T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/558 Esas
KARAR NO: 2023/46
DAVA: Menfi Tespit (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/03/2022
KARAR TARİHİ: 18/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Silivri icra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında Müvekkiline karşı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapıldığını ve takibe ilişkin ödeme emrinin 08/03/2022 tarihinde müvekkiline tebliğ edildiğini, öncelikle Müvekkilinin Alacaklı olduğunu iddia eden tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, müvekkilinin 10.09.2022 tarihinde ilgili icra takibinde alacaklı görünen ... adlı kişiden araç kiraladığını ve araç kiralama sözleşmesi kurulduğu sırada kiraya veren ...’nun (işletmemiz prosedür gereği senet imzalatıyor)" şeklinde bir bildirimde bulunduğunu, Ancak müvekkilinin takibe dayanak yapılan senedi imzaladığını hatırlamadığını, Muhtemelen ya imza müvekkilince imza edilmediğini yada sözleşme ile birlikte müvekkiline farkına varılmadan imza ettirildiğini, senedin incelendiğinde senedin üst kısmının girintili çıkıntılı olduğunun görüleceğini, bunun sözleşme altında olacak şekilde imza attırıldığını ortaya koyduğunu, Müvekkilinin söz konusu kiralama şirketinden birkaç kez 2020 yılında araç kiraladığını, aracıda usulüne uygun olarak kazasız bir şekilde teslim ettiğini, fakat davalının yaklaşık 2 yıl sonra elinde olan teminat senedini icraya koyduğunu, müvekkilinin alacaklı görünen davalıya herhangi bir borcu olmadığını, söz konusu müvekkilinin imza ettiğini hatırlamamakla birlikte eğer ki imza etmişse bu bir mal hizmet veya para karşılığı verilen bir senet olmayıp teminat amaçlı alınmış olan bir evrak olduğunu, açıklanan nedenlerle müvekkili aleyhine haksız olarak başlatılan icra takibinde iptalini, haksız takip başlatan davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi için mahkememize başvurmak zorunluluğu hasıl olduğunu, açıklanan nedenlerle, alacaklı tarafından Silivri İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyanın iptaline davalı ile müvekkili arasında mevcut ve geçerli bir borç ilişkisinin bulunmadığının tespitine, Mahkememizce takdir edilecek teminat mukabilinde yahut teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilerek icra veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesine neticeten Silivri İcra Dairesi’nin ... E. Sayılı haksız icra takibinin durdurulmasına Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, bu dava sebebiyle uğramış oldukları zararların yasa gereği alacağın %20 'sinden ( yüzde yirmisinden) az olmamak kaydıyla kötü niyetli davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine vekâlet ücreti ve sair yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın kambiyo senetlerinden kaynaklı olarak açılmış olan menfi tespit davası olduğunu, davanın görevsiz yerde açıldığını öncelikle davanın görevsizlik sebebiyle usulden reddinin gerektiğini, bononun üzerinde hiç bir kayıt ve şartın bulunmadığını, bononun elden alınan borca karşılık verildiğin, senedin sebepten mücerret olduğunu ve haksız ve hukuksuz davanın reddini istemiştir.
Dava, davalı tarafça davacı aleyhine Silivri İcra Dairesi’nin ... esas sayılı dosyası ile başlatılan takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve icra takibinin durdurulması istemine ilişkindir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmıştır.
Dava; kambiyo senedine dayalı olarak başlatılan icra takibi nedeniyle davacı kiracının senedin kira sözleşmesi gereğince teminat senedi olduğu iddiası ile açtığı menfi tespit davasıdır. Davacı; senedin kira sözleşmesine dayalı olarak verildiğini iddia etmiş, davalı vekili ise kira ilişkisini reddederek senedin elden alınan borca karşılık veriliğini, senedin teminat senedi olmadığını, senetlerin illetten mücerret olduğunu ve soyut borç ikrarını içerdiğini savunmuştur. Davalı tarafından kira ilişkisi inkar edildiğinden ve uyuşmazlık kambiyo senedinden kaynaklandığından mahkememiz görevli kabul edilmiştir. Bilindiği üzere kambiyo senedi (bono) sebepten mücerret olup, bono nedeni ile borçlu olmadığının ispatı ancak yazılı delille mümkündür. Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi hükmü uyarınca; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür. Gerek doktrinde, gerek Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere ispat yükü, hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Öte yandan, ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı kanıtlaması gerekir (HMK madde 190), senede karşı ispat kuralı gereği iddia ancak yazılı delil ile ispat edebilir. Bu yazılı delil, tarafların getirecekleri ve onların imzalarını taşıyan bir belge olmalıdır. Yazılı delille veya yazılı delil başlangıcı yoksa davanın, ikrar, yemin gibi kesin delillerle de ispat edilmesi olanaklıdır.
Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf, o vakıayı başka delillerle ispat edemezse, diğer tarafa yemin teklifinde bulunabilir. Yemin, iddianın ispatı yönünden son başvurulacak bir ispat vasıtasıdır. Hakim, davacının iddiasını, yazılı delillerle ispat edemediği kanaatine vardığı takdirde, davacı tarafa, dava dilekçesinde dayandığı yemin delilini de resen hatırlatmalıdır. Aksi halde, davacının tüm delilleri toplanıp, değerlendirilmemiş olur.
Bonoda bedel kaydı bononun zorunlu unsurlarından bulunmadığından bedel kaydının yer alıp almaması bononun geçerliliği yönünden önemli değildir. Bedel kaydı bulunmayan bono mücerret (soyut) bir borç senedidir. Malen, nakden veya teminat olarak düzenlendiği belirtilmeyen bononun bedelsizliğini ispat yükü bedelsiz olduğunu ileri süren borçludadır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun ... gün ve ... sayılı kararına göre borç senedinde borcun sebebi gösterilmemişse, borçlu senetteki borç ikrarının bir sebebe dayandığını, bu sebebin gerçekleşmediğini ispat etmesi gerekir. Borçlu senedin bedelsizliğini HMK 'nun 201.(mülga 1086 sayılı HUMK'nun 290.) maddesine göre ispat etmelidir. Bedel kaydı bulunmayan bononun bedelsiz olduğunun ispatında diğer tarafın açık muvafakatının bulunmaması halinde tanık dinlenemez. Bononun bedelsiz olduğunu başka deliller ile kanıtlayamayan borçlu alacaklıya karşı yemin teklif edebilir. Mahkemece yemin deliline dayanan borçluya yemin teklif etme hakkı bulunduğu hatırlatılır ve yemin teklifinde bulunma imkanı tanınır.
Somut olayda; dava konusu edilen bonoda “malen” ya da ''nakden'' kaydı bulunmadığına göre borcun sebebini ispat yükü davacı taraftadır. Davacının, borcun kaynağını ve senedin teminat senedi olduğunu yazılı delillerle ispat edemediği, yemin deliline de dayanmadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddi ile İİK72/3 uyarınca tedbir kararı verilmediğinden kötüniyet tazminatına hükmedilmeyerek aşağıda yazılı şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın reddine,
Alınması gerekli 179,90 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 170,78 TL harcın mahsubuyla bakiye 9,12 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
AAÜT gereğince hesap edilen 9.200,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/01/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır