T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/818
KARAR NO: 2022/183
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 08/10/2021
KARAR TARİHİ: 18/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ortak sıfatı ile bulunduğu Büyükçekmece Vergi Dairesi ....... Vergi numaralı kayıtlı ....... Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin toplamda 100.000,00 TL sermayelik hissenin 99.500,00 TL lik kısmını devraldığını, ......'in, gerçekte ev hanımı olup ....... Nakl. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nde hisse sahibi olmasının asıl sebebinin daha önce evli oldukları ancak boşanmış olduğu ....... TC Kimlik numaralı eski eşi ......'in ticari borçlarından ve sıkıntılarından dolayı ortak sıfatını haiz olduğunu ancak daha sonra eşi olan ......'in ticari sıkıntıları haricinde başkaca bir çok sıkıntının zuhur etmesi üzerine eşinden boşandığını, en son çıkartılan 7326 sayılı Vergi affı kanunundan yararlanarak ....... Nakl. San. Ve Tic. Ltd. Şti. isimli şirketin resmi kayıtlarını kapama- sonlandırma işlemlerini yapmak için yetkili Vergi Dairesine müracaat etmesi üzerine şirketin 31/12/2016 tarihinden itibaren gayr-i faal olduğu bilgisini öğrenmiş, vergi mükellefi sıfatını haiz limited şirket olması sebebi ile verilmesi gereken beyanname ve vergilerin ödenmediğini öğrenmesi üzerine kanundan yararlanarak şirketin borcunu yapılandırmış ve 24/09/2021 tarihinde vergi dairesine olan birikmiş borcunu tek seferde ve nakden ödediğini, Büyükçekmece Vergi Dairesine karşı olan vergi borcunun ödenmesini müteakip 01/10/2021 tarihinde İTO nezdinde de şirketin kapanması ve kaydının sonlanması için müracaat etmiş ise de İTO dan kendisine verilen; Şirket karar defterinde ''kapama kararı'' olmadan işlemlerin tamamlanamayacağı cevabını aldığını, bunun üzerine boşanmış olduğu eşini aramış ve şirketin ticari defterleri ile Karar Defterinin nerede olduğunu sorması üzerine şirketin muhasebe kayıtlarını tutan ...... TC Kimlik numaralı ......' da bulunduğu bilgisine ulaştığını, şirketin muhasebecisi durumundaki ......'a ulaşmaya çalışmış ise de yapmış olduğu araştırmada ilgili şahsın 'vefat ettiğini ve şirket defterlerinin kayıp olduğu' bilgisine ulaştığını, müvekkili ...... 'in her ne kadar ....... Nakl. San. Ve Tic. Ltd.Şti. İsimli şirketin resmiyetteki büyük hissedarı gibi görünse de yapılan ticari faaliyetlerin tamamı eski eşi ...... tarafından takip edildiği- sürdürüldüğü, müvekkilinin şirketle alakalı hiç bir aktif görevi- rolü olmadığını, defterlerin kayıp olmasında da müvekkilinin kusurunun bulunmamakta olup şirket muhasebesini tutan ......'ın ismine ve vefat ettiği bilgisine henüz 01/10/2021 tarihinde vakıf olduğunu, Büyükçekmece Vergi Dairesi ...... Vergi numaralı ....... Nakl. San. Ve Tic. Ltd. Şti. isimli şirkete ait karar defterinin zayi olduğu için yeni bir karar defteri çıkarttırılması için talebin kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı TTK'nun 82/7.maddesinde belirtilen tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin zayi olması sebebiyle kendisine bir belge verilmesi istemine ilişkindir.
6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " hükmünü düzenlemiştir.
Davacının anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyağa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması zorunludur.
İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.
Davacı yasada sayılı mücbir sebeplere dayanmamış, dava dilekçesinde; boşanmış olduğu eşini aradığını ve şirketin ticari defterleri ile Karar Defterinin nerede olduğunu sorması üzerine şirketin muhasebe kayıtlarını tutan ....... TC Kimlik numaralı ......' da bulunduğu bilgisine ulaştığını, şirketin muhasebecisi durumundaki ......'a ulaşmaya çalışmış ise de yapmış olduğu araştırmada ilgili şahsın 'vefat ettiğini ve şirket defterlerinin kayıp olduğu bilgisine ulaştığını, bu nedenle zayi belgesi verilmesini istediğini belirtmiştir.
Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması zorunludur.
Tüm dosya kapsamına nazaran; davacı iddiasının mücbir sebep sayılmadığı, gerekli dikkat ve ihtimamı göstermediği, diğer taraftanda zıyaa uğramanın onun iradesinin dışında meydana gelmiş olmasının zorunlu olduğu, somut olayda davacının talebine konu defteri, basiretli tacir ilkesine uygun şekilde saklamakla yükümlü olduğu ve buna rağmen gerekli özen ve ihtimamı göstermediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gerekli 80,70 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 59,30 TL harcın mahsubuyla bakiye 21,40 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/02/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır