veya öğrendiği zaman karşı tarafa bir bildirim yapmak ve ayıpları tek tek göstermek zorundadır. (Haluk Tandoğan, Borçlar Hukuku, Özel Borç İlişkileri, C.II., s.172) Kanunun metnine göre, yapılacak bilirkişi incelenmesinde ayıbın açık veya gizli olduğunun belirlenmesine bağlı olarak açık ayıplarda teslim anında, gizli ayıplarda ayıp anlaşıldığında gecikmeksizin bildirimde bulunmak gerekmektedir. Bu bildirimi yapmazsa TBK 477. Maddeye göre eseri zımnen kabul etmiş sayılır.
Tarafların iddia ve savunmaları, celp edilen deliller, mahkememizce ve talimat mahkemesi aracılığıyla aldırılan kök ve ek raporlar ile tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde somut olayda: taraflar arasında 28/04/2016 tarihli Kepsan Kepenk Edirne OSB fabrika idari bina dış cephe işi silikon cephe ve kompozit işi yapımına ilişkin, idari bina dış cephe yapım sözleşmesi imza edildiği anlaşılmıştır.
Asıl davada, asıl dava davacısı, asıl dava davalısının yaptığı işler, ayıp, açık ayıp, gizli ayıp olup olmadığı, yapılan işler, eksik işler ve davacının zararının olup olmadığı konusunda, mahkememizce Edirne ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... talimat sayılı dosyası aracılığı ile aldırılan 02/12/2022 tarihli kök bilirkişi raporu ve kök rapordaki eksikliği tamamlar 02/02/2023 tarihli bilirkişi ek raporu ve Edirne ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... talimat sayılı dosyası aracılığı ile aldırılan 18/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporu ile, eksik iş olmadığı, sözleşme hükümlerince yapılması planlanan işlerin yapıldığı, sözleşme haricinde bir kısım işlerin yapıldığı, özellikle seçilen cephe sistemine ait uygulama projesinin yokluğu, dolayısıyla bu sisteme ail nokta detaylarında kullanılması gerekli uygun malzemenin seçiminde yapılan hatalar ile uygulama esnasındaki hatalı ve kusurlu iş ve işlemler nedeni ile yukarıda ve diğer raporlarda da belirtilen kusurlu (ayıplı) imalatların oluştuğu, yerinde yapılan tespitle de taraftmızca da tespit edilmiş olup, sistemin bu hali ile istenilen nitelikte su- haya- ses yalıtımı konusunda yetersiz olduğu, yapılan işin niteliği açısından davacının zararına olduğunun tespit edildiği, talimat mahkemesi aracılığı ile aldırılan 02/02/2023 ve 18/08/2023 tarihli ek raporlar ile de eksik ve ayıplı işe ilişkin tespitlerinde aynı yönde görüş bildirildiği, Kepsan şirketinin su, ses ve ısı yalıtımına ilişkin şikayetlerine konu imalattaki ayıpların “gizli ayıp” niteliğinde olduğu, davacı tarafın Bakırköy ... Noterliğinin 03.02.2021 tarih ve ... yevmiye nolu ve “Eksik ve Hatalı İşlerin Yapılması” konulu ihtarnamesi incelendiğinde, davacı şirketin beyanlarına göre, vaki ayıplara 01.012017 tarihinde vakıf oldukları ve kendi beyanlarına göre bu durumu davalı Nural şirketine “sözlü” olarak ilettiklerini, ihtara rağmen ayıpların giderilmediğinin bildirildiği, ayıp ihbarında bulunulduğunun ispat yükünün iş sahibinin üzerinde olduğu, talimat mahkemesi aracılığıyla aldırılan 18/08/2023 tarihli ek rapor ile davacı ... San. Tic. Ltd. Şti tarafından gönderilen Bakırköy ... Noterliğinin 03.03.2021 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesinin, TBK 474 de belirtilen şartları taşımadığı, asıl dava davacısı tarafından usulüne uygun olarak yapılmış bir ayıp ihbarı bulunmadığı, eserin iş sahibinin kullanamayacağı ya da hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacak ölçüde ayıplı olmadığının tespit edildiği, mevcut ayıpların sözleşme bedelinin %20’si oranında bir giderle giderilmesinin mümkün görüldüğü, ayrıca TBK 475’in son fıkrasına uygun olarak eserin tamamen kaldırılmasının açıkça aşırı zarar doğuracak nitelikte olduğu, şartname haricinde yapılan ancak yapım yılından itibaren kullanılan malzemeler ile gizli ayıplı imalatların mevcut halinin değerlendirmesinin de yapıldığı, davalı şirket tarafından sözleşme haricinde bir kısım işlerin de yapıldığı, davaya konu eserde devam eden ve devam ettikçe niteliği değişen sözleşmeye aykırılıklar bulunduğunu, Edirne ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/101 talimat sayılı dosyası aracılığı ile aldırılan 02/12/2022 tarihli kök bilirkişi raporu ve kök rapordaki eksikliği tamamlar 02/02/2023 tarihli bilirkişi ek raporu ve Edirne ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... talimat sayılı dosyası aracılığı ile aldırılan 18/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporları ile davacı tarafın talep ettiği sözleşmeye aykırılığın giderilmesi maliyetinin sözleşme bedelinin %20’si oranında bir bedel ile mümkün olduğunun bilirkişi kurulunun mütaalaları ile bildirildiği, davacı vekilinin talep ettiği sözleşmeye aykırılığın giderilmesine ilişkin maliyet bedelinin de yine bu Edirne .... Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla aldırılan talimat raporunda da belirtildiği anlaşılmakla, davacı vekilinin ve davalı vekilinin raporlara itirazları heyetçe reddedilerek, taraflar arasındaki sözleşmenin 106.565,50 USD olduğu, sözleşme bedelinin %20’si oranında sözleşme aykırılığın giderilebileceğine ilişkin raporlar karşısında, mahkememizce 10/10/2024 tarihli celsede davacı vekiline HMK 107/2 gereği 2 haftalık kesin süre verildiği, buna rağmen, asıl dava davacısı vekilinin 12/10/2024 tarihli dilekçesiyle eserde ayıptan ziyade sözleşmeye aykırılık bulunduğunu, belirsiz alacak niteliğindeki davasındaki taleplerini artırmadıklarını bildirmiştir. Heyetçe; sözleşmeye aykırılık oluşturan hususların gizli ayıp niteliğinde olduğu, bu nedenle asıl davada dava dilekçesindeki taleple bağlı kalınarak asıl davanın kabulü ile; 10.000,00USD'nin davalıdan tahsili ile; asıl dava davacısının ihtarnamesinin TBK 474 de belirtilen yasal şartları taşımaması nedeniyle dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD cinsinden açılan 1 yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına karar vermek gerekmiştir.
Birleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret ... Esas sayılı dosyası bakımından;
Her iki tarafın ticari defterlerinde ve kayıtlarına, birbirini teyit eden BA-BS formlarına, tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olan ödemeler, her iki tarafında ticari defterlerinde kayıtlı olmayan ödemeler, tarafların dosyaya ibraz etmiş oldukları belgelerde her iki tarafında ticari defterlerinde kayıtlı ödeme-tahsilatların Amerikan Doları para birimine çevirdikleri, nakit ödemelerde (ödeme – tahsilat) ödeme gününde, çekli ödemelerde ise vade tarihinde fiili ödeme günü olduğundan tahsili öngörülmüş şekilde yani fili ödemenin yapıldığı günde, tarafların birbirilerine düzenlemiş oldukları faturaların ise, fatura tarihindeki TCMB Döviz alış kuru üzerinden dönüştürüldüğü, bu dönüştürme neticesinde cari hareket kayıtları ve dönem sonu bakiyeleri birbirini teyit ettiği için cari hareketler USD dönüşümlü olarak hesap edilerek mahkememizce aldırılan 27/06/2024 tarihli bilirkişi ek raporuyla, birleşen davacısı ...'nin,birleşen dava davalısı ...'nden alacağı bulunmadığı, birleşen dosya davalısı şirketin birleşen dosya davacısı şirketten 96.987,56 TL alacaklı olduğu, USD bazlı olarak,13.198,61 USD tutarında davalı şirketten alacaklı olduğunun tespit edildiği, birleşen dosya davalısının Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali gerekmediği anlaşıldığından, birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret ... esas sayılı davanın reddine, kötü niyet tazminat taleplerinin de ispatlanamadığından reddine, karar vermek gerekmiştir.
Asıl ve birleşen dosyalarla ilgili olarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davanın KABULÜ ile,
-10.000,00USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD cinsinden açılan 1 yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin hakların da saklı tutulmasına,
2-Birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret ... Esas sayılı davanın REDDİ ile,
-Kötü niyet tazminat taleplerinin de ispatlanamadığından reddine,
Asıl dava bakımından harç ve yargılama giderleri :
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 5.936,14 TL harcın, peşin alınan 1.494,29 TL harcın mahsubu ile eksik 4.441,85 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan ayrıntısı UYAP'ta kayıtlı 4.850,00 TL posta masrafı, Adli Tıp Kurumu masrafları, bilirkiş ücreti vb. masraflar ile toplam harç gideri 2.135,49 TL olmak üzere toplam 6.985,49 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 57.120,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-HMK'nun 333. maddesi uyarınca davalı tarafından yatırılan avanstan kullanılmayan bakiye avansın kararın kesinleşmesinden sonra resen davalıya iadesine,
9-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Birleşen dava bakımından harç ve yargılama giderleri :
10-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL harcın peşin alınan 10.742,60 TL harçtan mahsubu ile fazla 10.127,20 TL harcın hükmün kesinleşmesine müteakip istem halinde birleşen dosya davacısına iadesine,
11-Birleşen dosya davacısı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
12-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen birleşen dava davacısına ,
13-Birleşen dosya davalısı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 435.984,82 TL avukatlık ücretinin birleşen dosya davacısından tahsili ile birleşen dosya davalısına ödenmesine,
14-Asıl dava üzerinden hesap edildiğinden birleşen dava davalısının yargılama giderleri ile ilgili karar yerilmesine yer olmadığına,
15-HMK'nun 333. maddesi uyarınca davalı tarafından yatırılan avanstan kullanılmayan bakiye avansın kararın kesinleşmesinden sonra resen birleşen dosya davalısına iadesine,
16-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin birleşen dava davacısından tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde HMK'nun 342.maddesi gereğince dilekçe ile mahkememize veya başka bir yer mahkemesine İstinaf kanun yolu harcı, tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenerek istinaf yolu açık olmak üzere Asıl dava davacısı/birleşen dosya davalısı vekilinden Asıl dava davalısı/birleşen dava davacısı vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/01/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır