T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1002 Esas
KARAR NO: 2023/120
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 09/11/2022
KARAR TARİHİ: 08/02/2023
KARAR YAZILMA TARİHİ : 07/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait 2019 ve 2020 yılı envanter defterleri, 2020 yılı alış ve satış faturalarının tamamı, 2019 yılı alış ve satış faturalarının tamamı, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 ve 2018 yılı yevmiye, kebir ve envanter defterleri, 2018 yılı alış ve satış faturalarının tamamının ve 2017 yılı alış ve satış faturalarının tamamının müvekkili şirketin kiracı konumunda bulunan adresten, pandemi ve diğer ekonomik sıkıntılar sebebiyle zor duruma girerek kirasını ödemekte zorluk çektiğini, ilgili taşınmaz sahibince kira ödemelerinin talep edildiği, ancak ödeme yapılamadığından işyerinin tahliyesinin istenildiğini, ancak müvekkili tarafından adresin tahliye edilmediğini, söz konusu ticari defter ve belgelerin bu işyerinde muhafaza edilmeye devam ettiğini, ancak adresin aktif olarak kullanılmadığını, 28/10/2022 tarihinde muhafaza edilen ticari defter ve belgeleri almak üzere işyerine gidildiğini, ancak bulunamadığını, işyeri sahibiyle yapılan görüşmede ilgili evrak ve defterlerin imha edilmiş olabileceğinin belirtildiğini, müvekkilinin rızası dışında atılarak kaybolan defter ve belgeler konusunda müvekkili şirketin sorumluluğunun doğmaması ve hak kaybına uğramaması için TTK'nun 82/7.maddesi uyarınca ilgili evraklar ve defterler için zayi belgesi düzenlenerek verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı TTK'nun 82/7.maddesinde belirtilen tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin zayi olması sebebiyle kendisine bir belge verilmesi istemine ilişkindir.
6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " hükmünü düzenlemiştir.
Davacının anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyağa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması zorunludur.
İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.
Davacı yasada sayılı mücbir sebeplere dayanmamış, davacı şirket vekili dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait 2019 ve 2020 yılı envanter defterleri, 2020 yılı alış ve satış faturalarının tamamı, 2019 yılı alış ve satış faturalarının tamamı, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 ve 2018 yılı yevmiye, kebir ve envanter defterleri, 2018 yılı alış ve satış faturalarının tamamının ve 2017 yılı alış ve satış faturalarının tamamının müvekkili şirketin kiracı konumunda bulunan adresten, pandemi ve diğer ekonomik sıkıntılar sebebiyle zor duruma girerek kirasını ödemekte zorluk çektiğini, ilgili taşınmaz sahibince kira ödemelerinin talep edildiği, ödeme yapılamadığından işyerinin tahliyesinin istenildiğini, müvekkili tarafından adresin tahliye edilmediğini söz konusu ticari defter ve belgelerin bu işyerinde muhafaza edilmeye devam ettiğini ancak adresin aktif olarak kullanılmadığını, 28/10/2022 tarihinde muhafaza edilen ticari defter ve belgeleri almak üzere işyerine gidildiğini ancak bulunamadığını, işyeri sahibiyle yapılan görüşmede ilgili evrak ve defterlerin imha edilmiş olabileceğinin belirtildiğini bildirmiştir.
Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması zorunludur.
Tüm dosya kapsamına nazaran; davacı iddiasının mücbir sebep sayılmadığı, davacının gerekli dikkat ve ihtimamı göstermediği ve basiretli tacir ilkesine uygun şekilde ticari defter ve belgeleri saklama yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın reddine,
Alınması gerekli 179,90 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 80,70 TL harcın mahsubuyla bakiye 99,20 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/02/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır