T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1188 Esas
KARAR NO: 2023/912
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/12/2022
KARAR TARİHİ: 25/09/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkilinin uhdesindeyken rızası hilafına elinden çıkan, ... Bankası A.Ş.'ye ait, ... seri nolu, 30/06/2019 keşide tarihli, 10.000-TL bedelli çeke istinaden tarafılarınca Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile çek iptal davası ikame edildiğini, İşbu çekin davalı ... Faktoring A.Ş. tarafından ibraz edildiğini, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının 16/12/2022 e-tebliğ tarihli ihtarı ile taraflarına istirdat davası açılması için kesin süre verildiğini, Huzurdaki davaya konu çekin, cirantalardan ...'den müvekkiline ciro edildiğini fakat müvekkili tarafından henüz cirolanmamışken çalındığını, Her ne kadar davaya konu çekteki ciro zincirinde çekin ... Ve Matbaacılık San Tic. A.Ş., ... İnş.Tur.Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne ciro edildiği ve davalı ... A.Ş. tarafından bankaya ibraz edildiği görülmekte ise de yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde müvekkilinin ... ile ticari ilişkisi bulunduğunun ancak diğer cirantalarla ticari ilişkisi bulunmadığının anlaşılacağını, Ayrıca yine, ... 'den sonra ciranta olarak yer alan, ... Ve Matbaacılık San Tic. A.Ş. ile ... arasında da herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, Dolayısıyla yukarıda izah edildiği üzere, davaya konu çekteki ciro zinciri kopuk olduğundan davalının meşru hamil olmadığının açık olduğunu, Davaya konu, ... Bankası A.Ş.'ye ait, ... seri nolu, 10.000-TL bedelli çek, müvekkilinin uhdesindeyken rızası hilafına elinden çıktığı için davalı tarafından haksız ve kötü niyetli olarak tahsil edilmeye çalışılması tehlikesinin her zaman bulunduğunu, Huzurdaki davanın kabulü ile davaya konu ... Bankası A.Ş.'ye ait, ... seri nolu, 30/06/2019 keşide tarihli, 10.000-TL bedelli çekin haksız olarak tahsil edilmesi halinde müvekkilinin telafisi imkansız zararlara uğrayacağından çekin herhangi bir suretle bankadan tahsilinin önlenmesi için tedbir kararı verilmesini, Yargılama neticesinde davaya konu çekin istirdadına, çekin istirdadı mümkün olmadığı takdirde çek bedelinin davalı tarafından tahsil edilmesi halinde tahsil edilen bedelin tahsil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı ... yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı usulüne uygun meşruhatlı davatiyeye rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
Dava, Bakırköy .... Asliye Ticrat Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında kıymetli evrak iptali dosyasına binaen istirdat davasıdır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Emekli Banka Müdürü Bilirkişi ...'in 06/08/2023 havale tarihli raporunda; Dava konusu çek, ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... - ... nolu 30.06.2019 tarihinde keşide yeri ... 'da... emrine 10.000,00 TL olarak düzenlendiği ve ... tarafından ... 'e / ... 'den ... plastik ve matbaa San. Tic. A.Ş.'ye ve ondan ...Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti'ye ciro sinsilesiyle geçtiği. Dava konu çekin, ... tarafından Tam Faktöringe ciro edilerek 6361 sayılı yasa hükümleri doğrultusunda 03.06.2019 tarihinde “Alacak bildirim formu” müşterisi .... tekstil İnşaat turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından / Müşterisi ... Matbaa San. Tic. A.Ş. nin 30.05.2019 tarih ve ... sıra numaralı irsaliyeli faturası karşılığında nakit işlemi talebiyle ciro edildiği, Tam Faktöring tarafından 03.06.2019 tarihinde çek bedeli 8.976,33 TL'nin ...Turz.Gıda San.. TR... iban nolu hesaba gönderildiği, çek kırma işleminin 6361 Sayılı Faktoring yasası hükümlerine uygun olduğu belirtilmiştir.
Dava, davacının meşru hamili olduğu ileri sürülen çekin rızası dışında davacının elinden çıktığı iddiasına dayalı istirdat istemine ilişkindir.
Davaya konu çekin son hamili davalı olup çekin istirdatı talebi sadece son hamilden istenebilir ve davalının çekin iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Muhatabın çeki ibraz eden kişiye geçerli bir ödeme yapabilmesi için bu kişinin çek bedelini tahsil konusunda talep hakkına sahip olması zorunludur. ... yazılı çeklerde düzgün bir ciro zinciri ile hak sahibi olduğu anlaşılan kişi (yetkili hamil) olması gerekir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğine dava; davacının elinden rızası dışında çıkan çek nedeniyle çekin istirdadı istemine ilişkindir. TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır.
Davacı işbu istirdat davasında davaya konu çekin iradesi dışında elinden çıktığını beyan etmiştir. Davacı ... iddiası şahsi def'i mahiyetinde olup 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 687. maddesinde, hamilin poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına harekete etmesi dışında şahsi def'ilerin başvuran hamile karşı ileri sürülemeyeceği düzenlenmiştir. Yine 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/3. maddesinde
"Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." düzenlemesine yer verilmiştir. Davalı faktorin şirketinin çeki temlik alırken 6361 sayılı Factoring Kanunu ve BDDK 'nın işlemleri kanunu genelgesine uygun hareket edip etmediği buna göre kusur durumunun tespiti açısından yapılan bilirkişi incelemesinde; çek kırma işleminin 6361 Sayılı Faktoring yasası hükümlerine uygun olduğu tespit edilmiştir. Tüm bu hususlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalının kötüniyetli olduğuna dair dosyada bir delil bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 269,85 TL harcın davacı tarafça yatırılan 170,78 TL harçtan mahsubuyla bakiye 99,07 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-AAÜT gereğince hesap edilen 10.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalıya iadesine,
6-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep hâlinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı ve davalı vekillerinin yüzünde açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/09/2023
Katip ...
¸(e-imzalıdır)
Hakim ...
¸(e-imzalıdır)