T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/872 Esas
KARAR NO: 2023/187
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 01/10/2022
KARAR TARİHİ: 22/02/2023
KARAR YAZILMA TARİHİ : 20/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin muhasebesini tutan ..... 'ye ait muhasebe ofisinde 05/09/2022 tarihinde meydana gelen yangın sonucunda müvekkili şirkete ait 2012-2013-2014-2015-2016-2017 yıllarına ait alış faturaları, satış faturaları, ithalat evrakları, banka dekontları, tahsilat makbuzları, tediye makbuzları, ihracat evrakları, sosyal güvenlik kurumu evrakları ( işe giriş - işten ayrılış - aylık prim hizmet beyannamesi), işkur evrakları, Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü, Türkiye İş Kurumu, Gümrük ve Ticaret Bakanlıkları ile ilgili yazışma ve dilekçe nüshalarının zayi olduğunun 26/09/2022 tarihinde müvekkiline bildirildiğini belirterek zayi olan evraklar ve defterler için zayi belgesi düzenlenerek verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizin 07/12/2022 tarihli celsesinin 2 no'lu ara kararı gereğince davacı tarafça bildirilen tanığın dinlenilmesine karar verilmiş olup, yine mahkememizin 22/02/2023 tarihli celsesinde hazır bulunan tanık ...; "ben smmm olarak çalışmaktayım. Ofisimizin olduğu ... Caddesi, .... Apartmanı, No:...... adreste 05/09/2022 tarihinde ofisimizin üst katındaki arşiv bölümünde mesai saatleri içerisinde yangın meydana geldi. Biz önce duman ve kokuyu hissettik. Sonrasında itfaiye'ye haber verdik. İtfaiye gelip müdahale etti, yangının elektrik kontağından meydana geldiği tespit edildi. Arşiv kısmı kullanılamaz haldeydi. Davacı şirketin ticari defterlerinde zaiyat oluşmadı. Ancak alış-satış faturaları, sgk bildirimleri, ithalat evrakları, işkur evrakları zayi olmuştur. Yangın sebebiyle davacı şirkete ne zaman haber verildiğini tam olarak bilmiyorum." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Dava, hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı TTK'nun 82/7.maddesinde belirtilen tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin zayi olması sebebiyle kendisine bir belge verilmesi istemine ilişkindir.
6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " hükmünü düzenlemiştir.
Davacının anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyağa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması zorunludur.
İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.
Davacı yasada sayılı mücbir sebeplere dayanmamış, davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin muhasebesini tutan ..... 'ye ait muhasebe ofisinde 05/09/2022 tarihinde meydana gelen yangın sonucunda müvekkili şirkete ait 2012-2013-2014-2015-2016-2017 yıllarına ait alış faturaları, satış faturaları, ithalat evrakları, banka dekontları, tahsilat makbuzları, tediye makbuzları, ihracat evrakları, sosyal güvenlik kurumu evrakları ( işe giriş - işten ayrılış - aylık prim hizmet beyannamesi), işkur evrakları, Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü, Türkiye İş Kurumu, Gümrük ve Ticaret Bakanlıkları ile ilgili yazışma ve dilekçe nüshalarının zayi olduğunun 26/09/2022 tarihinde müvekkiline bildirildiğini belirtmiştir.
Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması zorunludur.
Tüm dosya kapsamına nazaran; davacı şirketin gerekli dikkat ve ihtimamı göstermeyerek saklamakla yükümlü olduğu belgeleri ticaret merkezinde saklamadığı, yangın tarihinin 05/09/2022 olduğu, dava tarihinin 01/10/2022 olduğu, yangın tarihi ile dava tarihi arasında on beş günlük hak düşürücü sürenin geçtiği, davacı şirket meydana gelen yangın olayını 26/09/2022 tarihinde öğrendiğini iddia etse de buna ilişkin herhangi bir delil sunmadığı, dinlenen tanık beyanıyla da öğrenme tarihine ilişkin iddianın ispatlanamadığı anlaşılmakla hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın reddine,
Alınması gerekli 179,90 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 80,70 TL harcın mahsubuyla bakiye 99,20 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/02/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır