T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/176 Esas
KARAR NO: 2023/304
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/04/2021
KARAR TARİHİ: 22/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; davacı müvekkilin ticari ilişkisi sebebi ile keşideci ... ekipmanları İth. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti.'den aldığı ... Bankası ... Şubesine ait Antalya ... keşide yer ve tarihli 11.067,60-TL meblağlı ... çek numaralı kendi emrine yazılmış bir adet tacir çeki zayi etmesi üzerine Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası ikame ettiklerini, yargılamanın devamı esnasında davalı ...ş. Yetkilisi iptal davasına konu çeki ibraz ettiğinden ve Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesi taraflarında TTK M. 763 gereğince iade davası açmak için bir haftalık kesin süre vermesi sebebiyle istirdat davası açtıklarını, dava konusu çekin taraflarına iadesine yargılama neticeleninceye kadar icra takibine konu yapılmaması hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın keşidecisi ... Ekipmanları olan, ... Bankası ... Şubesine ait 30.12.2020 keşide tarihli ... çek nolu 11.067,60 TL. meblağlı çek ile ilgili olarak, müvekkil ... Faktoring A.Ş. 'nin değil davacı ...'nun yetkili hamil olduğu iddiası ile Çekin İstirdatı talebiyle açıldığını, davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği hususların tamamı hukuki dayanaktan yoksun, haksız ve mesnetsiz kötü niyetli iddialar olduğunu, davacı tarafın iddia ettiği gibi çek , zayii olarak tedavüle çıkarıldıysa , buna ilişkin suç duyurusunda bulunma hakkımız saklı kalmakla beraber, Ticaret Kanunu gereği Basiretli bir tacir gibi hareket etmeyen davacının davası, kötü niyetli bulunmakla reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkil şirket, Yasalarca düzenlenen Faktoring alanında faaliyet göstermekte olup, dava konusu çeki 6361 Sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 9/2 maddesine uygun olarak devir ve temlik aldığını, Müvekkil şirket çeki ve çekin dayanağı faturayı müşterisi bulunan ... Nakliye İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. den teslim almıştır. Yine ... Ürünleri Ve Hayv. Sanayi Ticaret Ltd. Şti. adına düzenlenmiş 02.06.2020 tarihli ... nolu , 02.06.2020 tarihli ... nolu faturalar görülüp birlikte alındığını, müvekkil faktoring şirketi, 6361 S. Kanunun 9/2 maddesine uygun olarak faktoring işlemi yaptığını, yalnızca davaya konu çeki değil çekin dayanağı olan faturayı da aldığını, davacı taraf her ne kadar davaya konu çekin zayii çalıntı olarak tedavüle çıkarıldığını ve yetkili hamil olduğunu iddia etmekte ise de davacı bu şahsi def’isini ancak soruşturması neticesinde tesbit edilen tarafa karşı ileri sürebildiğini, müvekkilim ... Faktoring A.Ş. ne karşı kanun gereği bu def’iyi ileri süremediğini, çünkü 6361 Sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 9/3 maddesi “ Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğer ki, faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.” dediğini, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın husumet ve esas yönünden reddine, davacının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleriyle ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, ... Bankası ... Şubesine ait, keşidecisi ... Ekipmanları İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. olan, Antalya 30/12/2020 keşide yer ve tarihli ... çek numaralı 11.067,60 TL bedelli çekin istirdatı taleplerine yöneliktir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı içtihadında da belirtildiği üzere çeklerin davacının elinden rızası hilafına çıktığı benimsense bile, TTK'nın 792. maddesi gereğince davalının çekleri kötüniyetli olarak ele geçirdiğini veya ağır kusurunun bulunduğunu, davacının ispat etmesi gerekmektedir. Dosya kapsamında, davalının çekleri kötüniyetli olarak ele geçirdiği veya ağır kusurunun bulunduğuna dair delil sunulamadığından davalının iyiniyetli olduğunun kabulü gerekir. Yargıtay içtihatları da aynı doğrultudadır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin Esas No:2014/10768- Karar No:2014/20288 Karar Tarihi. 23.12.2014 )
Çek üzerindeki ciro silsilesi şeklen tam olup, davalının yetkili hamil olduğu anlaşılmaktadır. Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Bu madde hükmüne göre, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur. Davalının çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir. Çekin rızası dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir.
Çekte ciranta cirosu sahte olsa bile, davalı, kendisinden önceki ciroların sıhhatini araştırma yükümlülüğü altında değildir. Davalının bu sahteliği bilerek ya da ağır kusuruyla çeki iktisap ettiğinin kanıtlanması gerekir.
Davacı tarafça dosyaya bütün delillerin ibraz edildiği beyan edilmekle, dosya kapsamı itibariyle davalının kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğu davacı tarafça ispatlanamadığı, davalının ise ilgili kanun hükümleri gereğince usulüne uygun olarak teslim çeki tevsik edici faturaya istinaden aldığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gerekli 179,90 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 189,01 TL harcın mahsubuyla fazla yatan 9,11 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacının davasının reddine karar verildiğinden yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ,
4-Reddedilen kısım üzerinden hesap edilen 9.200,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden itibaren talep halinde taraflara iadesine,
6-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun ilgili maddeleri gereğince dava değerinin istinaf/temyiz sınırının altında kalması nedeniyle kesin olmak üzere verilen karar davacı vekili ve davalı vekilinin yüzünde açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/03/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
Bu belge , 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu gereği elektronik imza ile imzalanmıştır.