T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/235 Esas
KARAR NO: 2024/35
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/08/2015
KARAR TARİHİ: 10/01/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 19/01/2024
Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan davanın ... Karar 13/11/2018 tarihli kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, kararın istinaf edildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar 26/01/2022 tarihli kararı ile Mahkememiz kararının kaldırıldığı, dosyanın Mahkememizin yukarıdaki kaydına esasının yapıldığı görülmekle davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında yapılan 01/02/2015 tarihli ... projesi kapsamında gerçekleştirecek işler hakkında sözleşme uyarınca davalı firmanın sözleşmenin 7/e bendinde belirtilen 5 adet iş kaleminde sadece panoların temin edilmesini gerçekleştirip diğer edimlerini yerine getirmediğini, müvekkilinin davalının sözleşmede kararlaştırılan işin eksiksiz tamamlanması karşılığında davalıya 71.720,00 TL nakit ve her biri 60.000,00 TL bedelli ... A.Ş. ... Şubesine ait 30/07/2015 ve 30/08/2015 keşide tarihli 60.000,00 TL bedelli 2 adet çek verdiğinden bahisle söz konusu 2 adet çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ile %20 oranından az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ilişkinin kaynağının 01/02/2015 tarihli sözleşme olmayıp iş ilişkisinin asıl başlangıç noktasının 04/06/2014 tarihli sözleşme olduğunu, davacının bu sözleşmeden bahsetmemesinin sebebinin söz konusu ilk sözleşmedeki edimlerini yerine getirmemesi olduğunu, 04/06/2014 tarihinde ... projesi karşısında gerçekleşecek işler için iş bedelinin 270.000,00 TL+KDV olarak kararlaştırıldığını ve davacının müvekkiline 240.000,00 TL tutarında çekler verdiğini, müvekkilinin de işe başladığını ancak davacı hakkında iflas ertelenmesi kararı alındığından vadesi gelen çeklerin hiçbirinin ödenmediğinin taraflar arasında yapılan görüşmeler sonrasında bu defa aynı iş için 01/02/2015 tarihinde yeni bir sözleşme yapıldığını müvekkiline de 40.000,00 TL nakit ile birlikte keşidecisi ... olan iş bankasına ait 30/05/2015 ve 30/06/2015 vade tarihli her biri 60.000,00 TL bedelli çekler verildiğini, müvekkilinin üstelendiği işi devam etmesine rağmen çeklerin vadesi geldiğinde ödenemeyeceğinin belirtilmesi üzerine çeklerin bankaya ibraz edilmeyip davacıya iade edilip bu defa keşidecisi ... Ve Tic. Ltd. Şti. Olan Finansbanka ait her biri 60.000,00 TL bedelli 30/07/2015 ve 30/08/2015 keşide tarihli müşteri çeklerinin verildiğini, 30/07/2015 keşide tarihli çekin vadesi geldiğinde yine ödeme yapılamayacağının belirtildiğinin ve 32.000,00 TL tutarının bankadan yatırılıp geri kalan 28.000,00 TL'si için de aynı müşteriye ait 18/11/2015 vadeli yeni bir çek verildiğini tüm bu yaşananlara rağmen 30/08/2015 vadeli çekin vadesi gelmeden önce davacının haksız olarak işbu davayı açtığını, davacının hiçbir edimini yerine getirmediğini, yukarıda belirtilen durum dışında müvekkiline bir ödeme yapılmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
Dava, taraflar arasında imzalanmış olan 01/02/2015 tarihli ... İçme suyu hattı projesi kapsamında gerçekleştirilecek işler hakkında davalıya verildiği iddia edilen dava konusu 2 çekten dolayı borçlu olup olmadığı, davalının savunmasında dile getirdiği üzere taraflar arasındaki ilişkinin 04/06/2014 tarihli sözleşmeye dayalı olup olmadığı, tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği, davacının dava konusu çeklerden dolayı borcunun bulunup bulunmadığının tespitine ilişkindir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar 26/01/2022 tarihli kararı ile "Taraflar arasındaki sözleşme götürü bedel olarak düzenlenmiştir. Götürü bedel olarak yapılan sözleşmelerde yüklenicinin talep edebileceği bedel veya iş sahibinin varsa fazla ödemesinin belirlenmesi için öncelikle eksik ve ayıplı hususlar gözetilerek işin fiziki gerçekleşme oranı belirlenir ve bu orana sözleşme bedeli uygulandıktan sonra bulunacak tutardan kanıtlanmış veya kabul edilmiş ödemeler mahsup edilerek sonuca gidilir. Dava, sözleşme kapsamında kararlaştırılan işin tamamlanmamış olması nedeniyle, avans olarak verilen çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti olduğundan, taraf iddia ve savunmaları doğrultusunda taraflar arasında yapılan sözleşme ile yapılması kararlaştırılan işin bedelinin, davalı tarafça sözleşme kapsamında yapılan işlerin fiziki gerçekleşme oranı ve bedelinin tespiti ile var ise davacı tarafça yapılan ödemeler bilirkişi aracılığı ile tespit edildikten sonra davaya konu çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığı, davacının çeklerden dolayı borçlu olup olmadığının tespiti gerekirken, tek taraflı davacı defterlerinde kayıtlı olan dayanağı belgeler konusunda açıklama bulunmayan ödeme kayıtlarına itibar edilerek davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Ayrıca, kabulü göre de, dava sırasında davaya konu çeklerden birinin bedeli ödenmiş olup, ilgili çekle ilgili olarak dava istirdat davasına dönüşmüş olmasına ve bu konuda mahkemeye beyanda bulunulmasına rağmen bu konuda araştırma yapılmadan ve çek bedeli ödenmiş ise istirdat kararı verilmesi gerekip gerekmediği değerlendirilmeden karar verilmesi de hatalı olduğunu" bildirmiştir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi ... Talimat sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda; davalı tarafından yapımı taahhüt edilen malzeme, işçilik ve hizmetlerden yerine getirilenler ve getirilmeyenler mahallinde yapılan incelemeler ve dosya tetkiki neticesinde 2015 yılına ait güncel piyasa rayiçleri dikkate alınarak (% 18 KDV dâhil) taahhüt edilip yapılan işler ve bedelleri hizmet ve malzeme toplam tutarının 180.000,00 TL olduğunu, taahhüt edilip yapılmayan eksik işler ve bedelleri toplamının 107.000,00 TL olduğunu, 26/10/2016 tarihli raporda da belirttiği üzere fiyatlandırmada 2015 tarihi için son tüketici noktasındaki geçerli piyasa rayiçleri dikkate alındığını belirtmiştir.
Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi ... Talimat sayılı dosyasından alınan 15/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda; sözleşmeye göre yapılacak işlerin 5 ana grupta toplandığını, bunlar sırasıyla Projenin hazırlanması ve onaylatılması, ... ve Montajı (Sürücüler hariç) ... marka motor sürücülerinin temini ve montajı, Trafonun temini ve montajı, ... ve ... hatlarının çekilmesi ve diğer tesisat işlerinin tamamlanması işi olduğunu, sözleşmedeki 5 ana gruptaki malzeme ve işçilik taahhüdünün 3 hususu (Projenin hazırlanması ve onaylatılması... ve ... ve Montajı (Sürücüler hariç), ... marka motor sürücülerinin temini ve montajı,) yerine getirilmiş, 2 hususu (Trafonun temini ve montajı, ... ve ... hatlarının çekilmesi ve diğer tesisat işlerinin tamamlanması) yerine getirilmediğini, bu durumda yapılan hizmet ve temin edilen malzeme toplamı, taahhütün % 60'ı olduğunu, eksik bırakılan malzeme ve işçilik ise işin tamamının %40 olduğunu, 2015 yılı için piyasa araştırması neticesinde son tüketici noktasında geçerli KDV dahil toplam işçilik ve malzeme tutarının 287.000,00 TL olduğunu, bu durumda tamamlanan iş ve hizmet bedeli matematisel olarak %60 oranı ile 172.200,00 TL olduğunu, yapılan hizmet ve malzeme toplam tutarının 180.000,00TL olduğunu bildirmiştir.
İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporu içeriğine göre; taraflar arasında içme suyu projesi kapsamında götürü usulü olarak eser sözleşmesi yapıldığı, toplam bedelin 191.720,00 TL olarak kararlaştırıldığı, davacı tarafından iki adet 60.000'er TL'lik çek ve 71.720,00 TL nakit ödemenin yapıldığı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuyla işin fiziki gerçekleşme oranının % 60 olarak tespit edildiği, davacının ödemiş olduğu çek yönünden istirdat diğer çek yönünden menfi tespit talep ettiği, fiziki orana göre yüklenicinin 115.032,00 TL ücrete hak kazandığı, davacı iş sahibinin 16.688,00 TL fazladan ödeme yaptığı ve 30/08/2015 tarihli 60.000,00 TL bedelli çek yönünden borçlu olmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile dava icra takibinden önce açıldığından İİK 72/5. uyarınca tazminat şartları oluşmadığından tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın kısmen kabulü ile; davacının ... Şubesine ait (...) 30/08/2015 tarihli 60.000,00 TL bedelli çek yönünden borçlu olmadığının tespitine,
İstirdat talebinin kısmen kabulü ile 16.688,00 TL'nin davalıdan istirdadı ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Şartları oluşmadığından tazminat talebinin reddine,
Alınması gerekli 5.238,56 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 2.049,30 TL harcın mahsubuyla bakiye 3.189,26 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yapılan 27,70 TL başvurma harcı, 2.049,30 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.077,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak 9.964,35 TL, keşif harcı 206,30 TL olarak toplam (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 10.170,65 TL yargılama giderinden kabul ve red oranı üzerinden takdiren 6.499,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafça posta / tebligat gideri olarak (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 158,75 TL yargılama giderinden kabul ve red oranı üzerinden takdiren 57,75 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına
AAÜT gereğince hesap edilen 17.900,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Reddedilen kısım üzerinden hesap edilen 17.900,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davalı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde talep halinde davalıya iadesine,
Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345. maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.10/01/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır