T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/7 Esas
KARAR NO: 2021/7
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 06/01/2021
KARAR TARİHİ: 07/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ....... levazım deposundan ...... şubesine gönderilen ....... seri numaralar aralığındaki 50 adet boş form halindeki bankanın basımı olan teminat mektuplarının kargo şirketinin Bakırköy aktarma merkezinde kaybedildiği bilgisinin verildiğini, bunları ele geçiren kötü niyetli 3, kişilerin sahte imza ve kaşelerle bu boş formları doldurup banka tarafından verilmiş gibi iyi niyetli kişileri aldatarak bu kişilere ve müvekkiline zarar vermelerinin önüne geçmek için TTK 82 uyarınca ziyaa uğrayan belgeler hakkında tarafına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Dava, hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı TTK'nun 82/7.maddesinde belirtilen tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin zayi olması sebebiyle kendisine bir belge verilmesi istemine ilişkindir.
6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " hükmünü düzenlemiştir.
Davacının anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyağa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması zorunludur.
İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.
Davacı yasada sayılı mücbiT.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/970 Esas
KARAR NO: 2021/4
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 30/12/2020
KARAR TARİHİ: 06/01/2021
KARAR YAZILMA TARİHİ: 07/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan davanın dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; keşidecisi olduğu ....... çek numaralı çeklerin kaybolduğunu belirterek çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisinin hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.
Zayi nedeniyle iptal davalarında amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu gözetildiğinde, keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi bu yolun kanunda öngörülen konuluş amacı ile bağdaşmaz. (Ankara BAM 22. H.D. 2019/2003E. - 2020/55 K) Bu nedenle çek keşidecisi tarafından açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : yukarıda açıklanan nedenler uyarınca ;
1-TTK'nun 757.maddesi gereğince çekin zayi olması halinde iptal davası açma hakkının lehdara veya hamile ait olması, keşideci olan davacının dava açma hakkının bulunmaması karşısında aktif dava ehliyeti bulunmadığı ve bu itibarla TTK'nun 818/1-s yollamasıyla TTK'nun 757.maddesinin uygulanması mümkün bulunmadığından yasal şartları oluşmayan davanın reddine,
2-Alınması gerekli harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep hâlinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi.06/01/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
r sebeplere dayanmamış, müvekkiline ait ....... levazım deposundan ....... şubesine boş teminat mektuplarının gönderilmekte iken kargo şirketinin Bakırköy aktarma merkezinde kaybedildiği bilgisinin verildiğini belirtmiştir.
Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması zorunludur.
Tüm dosya kapsamına nazaran; davacı iddiasının mücbir sebep sayılmadığı, gerekli dikkat ve ihtimamı göstermediği, diğer taraftanda zıyaa uğramanın onun iradesinin dışında meydana gelmiş olmasının zorunlu olduğu, somut oluyda davacının boş form halindeki teminat mektuplarının belirtildiği gibi kargo aracılığıyla gönderilmesinin TTK 68/4 maddesi uyarınca davacı şirketin bunların saklanmasında gerekli özen ve ihtimamı göstermediği sonucunu doğurduğundan davanın reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın REDDİNE,
-Alınması gerekli harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 07/01/2021
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)