T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/613 Esas
KARAR NO: 2024/182
DAVA: Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/07/2022
KARAR TARİHİ: 13/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 14/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Davacı şirketin davalı şirket ile folyo baskı, 1.8'li dolum makinesi, 2.8'li dolum makinesi, toz dolum makinesi, çift yönlü etiket makinesi, 2. Ve 1. Silindirik etiket makinesi, üst etiket makinelerinin imalatı, teslimi ve kurulumu hususunda anlaştıklarını, davalı tarafından makinelerin kurulumunun tamamlandığı, makinelerin tesliminden sonra arızaların baş gösterdiğini, arızaların giderilmesi için davalı şirketin imalatçı olması nedeniyle tamir için çağrıldığını, ancak yapılan işlemlerin sorunu kalıcı olarak çözmediğini, problemlerin giderilmemesi üzerine Çatalca Sulh Hukuk Mahkemesinin .... değişik iş sayılı dosyası ile delil tespiti yapıldığını, değişik iş dosyasında alınan raporda arızaların geçici basit bir tamirle çözülmeyeceğinin tespit edildiğini, davalıya raporun tebliğ edilmesine rağmen tamir için herhangi bir girişimde bulunulmadığını, davalı şirketin davacıya teslim edilen makinelerin imalatçısı olduğunu, yüklenici yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye teknik ve sanatsal kurallara ve amaca uygun imal edip iş sahibine teslim etmekle yükümlü olduğunu belirterek, dava konusu makinelerin onarım bedelinin tespitiyle masrafların davalıdan faiziyle tahsiliyle davacıya verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle, davacının teslim ve kurulumu yapılan makinelerde arızlarının olduğunu iddia ettiğini, ancak davacının iddialarının dayanaksız olduğunu, söz konusu makinelerin, imalatı, teslimi ve kurulumunun kusursuz ve çalışır vaziyette tesliminin gerçekleştiğini, davalının davacıya söz konusu makineleri her türlü ayıptan ari olarak teslim ettiğini, bu hususların sevk irsaliye belgeleri ve faturalar ile sabit olduğunu, söz konusu makinelerin bir kısımının 2019 yılında bir kısmının 2020 yılında teslim edildiğini, hiç bir ayıp ihbarında bulunulmadığını, davacının uzun süre kullanım sonrasında ayıp iddiasında bulunmasının hakkın kötüye kullanımının göstergesi olduğunu, değişik iş dosyası ile alınan bilirkişi raporunun tamamen hatalı olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Dava, Taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafından davalıdan alınan makinaların arızalanması sonucu işbu makinalarda ayıp bulunup bulunmadığı ayıp var ise niteliği ve ayıptan kaynaklı onarım bedeli talebinden ibarettir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından ibraz 12/09/2023 havale tarihli raporunda;
Uyuşmazlık konusun, tarafların faturalar nedeniyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, davacının ticari defterlerinin incelenmesi ve dosya kapsamı itibariyle(davalı defterleri dikkate alınarak) davacının takip talebinde belirtilen miktarlarda dava tarihi itibariyle alacağı olup olmadığı varsa miktarının belirlenmesi, dava konusu makineler üzerinde yapılacak inceleme sonucun makinelerde ayıp bulunup bulunmadığı, ayıp var ise(gizli/açık ayıp) ve bu niteliği göre ayıp ihbarının yapılıp yapılmadığı, hususlarına ilişkin davacının ticari defterleri üzerinde inceleme uyuşmazlık konusunun, tarafların faturalar nedeniyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, davacının ticari defterlerinin incelenmesi ve dosya kapsamı itibariyle(defterleri dikkate alınarak) davacının takip talebinde belirtilen miktarlarda dava tarihi itibariyle alacağı olup olmadığı varsa miktarının belirlenmesi, icra takibine, yapılan itirazın yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkin davacının ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmak ve rapor hazırlamaktan ibaret olduğu,
Davacı dosyaya incelenmek üzere 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerini sunmadığını, 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerini sunduğunu, 2022 yılı envanter açılış noter tasdiki dosyaya sunulmadığından 2022 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğini taşımadığı,
2023 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğunun değerlendirildiği,
Davalının 2021, 2022 yıllarına ait ticari defterleri dosyaya sunduğu, davalının 2020, 2021, 2022 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu,
Davalı tarafından dosyaya 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerini incelendiğinde 7 adet faturanın toplam bedelinin 730.400,00-TL davalı ticari defterlerinde kaydının görüldüğü,
Davacı dosyaya detaylı raporda sunulan dava konusu makinelerin arızalı çıktığını ve davalının ilgili arızaları gidermediğini ve bu nedenle dava konusu makinelerin arızalarının dava dışı bir firma kanalı ile giderildiğini beyan ederek, arızaların giderilmesi için dava dışı firma tarafından kendilerine düzenlendiğini beyan ettikleri 7 adet fatura bedelinin toplam 512.318,24-TL olduğu görülmüştür.
Tekstil makinelerinin yerinde inceleme için gün kararlaştırma talebine karşılık davacı tarafından gün kararlaştırılamadığı, makinelerin işleyişi ve ayıp oranının tespit edilemediği görüş ve kanaatlerini bildirdikleri görülmüştür.
Mahkememizin 07/11/2023 tarihli duruşma zaptının 1 numaralı ara kararı gereğince davacı vekiline dava konusu iddialar hususunda yemin teklifinde bulunacaksa yemin metnini sunması için kesin süre verildiği, 20/11/2023 tarihinde davacı vekili tarafından yemin metninin sunulduğu, iş bu yemin metninin davalı şirket yetkilisine tebliğ edildiği, davalı şirket yetkilisinin 13/02/2024 tarihli duruşma da yemin için hazır edildiği anlaşılmıştır.
13/02/2024 tarihli duruşmada hazır bulunan yemin teklif edilen davalı Şirket Yetkilisi ... "Dava konusu Folyo Baskı Makinesi, 1.8’li Dolum Makinesi, 2.8’li Dolum Makinesi, Toz Dolum Makinesi, Çift Yönlü Etiket Makinesi, 2. ve 1. Silindirik Etiket Makinesi ve Üst Etiket Makinelerinin davacıya imalat, teslim ve kurulumunun kusursuz bir şekilde gerçekleştirildiğine, söz konusu makinelerin davacıya her türlü ayıptan ari bir şekilde teslim edildiğine, davalı şirketin söz konusu makinelerin üretiminden kaynaklı herhangi bir kusurunun olmadığına, Folyo ve Baskı makinesindeki arızanın tespit edilmesi için makinenin kesme ve yapıştırma aparatlarının davalı şirket tarafından alınmadığına, Söz konusu makinelerin kurulum ve teslimi yapıldıktan sonra makinelerin revizyon ve onarımı için gelen teknik servis tarafından makinelerin arızalarının giderilerek çalışır vaziyette ayıpsız bir şekilde teslim edildiğine, hiç bir ayıp ve kusur olmadığına, ayıplı ürün satmadığıma, keşif esnasında " ayıplı olan makineler için ben usta göndereceğim, bizim ustamızı gönderirim"demediğime, namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ediyorum." şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür. ,
Eser sözleşmesinin diğer sözleşme türlerinden ayırt edilmesi bakımından öncelikle bu sözleşmelerin kanundaki tanımlarından yararlanılmalı, sonuca gidilemediği takdirde sözleşme türlerine ilişkin özel hükümlerden yararlanılmalıdır. Kanundaki tanımlara göre eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK 470/1). Satış sözleşmesi ise satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir (TBK 207/1).
Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, 6098 sayılı TBK'nın 474-478. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Ayıp eserde olması gereken lüzumlu vasıfların veya sözleşmede kararlaştırılan vasıfların eksikliğini ifade etmektedir. TBK'nın 474/I. maddesine göre iş sahibinin eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre geç sayılmayacak bir süre içinde eseri muayene edip varsa ayıplarını yükleniciye bildirmesi gerekir. Ayıp ihbarı maddi vakıa olup, tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir ( Yargıtay 15.HD'nin 23/03/2016 gün 2015/2443 E- 2016/1824 K, 05/05/2016 gün 2015/4343 E-2016/2603 K). Bu nedenle TTK'nın 18/3, 23/c ve TBK'nın 223 maddesindeki hükümlerin eser sözleşmelerinde uygulama yeri bulunmamaktadır. Ayıp halinde iş sahibinin hakları ise, 6098 sayılı TBK'nın 475. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre iş sahibinin seçimlik hakları sözleşmeden dönme, bedelden indirim yapılmasını veya ayıbın giderilmesini talep etme haklarıdır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 125. maddesi, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde; borçlunun temerrüdü sonucu borç yerine getirilmemişse alacaklıya üç yetki tanımıştır: Bunlar; her zaman için ifa ve gecikme tazminatı isteğinde bulunma, derhal ifadan vazgeçip müspet zararının tazminini isteme ya da ifadan vazgeçip sözleşmeden dönerek menfi zararını isteyebilmedir.
Menfi (olumsuz) zararın yasal dayanağı 6098 sayılı TBK'nın 125/III. (B.K.106/II.) maddesindeki genel düzenlemelerdir, sözleşmesinden dönülmesi nedeniyle uğranılan ve giderilmesi talep edilen olumsuz zararların sözleşmenim yapılmasına ilişkin giderler, harçlar, posta giderleri ve noter ücreti de menfi zarar kapsamında değerlendirilmektedir. Sözleşmenin feshi yahut sözleşmeden dönülmesi halinde alacaklı ancak menfi zararının tazminini isteyebilecektir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, celp edilen bilgi ve belgeler, taraflar arasındaki yazışmalar, alınan tespit raporları, mahkememizce alınan bilirkişi kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamına binaen; Dava konusu somut olayda, davacı şirketin davalı şirket ile folyo baskı, 1.8'li dolum makinesi, 2.8'li dolum makinesi, toz dolum makinesi, çift yönlü etiket makinesi, 2. Ve 1. Silindirik etiket makinesi, üst etiket makinelerinin imalatı, teslimi ve kurulumu hususunda anlaştıkları, davalı tarafından makinelerin kurulumunun tamamlandı, makinelerin tesliminden sonra arızaların baş gösterdiği, arızaların giderilmesi için davalı şirketin imalatçı olması nedeniyle tamir için çağrıldığı, ancak yapılan işlemlerin sorunu kalıcı olarak çözmediği, problemlerin giderilmemesi üzerine Çatalca Sulh Hukuk Mahkemesinin .... değişik iş sayılı dosyası ile delil tespiti yapıldığı, değişik iş dosyasında alınan raporda arızaların geçici basit bir tamirle çözülmeyeceğinin tespit edildiği ve ancak delil tespiti dosyasına davalı tarafından itiraz edildiği, davalı şirketin davacıya teslim edilen makinelerin imalatçısı olduğu, yüklenici yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye teknik ve sanatsal kurallara ve amaca uygun imal edip iş sahibine teslim ettiğini ispat yükü altında olduğu, yine davacının da makinaların ayıplı olduğunu ve ayıptan kaynaklı yapılan onarım bedellerini ispat yükü altında olduğu ancak mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları ile dava konusu makinaların incelenmesine karar verildiği, davacının ticari kayıtlarını incelemeye sunmadığı ve gerek ayıp gerekse onarım masrafı hususlarının ispata muhtaç olduğu sabit görülerek davacıya yemin delili hatırlatılmış ve davacının yemin teklifi üzerine yemin teklif edilen ... tarafından usulüne uygun olarak yeminin ifa edildiği anlaşılmakla; ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 427,60-TL harçtan davacı tarafça yatırılan 85,39-TL harcın mahsubuyla bakiye TL 342,21-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça bilirkişi gideri olarak yapılan 2.000,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-AAÜT gereğince hesap edilen 5.000,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 1.560,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
7-Davalı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalıya iadesine,
8-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.13/02/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır