T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/269 Esas
KARAR NO : 2024/1264
DAVA : Alacak (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/03/2023
KARAR TARİHİ : 16/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacılardan ...., diğer davacı olan ..... Lojistik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi adına 05.04.2022, 06.04.2022 ve 07.04.2022 tarihli müzayede kapsamında hazineye ait olan taşınmazların satışa çıkarıldığı ihalede Edirne ili ... ilçesi ... Ada 2 parsel için teklif vermek istediği, bunun için davalı firma tarafından müvekkiline, 500.000,00 TL teminat yatırılması gerektiğinin söylendiği, müvekkilinin de ....bankası nezdinde bulunan hesabından davalının .... IBAN NOLU hesabına 05.04.2022 tarihinde 500.000,00 TL teminat bedeli yatırdığını, müvekkilinin bu parayı gönderirken açıklama kısmına " .... ŞTİ ADINA ... ... ada 2 parsel nolu taşınmaz teminat bedeli" diye belirttiğini, akabinde müvekkilinin ihaleye katılım sağladığını, müvekkilinin verdiği teklif arka sıralarda kalan bir olduğu, bu nedenle taşınmazın ihaleden satın alınamadığını, ancak söz konusu ihaleye katılım teminat bedeli; davalı tarafından İstanbul ili ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada 14 parselde yer alan taşınmaz adına yatırılan teminat bedeli olarak kabul edilmiş olup, müvekkilinin bu taşınmaza verdiği teklifin verilen en yüksek 2. teklif olması dolayısıyla müvekkilinin yatırmış olduğu teminata hukuksuz olarak el koyulduğunu, izah edilen sebeplerle öncelikle müvekkillerinden ....'un diğer müvekkili .... LTD.ŞTİ. adına 05.04.2022 tarihinde "Edirne ili .... ilçesi ... Ada 2 parsel için" yatırmış olduğu 500.000,00 TL'lik teminatın bu ihalede müvekkilinin teklifinin ilk iki sırada yer almaması ve müvekkilinin diğer ihaleler için ayrı bir teminat yatırmamasına rağmen davalı firma tarafından şartnameye aykırı olarak "İstanbul ili ... ilçesi ... mah. ... ada 14 parsel" için alıkonulması işleminin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle bedelin ödeme tarihinden itibaren uygulanacak ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini eğer bu talep yerinde görülmez ise müvekkillerinden ....'un diğer müvekkili .... LTD.ŞTİ adına ihaleye katılım, şirketi tek başına temsil, taşınmaz alma satma yetkilerinin olmaması sebebiyle ihaleye katılım işlemlerinin tamamının yok hükmünde olduğunun tespit edilir ise ödenen 500.000,00 TL teminat bedelinin sebepsiz zenginleşme ve denkleştirici adalet ilkesi uyarınca hesaplanacak güncel tutarın davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirketin T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı başta olmak üzere kamu kuruluşlarının bünyesindeki konut, iş yeri ve arsaların açık artırma, müzayede ile satış organizasyonlarını gerçekleştiren aracı bir kurum olup açık artırma organizasyonu sonrasında gerçekleştirilen satış işlemleri Bakanlık tarafından yapıldığını, müvekkilinin yalnızca işbu gayrimenkul satışlarının ihale yöntemi ile satışının gerçekleştirilmesine yönelik organizasyon faaliyetlerini yerine getirmekte olup açık artırmada satılan arsa ya da taşınmazların katılım teminatlarının ödenmesine, iadesine veya denetlenmesine ilişkin herhangi bir sorumluluğu ya da yetkisinin bulunmadığından huzurdaki davanın Müvekkili Şirket bakımından reddini istemiştir.
DELİLLER : ...bankası, Beylikdüzü Kaymakamlığı, ... Kaymakamlığı, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü, Beşiktaş .... Noterliği, Büyükçekmece ... Noterliği, yazı cevapları, faturalar, ticari defterler ve belgeler, muavin defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, 21/11/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkindir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi 26.03.2024 tarihli raporunda; Dava konusu istenilen inceleme sonucunda; Dosyada mübrez dekontta davacının ... Bankası nezdinde bulunan hesabından davalının .... IBAN NOLU hesabına 05.04.2022 tarihinde 500.000,00 TL teminat bedeli yatırıldığı ve davalının bu parayı gönderirken açıklama kısmına " ... LTD STİ ADINA .... ada 2 parsel nolu taşınmaz teminat bedeli" diye açıklama yazıldığı görülmektedir. Beylükdüzü'ndeki taşınmaz için yapılan ihalede davacı en yüksek ikinci teklifi vermiş ve teminatın iadesi için en yüksek teklifi sahibinin yükümlülüklerini yerine getirmesi ve tapu devri/sözleşme imzalanması gerekmektedir. Bu noktada davacının iddiası ise; Beylikdüzü'ndeki ihale için bir teminat bedeli ödemediği, ödediği teminat bedelinin ...'deki taşınmaz için olduğudur. Gerçekten dosyada mübrez .... Bankası dekontunda davacının 05.04.2022 tarihinde 500.000,00 TL teminat bedelini davalıya gönderdiği ve açıklama kısmına " ... LTD ŞTİ ADINA ... .... ada 2 parsel nolu taşınmaz teminat bedeli" diye açıklama yapıldığı görülmektedir. Belirtmek gerekir ki, davacının davacının dekonttaki açıklaması ihale katılım teminatının ...'deki taşınmaz için yatırıldığıdır, şu halde uyuşmazlığın kilit noktası ihale teminat bedelinin hangi hangi taşınmaz için kabul edilmesi gerektiği noktasında toplanmaktadır. Bu hususun takdiri dosya kapsamına göre sayın Mahkemeye aittir. Sonuç olarak; Sayın Mahkeme katılım teminatının ...'deki taşınmaz için yatırıldığı kanaatindeyse, şartname hükümleri uyarınca teminatın iadesi gerekecektir. Eğer Sayın Mahkeme katılım teminatının Beylikdüzü'ndeki taşınmaz için taşınmaz için yatırıldığı kanaatindeyse, şartname hükümlerine göre teminat iade edilemeyecektir. Bu husustaki tüm hukuki değerlendirme ve nihai takdir Yüce Mahkemeye aittir.
Ayrıca davalının husumet itirazı bakımından da tüm takdir ve değerlendirme Sayın Mahkemeye aittir.
Tüm hukuki değerlendirme ve nihai takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Sayın Mahkeme katılım teminatının ...'deki taşınmaz için yatırıldığı kanaatindeyse, şartname hükümleri uyarınca teminatın iadesi gerekecek olup buna göre ...'deki taşınmaz için .... koduyla ihaleye giren davacıya, şartnameye göre ... arasındaki taşınmazlar için toplantı 5 Nisan'da yapıldığına göre, 5 iş günü sonrası yani 13 Nisan'da ihale teminat bedelinin iadesi gerekecek olup, davacının ihtarı 27.04.2022 tarihli olduğundan (tebliğ tarihine ilişkin belge olmadığından, ihtarname tarihi esas alınmıştır) temerrüde düşülen tarih 27.04.2022 tarihinden itibaren uygulanacak ticari faizle iadesinin gerekeceği buna göre 500.000 TL'nin 27.04.2022 tarihinden dava tarihi olan 21.03.2023” kadar 65.140.41 TL faiz olmak üzere 565.140,41 TL olacağı, taleple bağlılık ilkesi uyarınca davacının talebi 30.000 TL olduğundan, 30.000 TL'nin 27.04.2022 temerrüt tarihinden dava tarihi olan 21.03.2023” kadar 3.908,42 TL faiz” olmak üzere 33.908,42 TL olacağı, Eğer Sayın Mahkeme katılım teminatının Beylikdü'ndeki taşınmaz için yatırıldığı kanaatindeyse, şartname hükümlerine göre teminat iadesinin gerekmeyeceği, Her ihtimalde davalının husumet itirazı bakımından tüm takdir ve değerlendirmenin Sayın Mahkemeye ait olacağını bildirmiştir.
Bilirkişi 29.08.2024 tarihli raporunda; Davalı itirazları şartnamedeki teminat yatırma hükmünün yorumu, iadeye ilişkin durum ve temerrüt hali içindir. Teminat yatırmaya yönelik itiraz bakımından; Davalı vekilinin kök rapora itiraz dilekçesindeki şartname hükmünün yorumuna ilişkin itirazının ilgili kısmı konu bakımından önemlidir. Zira eğer talip olunan her taşınmaz için ayrı ayrı teminat yatırılması zorunluluğu katılım teminatının lot özelinde yatırıldığının anlaşılmasına yönelik ise, katılım teminatının dekontta yazan ...'deki taşınmaz için yatırıldığı kabul edilmelidir. Yok eğer eğer talip olunan her taşınmaz için ayrı ayrı teminat vatırılması zorunluluğu birden fazla lota teklif verilmek istenmesi halinde yeterli katı gerektiği şeklinde anlaşılması gerekiyor ise, bu durumda teminatın dekontta yazan taşınmaz Beylikdüzü'ndeki taşınmaz için yatırıldığının kabulü gerekecektir. Bu konuda tüm hukuki değerlendirme ve yorum sayın mahkemeye aittir. Bu meseleden ayrı ancak bununla da bağlantılı olarak, davalı şirket; görevinin Bakanlık için ihale sürecinde yalnızca gayrimenkul satışlarının ihale yöntemi ile satışının gerçekleştirilmesine yönelik organizasyon faaliyetlerini yerine getirmek olduğunu belirtmekte ve açık artırmada satılan arsa ya da taşınmazların katılım teminatlarının ödenmesine, iadesine veya denetlenmesine ilişkin herhangi bir sorumluluğu ya da yetkisi olmadığını belirtmektedir. Nitekim bu hususu davalı vekili cevap dilekçesinde de kök rapora beyan dilekçesinde de vurgulamıştır. Takdir Sayın Mahkemenindir. Teminatın iadesi bakımından şartname m. 6.1 hükmü, açık artırma sonrası en yüksek iki verenlerin dışında kalanların yatırdığı teminatların, açık artırma tarihinden içerisinde şartnamede beyan etmiş oldukları İBAN numaralarına iade edilir düzenlemesini getirmektedir. Katılım teminatı şartname m. 2 uyarınca davalının şartnamedeki banka hesabına gönderilmektedir. Dosya kapsamında davalı şirketle bakanlık arasındaki sözleşme metni görülememiştir. Bu anlamda teminatın ödenmesine ilişkin m. 2 dışında, teminatın iadesi ve denetlenmesine yönelik davalının bir yetkisi olduğuna dair şartnamede açık bir hüküm de yoktur. Şu halde iade şartları oluştuğunda bu iadeyi Bakanlığın mı yoksa davalının mı yapacağı konusunda nihai takdir ve hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye aittir. Temerrüt yönünden, davalının iade yükümlülüğünün olup olmadığı Sayın Mahkemenin hukuki değerlendirmesi kapsamında olup ve eğer davalının iade yükümlüğü olduğu kanaatine varılırsa, davalı temerrüde düşmüş olacaktır. Dosya kapsamına göre ihtarın tebliğ tarihine dair belge yer almadığından (bu husus kök raporda da belirtilmişti) kök raporda temerrüt tarihi bakımından ihtarın keşide tarihi esas alınmış idi. Ancak davalı vekili bu durumda faiz hesabı yapılmaması gerektiğini belirtmektedir. Biz kök raporda her ihtimal için tebliğ tarihi dosya kapsamına göre belli olmayan ihtarnamenin keşide tarihini esas alarak hesaplama yapmıştık. Bu durumda faiz hesabı yapılıp yapılmamasına ilişkin tüm değerlendirme Sayın Mahkemeye aittir zira dosya kapsamında ihtarname mevcut olup, tebliğ tarihi dosya kapsamına göre belli olmadığını bildirmiştir.
Davacılar vekilinin 23/09/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; İşbu davayı 30.000,00 TL olarak kısmi şekilde açtıklarını, dava değerinin bilirkişi raporları doğrultusunda 470.000,00 TL artırarak 500.000,00 TL'ye ıslah ettiklerini, eksik olan 470.000,00 TL'nin ıslah harcını yatırılarak ıslah dilekçesinin kabulü ile alacak miktarı olan 500.000,00 TL ye temerrüt tarihinden itibaren itibaren ticari faiz işletilmesini talep etmiştir.
İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporu ve ek raporu içeriğine göre; Davacılardan ..... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi adına 05.04.2022, 06.04.2022 ve 07.04.2022 tarihli müzayede kapsamında hazineye ait olan Edirne ili .... ilçesi .... Ada 2 parsel için ihaleye girebilmesi için ....bankası nezdinde bulunan hesabından davalının ... IBAN NOLU hesabına 05.04.2022 tarihinde 500.000,00 TL teminat bedeli yatırıldığı, davacının ihaleyi kazanamadığı ve teminatın iade edilmesi talebiyle dava açıldığı, yatırılan teminata ilişkin dekontta lehdarın davacı şirket olduğu için davacılardan ....'un aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, öte yandan Satış Şartnamesinin 3. maddesine göre talip olunan arsaların her biri için ayrı ayrı teminat yatırılması kaydı ile istenilen sayıda ihaleye katılmak mümkün olduğunun hüküm altına alındığı, davacı şirketin Enes/EDİRNE de bulunan taşınmaz için yatırdığı teminat bedelini İstanbul'da bulunan taşınmazın ihalesinde kullanılmasına muafakat ettiği veya idarenin teminatı bu ihalede kullanmasına izin verildiği hususunun ortaya konulamadığından davanın kısmen kabulü ile 30.000,00-TL'nin 06.05.2022 tarihinden itibaren, 470.000,00-TL'nin ıslah tarihi olan 23.09.2024 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte davacı ..... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ödenmesi ve davacı ... yönünden aktif husumet yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile 30.000,00-TL'nin 06.05.2022 tarihinden itibaren, 470.000,00-TL'nin ıslah tarihi olan 23.09.2024 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte davacı .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ödenmesine,
2-Davanın davacı .... yönünden aktif husumet yokluğundan reddine,
3-Alınması gerekli 34.155,00 TL harçtan davacı tarafça yatırılan ( 512,33 TL peşin harç 8.027,00 TL ıslah harcı) 8.539,33 TL harcın mahsubuyla bakiye 25.615,67 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 512,33 TL peşin harç 8.027,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 8.719,23 TL'nin davalıdan alınarak davacı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine verilmesine,
5-Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 7.913,59 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine verilmesine,
6-AAÜT gereğince hesap edilen 79.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacı .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine verilmesine,
7-Reddedilen kısım üzerinden hesap edilen 30.000,00 TL ücreti vekaletin davacı ...'dan alınarak davalıya verilmesine
8-Arabuluculuk ücreti olan 3.200,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
9-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacılar vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/12/2024
Katip ...
¸
Hakim ...
¸