T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/691
KARAR NO: 2023/150
DAVA:Alacak (Ticari Nitelikteki İnanç Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/07/2022
KARAR TARİHİ: 14/02/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalılar ... ve ... ile akraba olduğu, davalıların aynı zamanda Davalı şirket ... Ve Makine Sanayi Ticaret Limited Şirket'inin yetkilileri olduğunu, müvekkili ile davalı şirket yetkililerinden ...'nın teklifi ile adi ortaklık kurulacağını ve belli oranda hisse devri yapılması karşılığından müvekkilinin işbu davalı şirket adına ödemeler yaptığını, adi ortaklık kurmaları hususu taraflar arasında kararlaştırıldığını, müvekkilinin davalı ...'ya 13.717,40 Euro, davalı ... adına 39.553,77 Euro, Davalı şirket ... adına 60.012,58-Euro, 16.507,00-Usd ve 178.105,00-TL ödeme yaptığını, müvekkiline vaat edilen hisse devri yapılmadığını ve adi ortaklığın da kurulmadığını, müvekkili tarafından yapılan ödemelerin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesinin gerektiğini, 04.03.2022 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, Davalılara Bakırköy .... Noterliği ... yevmiye nolu ve 02.03.2022 tarihli ihtarname gönderildiğini ödeme yapılmadığını, açılan davamızın kabulü ile, Fazlaya ilişkin hak ve alacaklar saklı kaydıyla; Davalı ...'ya yapılan 13.717,40 Euro'nun temerrüt tarihi olan 30.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile aynen tahsiline, aynen tahsilinin mümkün olmaması halinde fiili ödeme günündeki ... Bankasının döviz kuru üzerinden hesaplanacak Türk lirası karşılığı ile,
Davalı ...'ya yapılan 39.553,77 Euro'nun temerrüt tarihi olan 30.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile aynen tahsiline, aynen tahsilinin mümkün olmaması halinde fiili ödeme günündeki ... Bankasının döviz kuru üzerinden hesaplanacak Türk lirası karşılığı ile davalı ... Ve Makine Sanayi Ticaret Limited Şirketi adına yapılan 60.012,58 Euro , 16.507,00 USD ve 178.105,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 04.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile aynen tahsiline, aynen tahsilinin mümkün olmaması halinde fiili ödeme günündeki ... Bankasının döviz kuru üzerinden hesaplanacak Türk lirası karşılığı ile sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre müvekkilimize iadesine, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacı , davalılar ile kendi arasında ticari bir uyuşmazlık bulunduğu iddiası ile yola çıkarak kendi iddiaları ve anlatımları çerçevesinde ticari nitelik taşıyan ve kendilerince var olduğu iddia edilen bir alacağın tahsili için dava yoluna başvurduğunu, ancak bilindiği gibi adi ortaklıktan kaynaklandığı iddia edilen uyuşmazlıklarda dava yoluna gidilmeden önce zorunlu ara buluculuk yoluna başvurulması zorunlu olup, bu husus dava şartı olarak düzenlendiğini, bu husus TTK madde 5/A ''dava şartı olarak ara buluculuk ifadeleri ile düzenlenmiş olup, ''Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır'' şeklinde açıklandığı, ancak davacı, davasını ikame etmeden önce zorunlu ara buluculuk yoluna yalnızca ... Otomasyon ve Makine San. Tic. Ltd. Şti. Bakımından başvurulmuş müvekkil ... ve ... bakımından başvurmadığı, dolayısı ile dava şartları oluşmamıştır. Bu bakımdan davada henüz esasa girilmeksizin davanın dava şartı yokluğu sebebi ile usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı davasını tüm davalılar bakımından Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinde ikame etmiş olup, müvekkillerden ... ve ... bakımından Asliye Ticaret mahkemeleri görevli olmadığını, müvekkiller tacir değildir. ... davalı müvekkil şirkette iş sözleşmesi ile 4A'lı olarak iş gören bir işçi olduğunu, davalının belirtmiş olduğu gibi şirket yetkilisi olmadığını, ticari herhangi bir faaliyeti bulunmadığını, dolayısı ile davacının dava konusu ettiği taleplerinin yargılamasının Asliye Ticaret mahkemesinde görülmesi kanuna aykırıdır. Görevli mahkeme Küçükçekmece Asliye Hukuk mahkemeleridir. Bu bakımdan da Müvekkil ... bakımından davanın usulden reddi gerektiğini, davacı davasını müvekkil ... bakımından da görevsiz mahkemede ikame etmiştir. Müvekkil ... bakımından iş bu dava konusu bakımından ikame edilmiş bir sebepsiz zenginleşme davasında görevli mahkeme küçükçekmece Asliye Hukuk mahkemeleri olduğunu, bu bakımdan da iş bu davanın ... bakımından davanın görevsiz mahkemede açılmış olması sebebi ile usulden reddi gerektiğini, davacının haksız ve de dayanaksız olarak ikame ettiği davasının dava şartı yokluğu ve davanın görevsiz mahkemede açılmış olması sebebi ile usulden reddine, esasa girildiği taktirde yukarıda açıklanan ve re'sen göz edilecek sebeplerle esastan reddine, davacının Türkiye Cumhuriyeti sınırları dahilinde yerleşim yeri adresi bulunmaması ve yerleşim yeri adresi gösterememesi sebebi ile davanın teminata bağlanmasına ve dava değerinin %20 oranında meblağın teminat bedeli olarak davacıdan alınmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.
Dava, davacının davalı ...'ya yapılan 13.717,40 Euro'nun , davalı ...'ya yapılan 39.553,77 Euro'nun 30.03.2022 tarihinden itibaren , ... adına yapılan 60.012,58 Euro, 16.507,00 USD ve 178.105,00 -TL'nin 04.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile aynen tahsiline, aynen tahsilinin mümkün olmaması halinde fiili ödeme günündeki ... Bankasının döviz kuru üzerinden hesaplanacak Türk lirası karşılığı ile sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi talebidir.
Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Somut olayda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda; yapılan araştırmalar neticesinde davacı ve davalılar ... ve ... 'nın gerçek kişi tacir olmadığı ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın mutlak ticari dava da olmadığı, adi ortaklık müessesinin TBK da düzenlendiği hususları göz önüne alındığında eldeki uyuşmazlığın yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan hususlar kapsamında nispi veya mutlak ticari uyuşmazlık olmadığı, davada görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olup, mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının açtığı davada,mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE,mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli Mahkemenin Bakırköy Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi OLDUĞUNA,
3- HMK 20. Maddesi gereğince süresi içerisinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde iki hafta içinde mahkememize müracaat ile dosyanın görevli mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, başvurulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına,
4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,
5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,
Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yokluğunda davalı vekilinin yüzünde açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/02/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır