T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/188 Esas
KARAR NO: 2023/1034
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 27/05/2022
KARAR TARİHİ: 17/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi'nde 19.05.2016 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davalının maliki olduğu ... plakalı aracın sürücü ...'in idaresinde olduğu sırada, ...'ya ait ve park halindeki ... plakalı araca çarparak hasar almasına sebebiyet verdiğini, düzenlenen Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre ... 'in %100 kusurlu olduğunu ve sürücü belgesi bulunmadığının kayıt altına alındığını, maddi hasarlı trafik kazası sonucunda bağımsız ve uzman eksper tarafından 24.06.2016 tarihli rapor ile, ... plakalı araçta 17.139,31 TL (KDV Hariç) hasar meydana geldiği, 22.07.2016 tarihli değer kaybı ekspertiz raporuna göre ise 4.500,00 TL değer kaybı meydana geldiğinin tespit edildiği, 08.08.2016 tarihinde 4.500,00 TL değer kaybı tazminatı, 26.10.2016 tarihinde de 20.224,47 (17.139,31 + KDV) hasar bedeli olmak üzere toplam 24.724,47 müvekkil şirket tarafından ilgilisine ödendiğini, davalının sorumluluktan kaçma amacıyla yapmış olduğu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazının iptali ile müvekkili şirketin hakkını elde etmesinin zorlaşmasını önlemek amacıyla, davalının özellikle davaya konu ... plakalı araç üzerine ve bunun dışında diğer malvarlığı üzerine öncelikle teminatsız şekilde, mahkemenin aksi yönde kararı halinde ise, uygun bir teminat karşılığında ihtiyati haciz uygulanmasına, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla Bakırköy ... İcra Müdürlüğü nezdindeki ... E. sayılı dosyadan başlatılan icra takibine konu alacağın aslı ile ferilerine ilişkin olarak davalı muteriz borçlular tarafından yapılan itirazın iptali ve icra takibindeki miktar üzerinden takibin devamı ile, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu kazanın 19.05.2016 tarihinde gerçekleştiğinden ödemelerin ise 26.10.2016 tarihinde ve 08.08.2016 tarihinde yapıldığından dolayı davacı şirketin talebinin zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirketin yıllardır araç kiralama işinin içinde bulunup piyasaya hakim bir konumda olduğunu, araç kiralarken gerekli özeni göstermekte ve ehliyetsiz sürücülere kesinlikle araç kiralamadığını, söz konusu kazadan önce 01.01.2016 tarihli sözleşme ile müvekkili şirketin, kazaya konu olan aracın da içinde bulunduğu bir takım aracı ... Yatırımları A.Ş.'ye kiraladığını, sözleşmenin bitiş tarihinin ise 01.01.2017 olarak belirlendiğini, dolayısıyla bu sözleşmenin uzun süreli bir kiralama sözleşmesi olduğunu, davaya konu kazanın ise sözleşme tarihi içerisinde gerçekleşmiş olup, müvekkilinin bu kazadan doğan değer ve hasar tazminatlarından sorumlu olmasının söz konusu olmayacağını, müvekkili şirkete herhangi bir kusur ve sorumluluk yüklenemeyeceğinden dolayı, sigortalı araç malikine rücu edilerek, davacı şirketin zarar gören araç sahibine ödemiş olduğu 20.224,47 TL hasar tazminatı ve 4.500,00 TL değer kaybı tazminatı tahsilinin mümkün olmayacağını, müvekkili şirketin herhangi bir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığından dolayı haksız olarak açılan davanın reddine, itirazın kabulü ile takibin iptali/durdurulmasına, %20 az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatının davalıya yükletilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacının, sigortalısına ödemiş olduğu tazminat miktarının davlıya rücusuna dayalı alacağın tahsili için davalı aleyhine giriştiği icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkememizin ... esas, ... karar sayılı dosyasıyla davanın reddine karar verildiği, dosyanın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin ... esas, ... karar sayılı ilamıyla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi üzerine, dosyanın yukarıdaki esasa kaydının yapıldığı görülmüştür.
Bakırköy ... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 25.514,94-TL asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili için ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi 22/05/2023 tarihli raporunda;
... plakalı araç sürücüsü ...'in meydana gelen kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu,
Park halindeki ... plakalı araç sürücüsü kusursuz olduğu,
... plakalı ... model ... marka ve tip araçtaki hasar toplamı KDV dahil 20.224,39 TL.sı olup Davacı sigorta şirketi bu hasar bedelini 27.10.2016 tarihli dekont ile ... plakalı aracın kasko sigortacısına ödediği,
... plakalı ... model ... marka ve tip aracın meydana gelen kazadan dolayı 5.000 TL. değer kaybına uğrayacağı görüşüne varılmıştır. Davacı ... Sigorta 08.08.2016 tarihli dekont ile 4.500 TL. değer kaybı ödemesinde bulunduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Yasasının 95/2. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B-4. maddesi gereğince tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebilir.
Rücu davaları; gerçek zararının giderilmesi amacına yönelik olup, zenginleşmeye bir vesile teşkil etmemelidir. Dolayısıyla zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı da, ödediği meblağın tamamını değil, ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusu bulunanlardan isteyebilir.
Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür", yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.
Karayolları Trafik Kanunun 86/1 maddesinde, "İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur" denilmektedir.
İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporuna göre; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi'nde ... tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davalının işleten malik olduğu ... plakalı aracın sürücü ... 'in idaresinde olduğu sırada ... 'ya ait ve park halindeki ... plakalı araca çarparak hasar almasına sebebiyet verdiği, düzenlenen Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre ...'in %100 kusurlu olduğu ve sürücü belgesi bulunmadığının kayıt altına alındığı, maddi hasarlı trafik kazası sonucunda bağımsız ve uzman eksper tarafından 24.06.2016 tarihli rapor ile, ... plakalı araçta 17.139,31 TL hasar meydana geldiği, 22.07.2016 tarihli değer kaybı ekspertiz raporuna göre ise 4.500,00 TL değer kaybı meydana geldiğinin tespit edildiği, 08.08.2016 tarihinde 4.500,00 TL değer kaybı tazminatı, 26.10.2016 tarihinde de 20.224,47 (17.139,31 + KDV) hasar bedeli olmak üzere toplam 24.724,47 TL' nin davacı tarafından ilgilisine ödendiği, meydana gelen trafik kazasında sürücünün, sürücü belgesinin bulunmadığı ve yine % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, davalının işleten olarak insan taşımacılığı faaliyeti yapan sevk ve idare etmek üzere görevlendirdiği kişilerin, yapılacak işe uygun ehliyetinin olup olmadığını kontrol etmesi, çalıştırdığı kişilerin gerekli vasıflara sahip olup olmadığını gözeterek seçmesi, kontrol ve denetim yükümlülüğü gereği çalıştırdığı kişileri özenle seçme ve takibini sağlama yükümlülüğü bulunduğundan ve aracın işleteni olmasından dolayı meydana gelen maddi zarardan sorumlu olduğu, ZMSS
sigortacının işletene rücu başlığı altındaki B.4/1-b maddesine göre; “ Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip yada ehliyetine geçici/sürekli el konumuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının apır kusur ve ihlali ile meydana gelmişse, '' şeklinde düzenlendiği, işbu düzenleme doğrultusunda sürücünün sürücü belgesinin bulunmaması sebebiyle rücu talebinde bulunabileceği ve davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaati ile davanın kabulüne dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile, davalının Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin aynı koşullar ile devamına,
2- Hükmedilen asıl alacağın %20'si üzerinden hesap edilecek olan icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 1.742,92-TL harçtan davacı tarafça yatırılan 435,74- TL harcın mahsubuyla bakiye 1.307,18 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 435,74- TL peşin harç olmak üzere toplam 516,44-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 2.687,00- TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-AAÜT gereğince hesap edilen 17.900,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalından alınarak hazineye irat kaydına,
8-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar Taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/10/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır