T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/873 Esas
KARAR NO : 2025/1096
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 03/10/2022
KARAR TARİHİ : 11/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/01/2025
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: davacı vekili özetle; 22/06/2022 tarihinde saat 21:30 sularında ... Caddesi ... AVM önü sahil yolunda davalılardan ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın karıştığı trafik kazasında, davacı ...'ın eşi, diğer davacı ...'ın annesi ... 23/06/2022 tarihinde vefat ettiğini, olay sırasında merhume, yanındaki oğlu ... ile ... AVM'den ayrılıp yolun karşısına geçmeye çalışırken, davalı ...'in sevk ve idaresinde bulunan ve diğer davalı ... Otelcilik Oto Kiralama Tur. San. Ltd. Şti.'ne ait kiralık aracın aşırı hızlı seyretmesi nedeniyle meydana gelen trafik kazasında davacıların mirasçısı olduğu ...'ın vefat ettiğini, dilekçe ekindeki kaza tespit tutanağında açıklandığı gibi kaza, 22/06/2022 tarihinde saat 21:30 sularında sürücü ... yönetimindeki ... plaka numaralı otomobil ... istikametinden gelip sahil istikametinde doğru ilerlerken ... Caddesi ... AVM önüne geldiği sırada aracın sol ön far, ön kaput ve ön cam kısımlarıyla karşıdan karşıya geçmekte olan yaya ...'a çarpması sonucu meydana geldiğini, aşırı hızlı aracın kendisine çarpması sonucu vücudunun birçok yerinde kırıklar ve parçalanmalar oluşan merhumenin, ambulansın olay yerine intikali ile derhal en yakın hastaneye kaldırılmışsa da vefat ettiğini, gerçekleşen kaza sonrası trafik polisleri tarafından tutulan kaza tespit tutanağına göre, aracın sürücüsü ...'in bu kazanın meydana gelmesinde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-b " Sürücüler; Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar." maddesini ihlal ettiğinden dolayı tam ve ağır kusurlu olduğunun kabulü gerektiğini, ayrıca kaza tespit tutanağında kazaya karışan ... plakalı aracın ... numaralı poliçe ile ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalı olduğunun anlaşıldığını, gerçekleşen kazaya ilişkin Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunulduğunu, soruşturmanın halihazırda devam ettiğini, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı ... numaralı soruşturma dosyasının celbini talep ettiklerini, maddi ve manevi tazminat talebi bakımından 01/12/1967 doğum tarihli ..., evli ve bir çocuk annesi olup, özel bir kurumdan emekli olduğunu, merhume emekli maaşı aile ekonomisine katkı sağladığını, 22/06/2022 tarihli trafik kazası sonucu gerçekleşen ölüm nedeniyle davacılardan ...'ın genç yaşta annesini kaybettiğini ve yetim kaldığını, yapılacak bilirkişi incelemesiyle de annesinin davacı müvekkiline sağladığı ve üzücü olay olmasaydı sağlamaya devam edeceği desteğin de belirleneceğini, ölümle birlikte ciddi olarak maddi bakımdan yoksullaşacak olduğu ve hayat standartlarının çok düşeceğinin açık olduğunu, tüm okul masrafları, temel ihtiyaçları, ergin olduktan sonra evlenmesi sırasında ve iş kurma durumlarında annesinden göreceği tüm yardımlardan da mahrum kaldığını, keza vefat eden merhumenin eşi olan ...'ın eşinin kendisine ve aile ekonomisine sağladığı ve sağlamaya devam edeceği katkılardan mahrum kaldığını, bu sebeple davalılar adına destekten yoksun kalma, tedavi ve defin masrafları da ayrı ayrı gözetilmek suretiyle ayrı ayrı maddi tazminat talep ettiklerini, kaza nedeniyle bir anne ve bir eş kaybeden davacıların manevi açıdan tahmin edilemeyecek derecede yıprandığını, ...'ın ölümüne sebebiyet veren feci kazanın 14 yaşındaki oğlu ...'ın gözleri önünde meydana geldiğini, davacılardan ...'ın, bu kazadan dolayı ciddi ruhsal sıkıntılar ile elem ve keder içerisinde olduğunu, davacıların çektiği acıların ruh hallerinin bozulmasına ve sosyal yaşantılarına devam edememelerine sebebiyet verdiğini, davacılar açısından yaşadıkları kaybın vereceği çöküntünün bir karşılığı olamayacağı açık olsa da, acılarının bir nebze olsun giderilmesi gerektiğini, bu nedenle davalılardan ... ve ... plakalı aracın sahibi olan ... Otelcilik Oto Kiralama Tur. San.Ltd. Şti'den davacı ... için 500.000,00-TL, diğer müvekkilim ... için 500.000,00-TL olmak üzere toplam 1.000.000,00-TL manevi tazminatın müştereken ve müteselsilen her iki davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini, müteveffa ...'ın, davalı sürücünün kusurlu olarak aşırı hızlı bir şekilde kullandığı otomobilin kendisine çarpması sonucunda oğlu ...'ın gözleri önünde vefat ettiğini, bu durumun davacıların elem ve ızdırabını daha da çoğalttığını, 22/06/2022 tarihli kazaya ilişkin tarafların kusur oranlarının belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, kazaya karışan ... plakalı aracın kazadan sonraki durumunun ve çarpma hızının tespit edilmesi için, araçta herhangi bir tamir yapıldıysa aracın sahibi davalı ... San. Ltd. Şti.'nden aracın tamir edildiği servisin hangi servis olduğu bilgisinin ve varsa araç servis/tamir formunun celbini talep ettiklerini, ayrıca kazanın meydana geldiği yerde varsa EDS ve kamera kayıtlarının celp edilmesini, olay anına şahit olan ve savcılık dosyasında bilgi sahibi olarak ifadesine başvurulan ....'nun tanık olarak huzurdaki yargılamada dinlenilmesini ve Bakırköy CBS ... numaralı soruşturma dosyasının celbini talep ettiklerini, davalı ...'in kaza esnasında aracını aşırı hızlı kullanması nedeniyle kaza meydana geldiğini ve ölüm gerçekleştiğini, davalı araç sürücüsü ... ile araç sahibi diğer davalı ... Otelcilik Oto Kiralama Tur. San. Ltd. Şti. Maddi ve manevi tüm zararların gideriminden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, aracın sigortalısı olduğu ... Sigorta A.Ş.'nin de maddi tazminat talebimiz bakımından diğer davalılarla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu beyanla davamızın kabulüyle, ileride arttırmak üzere şimdilik, davacı ... için 5.000,00-TL ve davacı ... için 5.000,00-TL olmak üzere toplam 10.000,00- TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 22/06/2022 tarihinden itibaren başlamak suretiyle yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 500.000,00-TL ve davacı ... için 500.000,00-TL olmak üzere toplamda 1.000.000,00-TL tutarındaki manevi tazminatın kaza tarihi olan 22/06/2022 tarihinden itibaren başlamak suretiyle yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... Otelcilik Oto Kiralama Tur. San. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle: davada talep edilen tazminatların zamanaşımına uğradığını, davayı kabul manasına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketin yalnızca poliçe limitleri dahilinde ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğunu, davacının dava dilekçesinde 10.000,00 TL’lik maddi tazminat talebinin içerisinde destekten yoksun kalma, tedavi giderleri ve defin masraflarını talep ettiğini, müvekkil şirketin sorumluluğunu kabul etmemekle birlikte; davacı tarafından talep edilen maddi tazminatın neye ilişkin olduğunun müphem olduğunu, 6100 sayılı HMK’nın 31. maddesi uyarınca mahkemenin davacı tarafa talep sonucunu açıklattırması gerektiğini, kazanın oluşumunda müvekkili tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusuru bulunmadığını, kazanın oluşumunda müteveffanın asli ve tam kusurlu olduğunu, bilindiği gibi zarar verici bir olay sonucu vefat eden kişinin ekonomik desteğinden yoksun kalanların uğradıkları zarar dolaylı ve yansıma yoluyla meydana gelmiş bir zarar olduğunu, zira bu zarar ölen kişi değil destekten yoksun kalanların bir başka ifadeyle işletene göre üçüncü kişi konumunda olanların üzerinde doğduğunu, bu nedenle destekten yoksun kalanların bu zararlarının tazmini için zarar sorumlusundan istemde bulunabileceklerini, işbu davada tazminat talebine konu edilen destekten yoksunluk da bir yansıma zarar olduğunu, yansıma zarar görenlerin, destek sağlayan kişinin sahip olduğu haktan fazlasına sahip olmadığını, olayımızda davacıların desteği konumundaki müteveffa yaya kazanın gerçekleşmesinde %100 kusurlu olduğunu, bilindiği gibi kişi kendi kusurundan yararlanamacağını, destek tazminatı isteyen yansıma zarar gören davacıların, müteveffa yayanın %100 kusurlu olması sebebiyle müvekkil şirketten tazminat talep edemeyeceklerini, aksi yönde bir karar verilecekse, davacıların müteveffanın desteğine muhtaç olup olmadığının belli olmadığını, davacıların yaşı dikkate alındığında davacılar lehine tazminat ödenmesine karar verilmesinin imkansız olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte; tazminat süresinin belirlenmesinde, ölenin muhtemel ömür süresi kadar, hak sahiplerinin ihtiyaç süresinin de önemli olduğunu, çünkü amacın, hak sahibinin mal varlığında meydana gelen azalmayı tespit etmek olduğunu ve bunun için, ölüm olmasaydı, desteğin ne zamana kadar hak sahibine yardımda bulunacağının, sosyolojik realiteye göre belirlenmesi gerektiğini, davacıların talep ettikleri cenaze giderleri ilgili herhangi bir delil sunmadıklarını, bu nedenle buna ilişkin taleplerin reddi gerektiğini, davacının tedavi giderleri talebinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 6110 Sayılı yasayla yeniden düzenlenen 98’inci maddesine göre yasaya aykırı olduğunu ve reddi gerektiğini beyanla davanın tümüyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... tarafından, usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap verilmemiştir.
Davalı ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından, usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap verilmemiştir.
DELİLLER:
Sigorta Bilgi ve Gözetim belgesinden celp edilen dava konusu kaza ve araca ilişkin belgeler, SGK evrakları, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı dosyası, ... plakalı araca ait tescil bilgileri, Bakırköy .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... ceza dava dosyası, mahkememizce aldırılan 06/06/2024 tarihli kusura ilişkin Adli Tıp Raporu, mahkememizce aldırılan 06/01/2025 tarihli bilirkişi raporu, 02/05/2025 tarihli bilirkişi ek raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava 22/06/2022 tarihli trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin olduğu ve tarafların kusur durumlarının tespiti ile tazminat miktarlarının, destekten yoksun kalma tazminatının tespiti isteminden ibarettir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Olayın gerçekleşme biçimi, kaza tespit tutanağı, dosyaya celp edilen tüm deliller, mahkememizce aldırılan ATK Trafik İhtisas Dairesi’nin 06/06/2024 tarihli raporunda tespit edilen edilen kusur ve oranları, maddi tazminat hesabına ilişkin mahkememizce aldırılan aldırılan 02/05/2025 tarihli bilirkişi ek raporu bilimsel veri ve içeriğe sahip, denetime elverişli bulunması sebebiyle hükme esas alınmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hakimin takdirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.
Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nun 91. maddesiyle de; işletenin Aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.
Hemen belirtmelidir ki, işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91.maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir. Öyle ise, hem işleten hem de sigortacının sorumluluğu, hukuki niteliği itibariyle tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğundan, uyuşmazlığın bu çerçevede ele alınıp, çözümlenmesi gerekmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. ve 19. maddelerinde belirlendiği gibi; trafik kaydı, işleteni belirleyen güçlü karine niteliğindedir. Ancak kayıt maliki, işletenin üçüncü kişi olduğunu ispat ederse sorumluluktan kurtulur.
Dava Konusu olayın incelenmesi :
Davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile 22.06.2022 günü yaya ...’a çarpması sonucu ...’ın ölümü ile sonuçlanan olay meydana geldiği anlaşılmıştır.
Kusur durumunun incelenmesi :
Bakırköy .... Asliye Ceza Mahkemesi’nin .... E. sayılı dosyasına sunulu 13.09.2023 tarihli bilirkişi raporunda yaya ...’ın 1. Dereceden asli kusurlu olduğu, davalı sürücü ...’in 2. Dereceden tali kusurlu olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememizce aldırılan ATK Trafik İhtisas Dairesi’nin 06.06.2024 tarih ve ... sayılı raporunda davalı sürücü ...’in %25 oranında kusurlu olduğu, müteveffa yaya ...’ın %75 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce kusur ve kusur oranı hesaplarında ATK Trafik İhtisas Dairesi’nin 06.06.2024 tarih ve ... sayılı raporunda ile tespit edilen kusur oranları dikkate alınmıştır.
Hak Sahipleri ve destekten yoksunluk sürelerinin hesaplanması :
Karayolları Trafik Kanunu md 90’da (Değişik:14/4/2016-6704/3 md.) yapılan değişiklik Anayasa Mahkemesi’nin 09.10.2020 tarih ve 31269 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 17.07.2020 tarih ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı kararı ile iptal edilmiştir. İş bu raporda son dönem Yargıtay kararları uyarınca desteğin bakiye ömrünü hesaplamada teknik faizsiz TRH-2010 yaşam tablosu esas alınması gerekmektedir.
01.12.1967 doğumlu ..., 23.06.2022 olay tarihinde 54 (yıl) 6 (ay) 22 (günlük) yani 55 yaşındadır. TRH-2010 tablosuna göre kalan yaşam süresi (25) yıldır ve (80) yaşına kadar yaşama olasılığı bulunmaktadır. Desteğin 55-60 yaş arası 5 yıl aktif dönem, 60-80 yaş arası 20 yıl pasif dönem olmak üzere toplam desteklik süresi 25 yıldır. Desteğin kaza tarihinde çalışmaya bağlı geliri bulunmadığından aktif-pasif dönem ayrımı yapılmamıştır. (Emsal Yargıtay 17. HD 2020/2598 E., 2021/34 K., K.T.14.01.2021, Yargıtay 17. HD E. 2019/5206, K. 2020/8874, K.T. 22.12.2020)
Müteveffanın eşi ...'ın, 15.05.1964 doğumlu olduğu, eşinin kaza geçirdiği 23.06.2022 tarihinde (58) yıl (1) ay (8) günlük olduğundan (58) yaşında olduğu, TRH-2010 tablosuna göre kalan yaşam süresi 19 yıl olduğu ve 77 yaşına kadar yaşama ihtimali bulunduğu, anlaşıldığından, ...’ın desteklik süresi eşinin yaşam süresi ile sınırlıdır bu nedenle 19 yıl üzerinden hesaplanmıştır.
Müteveffanın oğlu ...'ın 18.12.2007 doğumlu olduğu, annesinin kaza geçirdiği 23.06.2022 tarihinde (14) yıl (6) ay (5) günlük olduğundan (15) yaşında olduğu, Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre, erkek çocuklar 18 yaşına, kız çocukları 22 yaşına kadar anne ve babalarından destek görebilecekleri, Yükseköğrenim yapıyorlarsa 25 yaşına kadar anne babadan destek görebilecekleri, dosyada davacı ...’ın yüksek öğretim gördüğüne ilişkin öğrencisi belgesi bulunmadığı, ancak yükseköğrenim görme ihtimalinin bulunduğu, emsal Yargıtay kararları uyarınca müteveffanın oğlu davacı ...’ın destekten yoksunluk hesabı 25 yaşına kadar (10 yıl) hesaplanmıştır. (Yargıtay 17. HD 2015/12685 E., 2018/6902 K., K.T. 09.07.2018, Yargıtay 17. HD 2016/9181 E., 2019/3995 K., K.T. 02.04.2019)
Dosyaya UYAP üzerinden alınan nüfus kaydı örneğinde; müteveffa desteğin annesi ....'nun sağ olduğu, baba ....'nun destekten önce vefat ettiği anlaşılmıştır.
Yargıtay kararları gereğince iş bu raporda babanın payı anne ...’na aktarılarak destek payları belirlenmiştir. Anne ....'nun 17.03.1943 doğumlu olduğu, desteğin ölüm tarihinde 79 yıl 3 ay 6 günlük olduğundan (79) yaşında, TRH-2010 tablosuna göre kalan yaşam süresi 8 yıl olduğu ve 87 yaşına kadar yaşama ihtimali bulunduğu anlaşılmıştır. (Yargıtay 17. HD 2016/15839 E., 2019/6687 K., K.T. 23.05.2019, Yargıtay 17 HD. 2019/6656 E., 2020/6920 K. K.T. 11.11.2020, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/12867 E., 2019/5577 K., K.T. 06.05.2019)
Tüm bunlar kapsamında yerleşik Yargıtay kararları doğrultusunda, destek paylarının hesaplanmasında, müteveffanın eşi ve oğlu davacılar için mahkememizce aldırılan 02/05/2025 tarihli bilirkişi ek raporunun 5. sayfasında yer alan "davacı ...'ın 25 yaşına kadar destekten yoksun olduğunun kabulü halinde" başlıklı tablo nazara alınmıştır.
Tazminata esas kazanç unsurunun incelenmesi :
İstanbul Bağcılar Sosyal Güvenlik Merkezi’nin 11.10.2022 tarihli yazısı ile hizmet döküm cetveli, işyeri unvan listesinin gönderildiği, sigortalının 28.02.2000 tarihinden sonra hizmetine rastlanmadığının bildirildiği görülmüştür. SGK hizmet dökümünde aktif olarak herhangi bir emekli aylığı almadığı belirtilmiştir. Buna göre desteğin dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgelere göre ev hanımı olduğunun kabulüyle, Yargıtay kararları gereğince aktif dönem pasif dönem ayrımı yapılmaksızın AGİsiz net asgari ücret üzerinden yapılması gerektiği anlaşılmıştır. (Yargıtay 17. HD. E: 2016/1182, K: 2018/11135 K.T. 22/11/2018)
Davalılar ... Otelcilik Oto Kiralama Tur. San. Ltd. Şti Ve ...’in Sorumluluğu'nun incelenmesi :
KTK İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu başlıklı madde 85’de “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.
(Değişik: 17/10/1996-4199/28 md.) İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükmüne yer almaktadır.
KTK md 3’de İşleten “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” olarak tanımlanmıştır.
KTK gereğince malik, uzun süreli olarak aracı kiraladığında, kiracı, işleten niteliği kazanır ve hukuki sorumluluk altına girer. Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere aracın uzun süreli kiralandığının tespiti durumunda kiralayan aracın işleteni sayılacaktır. (Yargıtay 17. HD 2018/4028 E., 2019/1197 K., K.T. 11.02.2019, Yargıtay 17. HD, 2016/18133 E., 2019/7766 K., K.T. 18.06.2019, Yargıtay 17. HD 2016/1203 E., 2018/10794 K., K.T. 15.11.2018)
Davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun incelenmesi :
Kazaya karışan ... plakalı araç 13.06.2022-13.06.2023 başlangıç ve bitiş tarihli kaza tarihi itibariyle 500.000,00 TL limitli ... poliçe numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından sigortalı olduğu anlaşılmıştır.
2918 Karayolları Trafik Kanunu Tazminat ve giderlerin ödenmesi başlıklı md 99/1’de “Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.” hükmü yer almaktadır.
KTK md 97’de (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.
Davacıların davalı sigorta şirketine başvurusuna ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığından davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinin tespit edilemediği hususu sayın mahkemenin takdirindedir.
KTK md 96/1’de yer alan “Zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur” düzenlemesi gereğince hesaplanan tazminat tutarları sigorta poliçe limitinden fazla olduğundan garameten paylaştırılması gerekmektedir.
MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME:
Maddi zarar, kişinin isteği dışında malvarlığında meydana gelen eksilmesini ifade eder. Zarar miktarı malvarlığının hukuka aykırı eylemden önceki durumu ile eylemden sonra arz ettiği durum karşılaştırılarak belirlenir. Hukuka aykırı eylem malvarlığının aktifini azaltımda veya pasifini çoğaltımda yahut aktifin çoğalmasına veya pasifin azalmasına engel olmak suretiyle zararın oluşumuna sebebiyet verir. Diğer bir deyimle zarar, eylemli zarar veya kardan yoksunluk biçiminde gerçekleşir.
Davacılar ... Ve ... davaya konu trafik kazasında hayatını kaybeden müteveffa’nın ...’ın desteğinden mahrum kaldığını ileri sürerek tazminat isteminde bulunmuştur. Destekten yoksun kalma iddiası ile açılan dava, ölümden sonraki süre boyunca doğacak zararın tazmini talebini kapsamaktadır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereği destekten yoksun kalma tazminatının mahiyeti ve amacı, ölenin eylemli yardımını alanların, desteğin ölümünden sonra da bu yardımdan mahrum kalmaması olduğuna göre destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilebilmesi için her şeyden önce destek alma hakkı olan kişinin, destek alma ihtiyacının devam etmesi gerekir.
Davacı vekilinin 08/10/2025 tarihli dava değeri arttırım dilekçesini sunduğu görülmüştür.
Somut olayda;
Davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile 22.06.2022 günü yaya ...’a çarpması sonucu ...’ın ölümü ile sonuçlanan olay meydana gelen olay ile ilgili olarak, nazara alınan kusur oranları, dosya kapsamında aracın davalı sürücüye uzun süre ile kiralandığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı, buna göre işleten olarak davalı ... Otelcilik Oto Kiralama Tur. San.Ltd. Şti’nin desteğin ölüm tarihinden itibaren (23.06.2022) sorumlu olduğu, destekten yoksun kalanların yaşları ve destekteki paylarının yukarıda açıklandığı üzere detaylı ele alınması, maddi tazminat talebi bakımından sigorta şirketinin sorumluluğu, müteveffanın eşi davacı ...'ın evlenmemiş olması, ve 18 yaşından küçük 1 çocuğu bulunması, evlenme ihtimaline ilişkin hesaplama yapılmaması gerektiği, müteveffanın oğlu ...'ın yaşı ve eğitim durumu, her ne kadar davacılar tarafından dava açılmadan önce, davalı sigorta şirketine başvuru yapılmamış olsa dahi, bunun tamamlanabilir bir dava şartı olduğu, arabuluculuk dosyasının 23/09/2022 tarihinde sonlanmış olması nedeniyle davalı sigorta şirketinin bu tarihte temerrüde düşmüş sayılması gerektiği anlaşıldığından, sigorta şirketi bakımından KTK 96/1 gereğince garameten paylaştırılması sonucunda; maddi tazminat bakımından davanın kabulü ile; müteveffanın eşi ... için 472.015,24-TL destekten yoksun kalma tazminatı ile Oğlu ... için 88.618,93-TL destekten yoksun kalma tazminatı toplamı olan 560.634,17-TL'nin davalı ... bakımından kaza 22.06.2022 tarihinden, davalı ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi bakımından 23.06.2022 tarihinden itibaren, Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden ise eşi ... için 342.036,36TL'nin, oğlu ... için 64.215,93TL'nin 23.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, karar vermek gerekmiştir.
MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME:
Manevi zarar, hukuka aykırı eylem sonucu kişisel değerlerde meydana gelen eksilmedir. Kişisel değerlerin soyut niteliği nedeniyle meydana gelen eksilmenin rakamsal karşılığını parasal değerini ifade etmek mümkün değildir. Bununla birlikte kişisel değerlere yapılan saldırı neticesi ruhsal dengenin bozulması yaşama sevincinin eksilmesi kaçınılmaz olduğunda, hukuk manevi zararı giderim yükümlülüğü dışında tutmamış, genel değer ölçüsü olması nedeniyle, belli bir miktar paranın verilmesi suretiyle zarar görenin tatmin edilmesini amaçlamıştır. Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hâkimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.
Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davalı araç sürücüsünün davaya konu kazadaki kusur oranı, kaza tarihinde araç işleteni olan davalı ... Otelcilik Oto Kiralama Tur. San.Ltd. Şti’nin sorumluluğu, kazanın meydana geliş şekli, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, manevi tazminatın zenginleşmeye veya yoksullaşmaya neden olmaması temel ilkesi de dikkate alınarak kazazede müteveffa ...'ın eşi olan davacı ...'ın eşinin kaybına sebep olan, oğlu davacı ...'ın ise annesinin kaybına sebep olan olaydan dolayı çekmiş olduğu elem ve ızdırabın bir nebze de olsa telafisi için Davacılar adına ayrı ayrı 250.000,00'er TL manevi tazminatın davalı ...'den kaza tarihi olan 22.06.2022 tarihinden itibaren, davalı ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin 23.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, karar vermek gerekmiştir.
Maddi tazminat ve manevi tazminat talepleri yönünden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Maddi tazminat bakımından davanın kabulü ile;
Eşi ... için 472.015,24TL destekten yoksun kalma tazminatı ile Oğlu ... için 88.618,93TL destekten yoksun kalma tazminatı toplamı olan 560.634,17TL'nin davalı ... bakımından kaza 22.06.2022 tarihinden, davalı ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ bakımından 23.06.2022 tarihinden itibaren, Davalı ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ yönünden ise eşi ... için 342.036,36TL'nin, oğlu ... için 64.215,93TL'nin 23.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Manevi tazminat bakımından davanın kısmen kabulü ile;
-Davacılar adına ayrı ayrı 250.000,00'er TL manevi tazminatın davalı ...'den kaza tarihi olan 22.06.2022 tarihinden itibaren, davalı ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'nin 23.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
-Fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
Maddi Tazminat Bakımından Yargılama Ve Harç Giderleri;
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 38.296,93 TL harcın, peşin ve ıslah harcı adı ile alınan 5.330,36 TL harcın mahsubu ile eksik 32.966,57 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına, (Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi 23.888,56 TL'si bakımından sorumlu olmak kaydı ile)
4-Davacı tarafından yapılan ayrıntısı UYAP'ta kayıtlı 7.367,00 TL bilirkişi ücreti, posta masrafı vb. giderler ile toplam harç gideri 5.411,06 TL olmak üzere toplam 12.778,06 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile , (Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi 9.259,37 TL'si bakımından sorumlu olmak kaydı ile) davacıya ödenmesine,
5-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 89.701,47 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, (Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi 65.000,36 TL'si bakımından sorumlu olmak kaydı ile) tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-HMK'nun 333. maddesi uyarınca davalı tarafından yatırılan avanstan kullanılmayan bakiye avansın kararın kesinleşmesinden sonra resen davalıya iadesine,
9-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 7. Maddesinin 2. Fıkrası uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
Manevi Tazminat Bakımından Yargılama Ve Harç Giderleri;
10-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 34.155,00 TL harcın, davalı ...'den ve davalı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
11-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 80.000,00 TL avukatlık ücretinin davalı ...'den ve davalı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
12-Davalı ... ve davalı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi kendilerini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 80.000,00 TL avukatlık ücretinin davacılardan tahsili ile davalı ... ve davalı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ödenmesine,
Dair karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde HMK'nun 342.maddesi gereğince dilekçe ile mahkememize veya başka bir yer mahkemesine İstinaf kanun yolu harcı, tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenerek istinaf yolu açık olmak üzere davacılar vekili ile davalı ... otelcilik ve davalı ... vekillerinin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/12/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır