T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/552 Esas
KARAR NO: 2022/995
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/06/2022
KARAR TARİHİ: 26/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin maliki olduğu .... ili, .... ilçesi, .... mah., .... .... mevkii, .... Vadisi evleri ... ada ... parsel Villa ... numaralı gayrimenkulün satışına ilişkin davalı ile sözleşme akdedildiğini, sonrasında müvekkili şirketin birçok müşteriyi geri çevirmek suretiyle yaklaşık 1 ay boyunca davalı tarafından gayrimenkulün satın alınmasını beklediğini, ancak davalı şirket satış rakamının amerikan doları kuru üzerinden anlaşılması ve dolar kurundaki aşırı yükselme nedeniyle söz konusu gayrimenkulü satın almaktan vazgeçtiğini ve davalı şirketin bu süreçte müvekkiline herhangi bir ödeme yapmadığını, buna rağmen davalının müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, davalı tarafça icra dosyasına ibraz edilen sözleşmenin hukuken geçersiz olduğunu, davalı tarafından icra dosyasına dayanak olarak ibraz edilen ödeme dekontundan yapılan ödemenin dava dışı ...... tarafından dava dışı ....... hesabına yapıldığını, bu nedenle, davalı şirketin sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanmak suretiyle müvekkil şirketten alacaklı olduğunu iddia etmesinin mümkün olmadığını belirterek müvekkili şirketin takip konusu alacağa dair her ne sebeple olursa olsun borçlu olmadığının tespiti ile, İstanbul .... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasıyla açılan icra takibinin iptaline, bu kapsamda müvekkili şirkete ait herhangi bir şekilde icradan para çekilirse, İİK.Md.72 hükmü gereği istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin geçersiz olduğunun iddia edilmesinin kötü niyetli ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin ödeme yapmadığına yönelik iddiaların kötü niyetli olduğunu, dava dışı .... 'un müvekkili şirketin, dava dışı .... 'nın davacı şirketin yetkilileri olduğunu, söz konusu ödemenin sözleşme tarihinden 1 gün sonra yapıldığını ve bu ödemenin bu sözleşmeye dayalı ilişkiden bağımsız olduğunu iddia etmenin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Dava, harici taşıma satış sözleşmesine göre ödendiği iddia edilen kapora bedelinin tahsiline yönelik başlatılan icra takibi yönünden borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Emsal Yargıtay kararlarına göre akdi yapanlardan birisi tarafından, önceden diğerine ödenen pey akçesi (kapora) veya cayma akçesi de ceza şartı gibi borcu kuvvetlendirmeye yarayan fer'i bir şarttır; bu bakımdan esas akit geçerli olmadığından fer'i şart da geçersizdir. Geçerli olmayan bir akit dolayısıyla ödenmiş bulunan pey akçesinin (kaporanın) geri verilmesi, sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince istenebilir. (Yargıtay ..... HD ... E, .... K, .... )
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesinin 14/02/2022 tarih, .... Esas, ... Karar sayılı ilamında; "Tapuya kayıtlı taşınmazların satışına ilişkin sözleşme, resmi şekilde yapılmadığı takdirde TMK ... , TBK .... , Tapu Kanunun .... . ve Noterlik Kanunun 60. maddeleri uyarınca hukuken geçersiz olup geçerli bir sözleşme bulunmadığından tarafların sözleşmeye dayalı hak ve borçları da söz konusu olmayacaktır. Ancak bu durumda taraflar, geçersiz sözleşmeye dayalı olarak karşı tarafa ödedikleri bedeli sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri isteyebilir. Davacı tarafça dava davalı şirket adına harici taşınmaz satış sözleşmesi gereği dava konusu 30.000 TLnın davalı ... 'nin yönlendirdiği hesaba taşınmaz bilgileri ile kapora olarak ödenmesi karşısında, telllallık sözleşmesi kapsamındaki alacaktan değil kapora alacağından bahsedilmesi gerektiği kabul edilmelidir. Bu haliyle, taraflar arasında düzenlenen sözleşme, resmi şekilde düzenlenmiş olmadığından, şekil şartına aykırılık dolayısıyla geçersizdir. Geçersiz sözleşmeye istinaden, taraflar aldıklarını sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade ile mükelleftirler. Davalı şirket adına diğer davalı .... 'nin başka hesaba yönlendirdiği kapora bedelinin davalılar tarafından davacıya iade zorundadır." gerekçesi ile benzer nitelikte bir davada karar verilmiştir.
Davalı tarafından 02.11.2021 tarihli harici satım sözleşmesine istinaden ödenen kapora bedelinin tahsili için İstanbul .... . İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası ile takibe geçilmiş ve takip kesinleşmiştir. Mahkememizin 27/06/2022 tarihli tensip tutanağı ile teminat karşılığımda icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmişse de teminatın yatırılmadığı ve tedbirin uygulanmadığı görülmüştür.
Taraflar arasında imzalanan 02.11.2021 tarihli harici satım sözleşmesinin kapora ödemesine ilişkin 4. maddesinde; "alıcı .... 'un şahsi hesabından satıcı tarafın şirket yetkilisi .... 'nın şahsi hesabına 02.22.2021'de 100.000 TL kapora ödemesi yapılacaktır" şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak nedeniyle takip öncesi dönem için faiz talep edilmesinin ancak borçlunun temerrüde düşürülmesi halinde söz konusu olacağı, davacı borçlunun icra takibinden önce temerrüde düşürüldüğünü dair ihtar,ihbar vs sunulmadığından dava konusu alacak ile ilgili olarak takip öncesi işlemiş faiz talep edilemeyeceği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamından; 02.11.2021 tarihli harici satım sözleşmesine istinaden davalı şirket tarafından davacı şirkete, şirket yetkilileri aracılığıyla sözleşme kapsamına göre banka yolu ile kapora ödemesi yapıldığı, bu ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda davacı şirket tarafından iade edilmesi gerektiği, bu kapsamda İstanbul .... . İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasında asıl alacak tutarı kadar davacının borçlu olduğu, davalı tarafından takip öncesi döneme ait faiz talebinde bulunulmuşsa da davacı borçlunun temerrüde düşürüldüğüne ilişkin belge sunulmadığından, davacının işlemiş faiz yönünden borçlu olmadığı ve İİK 72/4. maddesi gereğince tazminat şartları oluşmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın kısmen kabulü ile davacının İstanbul ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı dosyasının 3.222,60 TL'lik işlemiş faiz yönünden borçlu olmadığının tespitine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
Şartları oluşmadığından İİK 72/4.maddesi gereğince tazminat verilmesine yer olmadığına,
Alınması gerekli 220,13 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 1.762,79 TL harcın mahsubuyla bakiye 1.542,66 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 220,13 TL peşin harç olmak üzere toplam 300,83 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 24,50 TL yargılama giderinden kabul ve red oranı üzerinden takdiren 0,76 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
AAÜT gereğince hesap edilen 3.222,60 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Reddedilen kısım üzerinden hesap edilen 16.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/10/2022
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim .....
¸e-imzalıdır