T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/243 Esas
KARAR NO : 2024/1205
DAVA : Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/03/2023
KARAR TARİHİ : 03/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; dava konusu haber içeriklerinin davacı şirket tarafından hazırlandığını, davalı şirket tarafından ticari maksat elde etmek amacıyla izinsiz kullanıldığını, davacıya ait haber içeriklerini emek sarf etmeksizin, herhangi izin veya onay alınmadan yayınlandığını, davalının haksız rekabet hükümlerini ihlal ettiğini, iş bu haberlerin davalı şirkete internet sitesinde yayınlandığını, böylece daha fazla trafik ve reklam aldığını belirterek, şimdilik haksız rekabetten kaynaklı 1.000,00-TL maddi ve 10.000,00-TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle, davaya konu haberlerin FSEK kapsamında eser olmadığını, davaya konu haberlerin herkes tarafından ileri sürülebilecek, detaylandırılmamış, özgünleşmemiş fikirlerin eser olarak korunamayacağını, müvekkil internet sitesinin yazılı bastın sitesi olmadığını, 5187 sayılı Basın Kanunu kapsamında bir yayım faaliyetinde bulunmadıklarını, haksız rekabet hükümleri çerçevesinde talep edilen tazminatın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER : ... Ajansı yazı cevabı, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davalı tarafından yayınlanan haberler dolayısıyla, davacının TTK 54 hükmü gereği maddi manevi tazminat taleplerinin sübut ve miktarı noktasında toplanmış olduğu görüldü.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Davacı vekilince 04/07/2024 tarihli dilekçe ile dava konusu haber içeriğinin izinsiz ve hukuka aykırı kullanılması nedeniyle maddi tazminat taleplerinin 15.000,00-TL bedel üzerinden ıslah ederek haberin yayınlandığı tarih itibariyle işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Haksız Rekabet Uzmanı ve Yayıncılık Konusunda uzman bilirkişi heyeti tarafından mahkememize ibraz edilen raporda özetle,
Davaya konu haberlerin FSEK anlamında "eser" vasfını haiz olmadığı, ancak FSEK m.84 çerçevesinde korunabileceği,
Davalının davaya konu haberleri özetlemeden, fotoğrafları ile birlikte içerikleri ile birlikte bir iki sözcük ekleme ve çıkarmanın dışında aynen verilmiş olması dikkate alındığında vaki kullanımının takdirinin mahkemeye ait olmak kaydıyla FSEK 84 atfı nedeniyle TTK 55/1-c.3 bendi gereğince haksız rekabete sebebiyet vereceği,
Davalının aynı sektörde yer alan davacının iş ürünlerini basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı davranarak izinsiz kullanması nedeniyle davacının maddi tazminat talep etme koşullarının mahkemece kanaat getirilmesi ihtimalinde, davalının davacı ile anlaşması ihtimalinde davacının söz konusu 11 haber içeriği için talep edebileceği emsal bedeli talep edebileceği görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Haksız Rekabet Uzmanı ve Yayıncılık Konusunda uzman bilirkişi heyeti tarafından mahkememize ibraz edilen ek raporda özetle,
Davalının aynı sektörde yer alan davacının iş ürünlerini basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı davranarak izinsiz kullanması nedeniyle davacın maddi tazminat talep etme koşullarının oluştuğunda mahkemece kanaat getirilmesi halinde davalının davacı söz konusu 11 haber içeriği için talep edebileceği emsal bedelin 15.000,00-TL olabileceği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
İddia veya savunmanın haklılığı, bu olay ve hukuki işlemlerin varlığının ispatlanmasına bağlıdır.
İspat hakkı, Anayasa’nın 36. maddesinde bir temel hak olarak garanti altına alınmıştır. Anayasal dayanağı olan ispat hakkını, usûl hukukunda taraflar, kanunda belirtilen süre ve usûle uygun olarak kullanırlar. Bu hak yalnızca kanunla sınırlanabilir.
İddia ve savunmaya dayanak gösterilen ve mahkemenin karar vermesinde etkili olacak olgulardan hangisinin kim tarafından ispat edileceği hususuna ise ispat yükü denir.
İspat yükü üzerine düşen taraf ispat etmesi gereken hususu ispat edemediği durumda ispatsızlık durumu söz konusu olacaktır. Hâkim bir husus ispatsız kalmış olsa dahi medeni yargılamada karar vermek durumundadır. TMK 6. Maddesinde, “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguları ispatla yükümlüdür.”
Haksız rekabet, TTK'nın 54 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Haksız rekabetin amacı, TTK'nın 54/1. maddesinde "bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanması" olarak ifade edilmiş, 2. fıkrada ise haksız rekabet tarif edilerek "rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır" şeklinde belirtilmiştir. Haksız rekabet sayılan bazı durumlar ise TTK'nın 55. maddesinde belirtilmiştir.
TTK'nın 55. maddesinde, dürüstlük kurallarına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar başlığı altında yapılan düzenlemede haksız rekabete ilişkin haller başlıca olarak sayılmış olup, maddenin "1-a dürüstlük kurallarına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar özellikle başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işlerine karıştırılmaya yol açan önlemler almak, malların iş ürünlerinin veya faaliyetlerinin özelliklerini, miktarını, kullanma amaçlarını, yararlarını veya tehlikelerini gizlemek ve bu şekilde müşteriyi yanıltmak" hükmü getirilmiştir.
Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle konuya ilişkin yasal düzenlemeler ile hukuki kavram ve kurumların ortaya konulmasında yarar bulunmaktadır.
Serbest piyasa ekonomilerinin temel prensibi olan serbest ticaret hakkı ve rekabet özgürlüğü 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın (Anayasa) 48/1. maddesinde “Herkes, dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetine sahiptir. Özel teşebbüsler kurmak serbesttir.” denilmek suretiyle vurgulanmıştır. Ancak ticaret serbestîsi ve rekabet özgürlüğü, sınırsız rekabet hakkının bulunduğu anlamına da gelmemektedir. Bu nedenle haksız rekabeti düzenleyen kuralların amacı ve içeriği de rekabet özgürlüğünün sınırlarını göstermek ve bu sınırların aşılması durumunda başvurulabilecek hukuki yolları tespit etmektir.
Haksız rekabet nedeniyle açılabilecek davalar TTK'nın 56. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre, ‘Haksız rekabet yüzünden… zarar gören veya böyle bir tehlikeye maruz bulunan kimse, fiilin haksız olup olmadığının tespitini, haksız rekabetin men`ini, neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini, kusur varsa zarar ve ziyanın tazminini, Borçlar Kanununun 49 uncu maddesinde gösterilen şartlar mevcutsa manevi tazminat verilmesini’ isteyebilir. hükmü düzenlenmiştir.
Dava konusu somut olayda, dava konusu haber içeriklerinin davacı şirket tarafından hazırlandığı, davalı şirket tarafından ticari maksat elde etmek amacıyla izinsiz kullanıldığı, davacıya ait haber içeriklerini emek sarf etmeksizin, herhangi izin veya onay alınmadan yayınlandığı, davalının haksız rekabet hükümlerini ihlal ettiği, iş bu haberlerin davalı şirkete internet , böylece daha fazla trafik ve reklam aldığını belirterek, maddi manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ettiği anlaşılmakla, öncelikle davalının eylemlerinin, tarafların aynı sektörde yer aldıkları ve davalının, davacının olduğu sabit görülen iş ürünlerini basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünü ihlal edecek şekilde izinsiz kullanmasının haksız rekabet teşkil eden eylen olarak nitelendirilmesi gerektiği, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda haksız rekabet eylemi sonucu buna maruz kalan davacının maddi tazminat talep edebileceği ve bunun belirlenmesi bakımından izinsiz kullanılan haber linklerinin maddi değerinin araştırılmasına dair gelen yazı cevabı doğrultusunda emsal bedel üzerinden hesap edilen 15.000,00 TL maddi tazminat talebi yönüyle davanın kabulüne ve ancak manevi tazminat talebi yönüyle, davacının tüzel kişiliğe haiz olduğu, davacı şirketin kişilik haklarına bir saldırının olduğu ve olay sebebiyle davacı şirketin ticari itibarinin zedelendiği hususlarının olması halinde manevi zararın oluşabileceği ve ancak bu hususta dava dilekçesi yahut yargılama safahatında herhangi açıklama yapılmadığı ve bir delil de ibraz edilmediği görülmekle manevi tazminat talebinin reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın Kısmen Kabul, Kısmen Reddi İle;
1-Maddi tazminat talebi yönüyle, davanın kabulü ile 15.000,00 TL maddi tazminatın 19/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Manevi tazminat talebi yönüyle, davanın reddine,
3-Maddi tazminat yönünden alınması gerekli 1.024,65-TL harçtan davacı tarafça yatırılan 187,86-TL peşin harcın, 240,00-TL ıslah harcının mahsubuyla bakiye 596,79-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Manevi tazminat yönünden alınması gerekli 427,60-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Maddi tazminat yönünden davacı tarafından yapılan, 179,90-TL başvurma harcı, 187,86-TL peşin harç ve 240,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 604,76-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça 499,50-TL posta/tebligat gideri ve 5.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.499,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Maddi tazminat yönünden AAÜT gereğince hesap edilen 15.000,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Manevi tazminat yönünden AAÜT gereğince hesap edilen 10.000,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Arabuluculuk ücreti olan 3.280,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
10-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/12/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır