T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/931 Esas
KARAR NO: 2022/1102
DAVA: İtirazın İptali (Yayımlama Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/07/2016
KARAR TARİHİ: 21/11/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkil sigorta şirketine; nakliyat abonman sigorta poliçesi ile sigortalı ..... Plastik Elektrik ve Elektronik İml. San. A. Ş.'ne ait ahşap levha cinsi emtia, Çerközköy sevkiyatı esnasında hasar gördüğünü, müvekkil şirketin eksper marifetiyle hasar tespiti yaptırmış ve söz konusu hasar için sigortalısına 10.100,24 TL hasar tazminatı ödediğini, yapılan bu ödeme ile müvekkil şirket TTK md:1472 gereği sigortalısının kanuni halefinin oluştuğunu, müvekkil şirket alacağını tahsil amacıyla Büyükçekmece ...... İcra Müdürlüğünün ...... sayılı dosyası ile takip yaptıklarını, ancak borçlunun takibe kötü niyetli olarak itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, borçlunun likit alacağa zaman kazanma ve süreci uzatma niyeti ile itiraz etmesi sonucu icra inkar tazminat talepli, itirazın iptali ve takibin devamına, alacağın asgari %20'si kadar icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davaya konu edilen taşımanın Almanya-Türkiye arası kara yolu ile uluslararası taşıma olduğunu, bu çerçevede, işbu davaya konu uyuşmazlığın CMR Konvansiyonu hükümleri uyarınca çözümlenmesi gerekeceğini, buna göre Zamanaşımı itirazları bulunduğunu, uyuşmazlığa konu emtianın, 03.03.2011 tarihinde alıcıya teslim edildiği ve taşıma esnasında oluştuğu iddia edilen hasara dair ödemenin 18.04.2011 tarihinde sigortalısına yapıldığını, Taşımadan kaynaklanan hak ve alacakların, CMR m. 32/a hükmü uyarınca, eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yılda zamanaşımına uğramakla ve işbu dava ile itirazın iptaii istenen icra takibinin, 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmamış olduğundan davanın zamanaşımından reddini talep ettiği, Almanya'da emtianın teslim alındığı noktada/ fabrika sahasında, yüklemeyi dava dışı gönderen yabancı şirketin fiilen gerçekleştirdiğini, huzurdaki davaya konu mallarda, taşıma esnasında hasar olduğu varsayılsa dahi, müvekkili ........ Lojistik şirketinin hiçbir kusuru olmadığını, üstlenmediği ve bilfiil yapmadığı yükleme-istifleme-boşaltma edimleri eğer kötü ifa edilmiş ise bununla ilintili hasar da bunu bilfiil ifa edene kifayetsiz ambalajlayana/kötü yükleyene/dava dışı gönderen firmaya/ve tahliye eden, boşaltan alıcı şirkete ait bulunduğunu, bu nedenle de davacı sigortacının ödediği tazminatın uhdesinde kalacağını, taşıma esnasında kifayetli bir ambalajlama ve/veya istiflemeye rağmen, mala zarar verecek bir kaza vb hiçbir vakıa yaşanmadığını bu nedenlerle, davanın zamanaşımı sebebiyle reddine, haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, yargılama ücretleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizden verilen 14/05/2019 tarih ve ...... Esas ........ sayılı karar; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ........ Hukuk Dairesi'nin 06/10/2021 tarih ve ...... Esas ...... Karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla mahkememiz iş bu esasına kayıt olunmuştur.
DELİLLER: Büyükçekmece ...... İcra Müdürlüğünün ....... sayılı dosyası, ticaret sicil kayıtları, tarafların cari hesap özetleri ve cari hesap içeriği faturalar, bilirkişi raporu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ........ Hukuk Dairesi'nin 06/10/2021 tarih ve ...... Esas ....... Karar sayılı ilamı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, uluslararası karayolu ile taşımadan kaynaklı zararın rucüen tazmini için yapılan takibe itirazın iptaline ilişkindir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesi'nin 06/10/2021 tarih ve ........ Esas ....... Karar sayılı ilamında özetle; Davalının cevap dilekçesinde zaman aşımı itirazında bulunduğunu, ilk derece mahkemesince davalının zaman aşımı itirazı konusunda her hangi bir değerlendirme yapılmadığını, mahkeme gerekçesinde davalının CMR hamule senedini (taşıma senedi) verilen süreye rağmen sunmadığını belirtilttiğini, ancak mahkemece verilen süre içinde davalının söz konusu belgenin okunaklı fotokopisini dosyaya sunulduğunu, mahkemenin bu tespitinin hatalı olduğunu, 28/07/2020 tarih 31199 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 7251 Kanun No'lu 22/07/2020 kabul tarihli Hukuk Muhakemeleri Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 35. mad. uyarınca; "6) Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması." hali, kararın kaldırılarak, dosyanın mahkemesine iadesi sebepleri arasında gösterildiğini, buna göre, davalının zaman aşımı itirazı konusunda değerlendirme yapılarak olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerektiğini, mahkemece davalının zaman aşımı itirazı konusunda değerlendirme yapılarak karar verilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenle davalının istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının HMK 353/1-a6 maddesi ile kaldırılmasına dosyanın zaman aşımı itirazı konusunda değerlendirme yapılarak karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak mahkememiz kararının kaldırılmasına ilişkin hüküm kurulmuştur.
Davacı vekili, müvekkili şirkete sigortalı dava dışı alıcıya ait emtianın, Almanya- Türkiye (Çerkezköy) arası taşıma işinin davalı tarafça yapıldığını, sigortalı emtianın alıcısına hasarlı olarak teslim edildiğini, alıcı sigortalılarına hasar bedelini sigorta poliçesi kapsamında ödediklerini ve sigortalılarının haklarına halef olduklarını, hasardan sorumlu davalıya rucü şartlarının oluştuğunu, ödedikleri hasar bedelinin tazmini için yaptıkları takibe haksız itiraz edildiğini belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir
Davalı tarafça CMR- Uluslararası hamule senedi fotokopisi dosyaya sunulmuş olup, davalı tarafça örneği sunulan hamule senedine göre taşımaya konu emtia varma verinde hasarlı olarak teslim alınmıştır. Bu belgelere göre taşınan emtianın varma yerine hasarlı olarak teslim edildiği sabittir. Belgelerden ve taraf beyanlarından emtianın varma yerinde 03/03/2011 tarihinde teslim edildiği anlaşılmaktadır. Davaya konu takip ise takip dosyasına göre 12/04/2012 tarihinde başlatılmıştır.
CMR Konvansiyonu'un 1. Maddesinde, sözleşmenin, sözleşmede belirtildiği gibi yükleme yeri ve teslim için belirlenen yerin en az biri akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, tarafların ikametgahı ve milliyetine bakılmaksızın ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait her mukaveleye uygulanacağı düzenlenmiştir. Bu kapsamda davaya konu taşımanın CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğu hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.
CMR'nin 32/1. Maddesine göre, CMR Konvansiyonu gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır. Dava açma süresi kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihinden itibaren, tam kayıplarda, kararlaştırılan zaman limiti bitiminden 30 gün sonra kararlaştırılmış zaman limiti yoksa, yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60 ıncı günde,
işlemeye başlar. Maddenin 2. fıkrasına göre ise, yazılı bir istemin, taşımacı bunu yazılı bildiri ile geri çevirip, ona ilişkin belgeleri de iade edinceye kadar zaman limitini erteleyeceği düzenlenmiştir.
Davacının, sigortalısına ait emtianın davalı tarafından nakliyesi sırasında hasara uğrayıp uğramadığı, hasar sebebiyle davalının kusurunun bulunup bulunmadığı, hasar sebebiyle davacı tarafından sigortalısına ödenen bedelin davalıdan talep edilip edilemeyeceği, talep edilebilecekse miktarının ne olduğu hususlarından önce davalının, davanın 1 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açılmadığına ilişkin itirazını değerlendirmek gerekmiştir.
Davacı sigorta şirketinin, dava dışı sigortalısı ........ Elektrik ve Elektronik İml.San. AŞ.'nin taşımaya konu emtiasını taşımadan kaynaklı risklere karşı 01.03.2011 tanzim tarihli ve ....... poliçe numaralı nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortaladığı, taşıma işinin davacı sigorta şirketinin, dava dışı sigortalısı ........ Elektrik ve Elektronik İml.San. AŞ. tarafından
ithal edilmek üzere ahşap levha emtiasının Almanya'dan Türkiye/Çerkezköy'e nakliyesine ilişkin olduğu,
davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı ........ Plastik Elektrik ve Elektronik İml.San. AŞ.'nin taşıtan, davalının ise akdi taşıyan olduğu, emtianın nakliye sonrasında Çerkezköy'de bir antrepoya 03.03.2011 tarihindeki boşaltma sırasında hasarlı olduğunun tespit edildiği, 07.04.2011 tarih ve ....... numaralı nakliyat sigortası ekspertiz raporu tanzim edildiği, rapora göre ''... Sigortalı firma kalite kontrol yetkililerince yapılan hata durum analiz raporunda emtiaların ....... köşelerinde kırık, Sunta yüzeylerinde sürtme izleri, Dengesiz yük nedeniyle suntalarda tolerans dışı sehim olduğu görülmüş olup, .... hasarlı ürünler üretim aşamasında denenmiş olmasına karşın gerek köşelerde bulunan kırıklar, gerekse suntalarda oluşan tolerans dışı sehim nedeni ile üretime alınamayacağının belirtildiği, toplam hasar miktarının 10.100,00-TL olduğu tespit ve sonucuna yer verildiği, işbu bedelin 18.04.2011 tarihinde davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına ödendiği, davacının Büyükçekmece ....... İcra Müdürlüğünün ....... sayılı takip dosyasında alacağını tahsil etmek için 12.04.2012 tarihinde icra takibi başlattığı, 30.04.2012 tarihinde borca itiraz edildiği ve takibin durduğu, davacı vekili tarafından 16.05.2012 ve 16.07.2013 tarihlerinde icra dosyasına talepte bulunulduğu, yetki itirazı üzerine dosyanın Bakırköy ........ İcra Müdürlüğüne gönderildiği, bu dosyadan gönderilen ödeme emrine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu ve bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
CMR 32/1 cümlesi hükmüne göre yapılan taşımalardan doğacak davaların 1 yıl içerisinde açılması gerektiğinin düzenlendiği, zamanaşımı süresinin yükün taşıyıcı tarafından teslim tarihinde başlayacağının kabul edilmesi gerektiği, yükün taşıyıcıya teslim tarihinin ise 03.03.2011 olduğu, bu durumda CMR 32. maddesi uyarınca bir yıllık zamanaşımı süresinin yükün taşıyıcı tarafından teslim alındığı 03.03.2011 tarihinden itibaren başlaması gerektiği, bu tarihten itibaren davacının talebinin en geç 03.03.2012 tarihine kadar yapması gerektiği, oysa davacının ilk olarak icra takibini 12.04.2012 tarihinde başlattığı, CMR Konvansiyonu 32/1. maddesine göre CMR sözleşmesine göre yapılan taşımalardan doğan davaların bir yıl içinde açılması gerektiğine ilişkin düzenleme dikkate alındığında işbu davanın bir yıllık süreden sonra açılmış olduğunun ve davalının zamanaşımı itirazının yerinde olduğu kanaatine varılarak zamanaşımı süresinde açılmayan davanın reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın zamanaşımı nedeniyle REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70 TL harcın davacı tarafça yatırılan 199,76 TL harçtan mahsubuyla bakiye 119,06 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacının diğer davalı yönünden yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-AAÜT gereğince hesap edilen 9.200,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalıya iadesine,
7-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekili, davalı ...... vekili ve ihbar olunan ........ vekilinin yüzünde açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/11/2022
Katip ......
e-imzalıdır
Hakim .......
e-imzalıdır