T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/134 Esas
KARAR NO : 2025/207
İDAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 26/10/2022
KARAR TARİHİ : 27/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/03/2025
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: davacı vekili özetle; ava dışı .... San. A.Ş.'nin müvekkili şirket tarafından 06/07/2020-0607/2021 vadeli .... numaralı Kobi Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigortalının fabrika binasının çatı katında 25/11/2020 tarihinde yangın hasarı meydana geldiğini, yangın sonrası yapılan ekspertiz incelemesinde yangına konu bölümde kızgın yağ kazanında sızıntı olması sonucu yaşanan yanma sonucunda yangının çıktığının değerlendirildiğini, yangın nedenine ilişkin olarak hem itfaiye raporunda, eksper raporunda ve ayrıca alınan uzman raporunda yangının kaynağının yağ kazanı olduğunun tespit edildiğini, söz konusu yağ kazanın davalı .... tarafından üretildiğini ve sigortalı şirkete satıldığını, bu ayıplı ürün neticesinde meydana gelen yangın olayı sonucu ortaya çıkan zararın müvekkili şirketçe tazmin edildiğini, işbu kaza neticesinde sigortalıya 547.474,49-TLhasar tazminatının ödendiğini, davalının işbu kaza nedeniyle söz konusu hasardan TTK 1481. maddesinde belirtilen halefiyet hükümleri doğrultusunda sorumlu olduğunu, sigortalıya yapılan ödeme ile müvekkili sigorta şirketinin sigortalısının haklarına TTK ve BK ve Genel Şartlar hükümleri uyarınca halef olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 547.474,49-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı sigorta şirketinin, sigorta poliçesi gereğince sigortalısının tazminatını ödeyerek sigortalısına halef olduğunu ve halefiyet sebebi ile işbu davayı ikame ettiğini, bu bakımdan davacı sigortacı zamanaşımı süresi dolduktan sonra işbu davayı ikame ettiğinden zamanaşımı itirazları olduğunu, bu doğrultuda davanın reddine karar verilmesini, her kadar dava konusu olayın İzmir ilinde meydana gelmiş ise de arabuluculuğun yetkisiz yer olan İstanbul' da gerçekleştirildiğini ve davanın da müvekkili şirket merkezi olan İstanbul ili Bakırköy Ticaret Mahkemelerinde değil İzmir de ikame edildiğini, bu bakımdan işbu dosyaya bakmaya yetkili mahkemenin İstanbul ili Bakırköy mahkemeleri olacağından yetki itirazında bulunduklarını, davanın yetkisizlik sebebi ile reddini talep ettiklerini, esasa ilişkin cevaplarında ise; müvekkili şirketin uzun yıllardır sektörde hizmet verdiğini, bugüne kadar imal ettiği kızgın yağ kazanlarına ilişkin bu şekilde hiçbir bir ithamla karşı karşıya kalmadığını, meydana gelen olayın tamamiyle davacı sigorta şirketinin sigortalısı dava dışı .... Kimya Ürünleri San. AŞ.' nin olaya sebep olan kızgın yağ kazanını yanlış kullanımı, emniyet ikazlarına uyulmaması ve yanlış kullanım olması sebebi ile meydana geldiğini, bu bakımdan müvekkili şirketin yaşanan olay sebebi ile herhangi bir kusuru bulunmadığını, dava dışı ....'e 30/06/2015 tarihinde ayrıntılı teklif formu gönderildiğini, 07/07/2015 tarihinde müvekkili şirkete imzalayarak geri yolladıklarını, bu teklif formu üzerine müvekkili şirket tarafından imalat yapılarak 03/09/2015 tarihli fatura ve irsaliye ile dava dışı şirkete teslim edildiğini, söz konusu kazanın TSE belgeli olup yüksek standart ve kalitede üretildiğini, müvekkili şirketçe üretilen kazanın ... Hizmetleri Anonim Şirketi Tarafından 17/08/2015 tarihinde 97/23/EC Basınçlı kaplar direktifine uygun olarak ürün doğrulama Modül F CE belgesi verildiğini, tüm onayları olan ve testleri yapılmış olan kızgın yağ kazanının her türlü ayıp ve kusurdan ari şekilde, bu belgeler ile dava dışı şirkete teslim edildiğini, kazanın montajının müvekkil şirketçe yapılmadığını, montajın hangi firmaya yaptırıldığına ilişkin de dosyaya herhangi bir belge ya da fatura ibraz edilmediğini, söz konusu kazana müvekkili şirketin verdiği garanti süresinin 5 yıl olduğunu, davaya konu yangının gerçekleşme tarihinin 25/11/2020 tarihi olduğunu, firmada gerçekleşen olayın garanti süresinin dolduğu 03/09/2020 tarihinden sonra gerçekleştiğini, yani söz konusu kazanın 5 yıl 3 ay boyunca kusursuz ve problemsiz şekilde dava dışı ... tarafından bilfiil kullanıldığını, bu nedenle meydana gelen olayın kazandaki ayıptan değil kullanımdaki hatadan kaynaklı olduğunun açıkça ortada olduğunu, ne itfaiye raporunda, ne de davacı tarafça aldırılan uzman raporunda müvekkili şirketin ayıplı imalat dolayısı ile sorumlu olacağına dair tek bir ifade yer almadığını, kızgın yağ kazanına bakım yapıldığına ilişkin dosyaya tek bir evrak ibraz edilmediğini, dava dışı .... tarafından kullanıma ve bakıma gerekli dikkat ve özen gösterilmediğini, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin 55. Maddesi 12. Bendi gereği "Yetkili bir kurum tarafından verilen kazan dairesi işletmeciliği kursunu bitirdiğine dair sertifikası bulunmayan şahıslar, kazan dairesini işletmek üzere çalıştırılamaz." hükmü uyarınca yangının gerçekleştiği tarih olan 25/11/2020 tarihinde söz konusu çalışanlardan herhangi birinin bu belgeye sahip olup olmadığının İzmir Makine Mühendisleri Odasından sorulmasını, bu konuda ehil bir kişi çalıştırılmadığı için dava dışı ...'in olayda ağır kusuru olduğunu, müvekkili şirket yetkilileri tarafından olayı öğrenmelerinin hemen ardından incelemeye gittiklerini, dava dışı ... tarafından elektrik panosu ve brülör sisteminde yaptıkları usulsüz kullanımı gizlemeyi unuttuklarını, bu durumun olay yerinde video çekini ve fotoğraflamalar ile kayıt altına aldıklarını, söz konusu incelemenin üzerine müvekkili şirket çalışanları tarafından bir rapor tanzim edildiğini ve bu raporlama ücretinin aynı gün faturalandırılarak ...'e iletildiğini, yerinde yapılan inceleme neticesinde 25/11/2020 tarihinde meydana gelen olay ve yangının brülöre yapılan müdahale neticesinde makine ile oynandığı, yani bu patlama dava dışı ...'in usulsüz şekilde brülör, brülör panosu ve kazan güvenliğini sağlayan mevcut elektrik kumanda panosuna bırden fazla sekılde müdahalesı sebebıyle gerçekleştiğinin tespit edildiğini, 5 yıl 3 ay boyunca sorunsuz şekilde çalışan ayıpsız bir üründe kullanım hatası dışında bir ayıp olduğunu ileri sürmenin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, söz konusu makineye ilişkin test ve onayların ... Hizmetleri Anonim Şirketi tarafından yapıldığından davanın bu şirkete ihbar edilmesini talep ettiklerini, dava dışı firmada 2014 yılında da aynı şekilde kızgın yağ kazanı sebebiyle yangın gerçekleştiğini, bu da firmanın gerekli özen ve yükümlülüklerini sigorta şirketinden para almaya devam ettikçe yerine getirmediğini açıkça ortaya koyduğunu, kendi yükümlülüklerini yerine getirmeyen firma ve gerekli araştırmayı titizlikle yapmayan sigorta şirketinin faturayı hiçbir illiyet bağı kurulamayan, hiç bir kusuru olmayan müvekkili şirkete kesmeye çalıştığını, müvekkili şirketin yaşanan olay ve hasar ile herhangi bir kusuru olmamasına rağmen hasar tespiti listesini ve bunlara ilişkin bedellendirmeleri kabul etmediklerini, bu fiyatlandırmanın sigorta ekspertizi tarafından yapılmış olup tarafsız olmadığını, mahkemece söz konusu kazan üzerinde keşfen inceleme yapılmasını talep ettiklerini belirterek davanın bildirilen firmaya ihbarına, davacının işbu haksız olarak açtığı davanın yetki itirazları doğrultusunda öncelikle usulden, bu talepleri kabul görmezse davanın zamanaşımından reddine, bu talepleri de kabul görmezse davanın esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLER:
25/11/2020 tarihli, ... kayıt no'lu, .... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın itfaiye dairesi başkanlığı'nın yangın raporu,
.... no.lu 06.07.2020-06.07.2021 dönemine ait Kobi Paket Sigorta poliçesi,
İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla aldırılan 14/09/2025 tarihli bilirkişi raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava TTK'nun 1481 maddesi gereğince rücuen tazminatın hukuki ve fiili şartlarının oluşup oluşmadığı ve kusur durumlarının belirlenmesi ve kusur durumlarına ilişkin olarak sorumluluk miktarının ve yangın sebebinin tespiti isteminden ibarettir.
İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas, ... karar sayılı, 05/01/2023 tarihli ilamıyla verilen yetkisizlik kararı ile dosya mahkememize tevzi edilerek, mahkememizde ... esasına kaydedildiği görülmüştür.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla aldırılan 14/09/2025 tarihli bilirkişi raporu bilimsel veri ve içeriğe sahip, denetime elverişli bulunması sebebiyle hükme esas alınmıştır.
25/11/2020 tarihli, ... kayıt no'lu, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın itfaiye dairesi başkanlığı'nın yangın raporuna göre; 25/11/2020 olay tarihli, ... Mh. ... sokak, No:2 Menemen adresinde, çıkan yangında, "yangında kalorimak marka kızgın yağ kazanı, bacası, sirkülasyon motorları, elektrik panosu ve elektrik tesisatı tamamen yanmak, kavrulmak, islenmek ve ıslanmak suretiyle zarar görmüş olup ağır hasarlı durumdadır. Soğutma kulesi, kızgın yağ kazanının üzerindeki sac kaplı çatısı, fabrika duvarları ve 8'li pvc pencereleri kısmen yanmak, kavrulmak, islenmek ve ıslanmak suretiyle zarar görmüş olup, orta hasarlı durumdadır." şeklinde sondürme sonundaki hasar durumu tespiti yapıldığı, "Yangın yerinde yapılan tetkikte, yangın başlangıcının: betonarme duvarlar üzerine sac canlı kimya fabrikasının arka giriş kapısına göre bina dışında sağ tarafındaki duvar kenarında kurulmuş kızgın yağ kazanı ve soğutma kulesi sistemlerinde olduğu görülmüş olup, yapılan araştırma ve incelemede doğalgazla ısıtılan kızgın yağ kazanı içerisindeki serpantin borularında herhangi bir nedenle (yıpranma, delinme vb.) oluşan yağ sızıntısı neticesinde kızgın yağın parlayarak alev alması sonucunda yangın çıkmış olabileceği kanaatine varılmıştır." şeklinde yangın çıkış nedenine ilişkin tespit yapıldığı görülmüştür.
Poliçenin incelenmesi :
Dava dışı ... Kimya Ürünleri A.Ş.nin sigorta ettiren olduğu " ... Mah. .... sok. No:1 D:A Merkez Menemen İzmir" adresindeki mum fabrikasının, davacı ... Sigorta şirketi nezdinde bulunan ... no.lu 06.07.2020-06.07.2021 dönemine ait Kobi Paket Sigorta poliçesinde, yangın,yıldırım, infilak,dahili su,sel su baskını, kar ağırlığı, hırsızlık rizikolarına karşı bina, makina tesisat, demirbaş ve emteanın sigortalanmış olduğu görülmüş, 25.11.2020 tarihli yangın hasarının poliçe süresi içinde meydana geldiği, poliçede yangın makina ve tesisat teminatının 2.800,000,00.-TL olduğu görülmüştür.
TTK 1481 maddesi sorumluluk sigortalarında halefiyete ilişkin bir hükümdür. Hasarın meydana gelmesinde davalının sorumlu olduğu kabul edildiği takdirde sigortalısına zarar bedelini ödeyen davacı TTK 1472 madde hükmüne göre sigortalısının halefi sıfatıyla ödediği tazminatı davalıdan rücuen talep edebilecektir. Bu durumda taraflar tacir olmakla 07.05.2021 ödeme tarihinde muaccel olan hasar bedeli için ticari faiz talep edilebilecektir.
VI – Halefiyet
MADDE 1472- (1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. (2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur.
Yangın olayı sonrasında kazan üzerinde yapılan incelemede; davalı tarafından üretilen kızgın yağ kazanı kontrol panosunda, 1 adet yağ gidiş, 1 adet aşırı ısınma, 1 adet yağ dönüş sıcaklığı ve 1 adet baca sıcaklığının kontrolü için olmak üzere 4 adet sıcaklık kontrol devresi bulunduğu, kazan kontrol panosunda bulunan 1, 2, 3, 4 numaralı klemenslerde herhangi kablo bağlantısı bulunmadığı, (Baca sıcaklık kontrol devresi, yağ eksilmesi halinde genleşme t flatörün brülörü durdurup, dolum pompasına çalış komutu vermek için) 6,7 numaralı klemenslere kablo bağlantısı bulunmadığı, Düşük basınç presostatının devre dışı bırakıldığı, Elektrik kontrol panosunda yağ istenilen sıcaklığa geldiğince brülöre durması komutunu veren 4 adet PID kontrol cihazı bulunduğu, brülör çalışma-durdurma kontağı köprülenmiş olup, bu cihazlar pasif durumda ve kullanılmamakta olduğu, tespit edilmiştir.
Talimat mahkemesi aracılığıyla yapılan keşif sırasında yangın yerinin tadilat görmesi ile yerine yapılan benzeri kazan ile doğalgaz - LPG giriş boruları ve alev hareketleri incelenmiş ve itfaiye raporunda belirtilen yangın çıkış sebebinin uygun olduğu ve yangının, boruların bağlandığı metal desteklerden kurtulup alevle temas ettiği, bu nedenle boruların yüksek sıcaklığa maruz kalıp delinmesi sonucunda yanma odasına kontrolsüz şekilde akan ısı transfer yağının şiddetli yanması sonucu olduğu tespit edilmiştir.
İş güvenliği açısından değerlendirme :
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, Bakım, Onarım ve Periyodik Kontroller İle İlgili Hususlar, TS 2025 / Ekim 1983 Buhar Kazanları İşletme, Bakım ve Muayene Genel Kuralları; Kazan İşletme Kuralları'na göre;
Kazan işletme kurallarında, kazanın işletmesi ile görevlendirilecek personelin; her şeyden önce bütün donanımın görevleri, çalışma özelikleri, çalışma basınç ve sıcaklığı, akış miktarları hakkında tam bilgili olması, sistemde bulunan tüm kontrol devreleri ve ölçü aletleri ile elektrikli güvenlik donanımın görev ve çalışmasını iyi bilmesi istenilmektedir. Ayrıca ortaya çıkabilecek acil duruma müdahale edebilmesi de istenilmektedir.
Yani kazanı işletecek personel (kazancı) bu konuda eğitimli, dolayısıyla sertifikalı olmalı ve işletilen kazan hakkında çok iyi donanımlı olmalıdır.
Tarafların iddia ve savunmaları, celp edilen tüm deliller, talimat mahkemesi aracılığıyla aldırılan 14/09/2025 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına binaen;
Somut olayda; davacı sigortacı, sigortalı işyerinde meydana gelen yangın hasarı için 547.482,41.-TL tazminat ödediğini, TTK 1481 maddesine istinaden sigortalısının haklarına halef olarak zarar sorumlusu olduğunu iddia ettiği davalı yağ kazanı üreticisi .... Sanayi ve Tic.Ltd.Şti.nden ödediği tazminatı rücuen talep ettiği, mahkememizce görevlendirilen, teknik bilirkişilerce ekspertiz raporu ile belirlenen 547.482,41.-TL tutarındaki hasar bedelini uygun olduğunun tespit edildiği, kızgın yağ kazanının üretim aşamasında kullanılan tüm malzemelerin standartlara uygun ve imalat sonrasında testten geçmiş ürünler olduğu, dosya muhteviyatında 1 adet Brülor servisi için belgeye rastlanıldığı, kazan için yapılmış servis hizmetine dair herhangi bir belge bulunmadığı, davacı şirket çalışanlarından ....'a ait Sanayi Tipi Buhar Kazanları Operatör Belgesi olduğu ve kazanın olduğu tarihte firmada sigortalı olarak çalıştığına dair belgenin olduğu ancak dosyada mevcut belgede çalışanın “Kısmi Zamanlı” olarak çalıştığı ve kayıtlı meslek kodunun “Beden İşçisi” işçisi olarak sigortalı olduğu, ....’ın kazan operatörü olarak görevlendirildiğine dair bir belge bulunmadığı ve kazanın işletildiği 5 yıllık sürede firma çalışanı olup olmadığının da tespit edilemediği, ayrıca dosyada kazanın yılda bir yapılması gerekli periyodik kontrollerinin yapıldığına ilişkin bir belge bulunmadığı ve ayrıca İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’ne uygun olarak yapılması gereken günlük, haftalık, aylık, üç ve altı aylık kontrol raporlarının bulunmadığı, yangının kazandan kaynaklı üretim hatasından kaynaklı olduğunu dosya kapsamına göre ispat edilemediği, yağ kazanının kullanım hatası sonucu hasarın meydana geldiği, hasarın üretim kaynaklı olmadığı yönünde görüş bilirkişi raporuyla tespit edildiği anlaşıldığından davacı davasını ispat edemediğinden davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL harcın peşin alınan 9.349,50 TL harcın mahsubu ile fazla 8.734,10 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 86.121,17 TL avukatlık ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
6-HMK'nun 333. maddesi uyarınca davalı tarafından yatırılan avanstan kullanılmayan bakiye avansın kararın kesinleşmesinden sonra resen davalıya iadesine,
7-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde HMK'nun 342.maddesi gereğince dilekçe ile mahkememize veya başka bir yer mahkemesine İstinaf kanun yolu harcı, tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenerek istinaf yolu açık olmak üzere tarafların yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/02/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır