T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/399 Esas
KARAR NO : 2024/580
Bakırköy .... İcra Dairesi : ...
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/04/2023
KARAR TARİHİ : 27/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... Anonim Şirketinin havacılık sektöründe yer hizmetleri, hava servisi, kargo ve antrepo işletmeciliği, güvenlik sistemleri, havalimanı inşaatı ve işletmeciliği alanlarında hizmet verdiği, davacı firma ... Anonim Şirketi ile davalı firma .... Turizm Hizmetleri Ltd. Şti arasında davalı firmanın temsilciliğini yaptığı havayolu şirketlerinin yer hizmetlerinin yapılması hakkında sözleşme düzenlendiği ve sözleşmenin EK-I bölümünde belirtilen hava yolları ve /veya yetki alacağı hava yolu şirketlerinin temsilciliğini yapması ve sözleşmeye konu havayollarına havaalanlarındaki yer hizmet faaliyetlerini temsilcilik/aracılık faaliyeti gerçekleştirmek suretiyle davacı şirket tarafından yer hizmeti verilmesinin sağlanması halinde, komisyon ücreti kazanacağının kararlaştırıldığı, sözleşmenin 5.1. Maddesi uyarınca davalı firmanın sorumluluğu ve sözleşmenin 7.2. Maddesindeki havayolu şirketinin SGHA (Standart Yer Hizmetleri Anlaşması) gereği ödemekle yükümlü olduğu hizmet faturalarının anlaşma gereği ödenmemesi ve/veya geç ödenmesi ve/veya eksik ödenmesi durumunda ödenmeyen, geç veya eksik ödenen fatura bedellerinden dolayı temsilcinin havayolu şirketi ile birlikte müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatı ile sorumlu olduğunu, geç ödeme yapılması durumunda faturanın ödeme gününden, ödeme yapılan güne kadar aylık %2 gecikme faizi uygulanacağı hükmünün bulunduğu, davacı firma ... Anonim Şirketinin yer hizmeti faaliyetlerini eksiksiz yerine getirmesine rağmen davacı firma tarafından düzenlenen hizmet fatura bedellerinin davalı firma tarafından vade tarihinden sonra geç olarak ödendiği bunun üzerine işbu davaya konu 14.03.2022 tarihli faiz faturasının davalı firma adına düzenlenerek sistem üzerinden ödenmek üzere gönderildiği ancak bahsi geçen dava konusu faturanın davalı şirket tarafından 15.03.2022 tarihli kep iletisiyle reddedildiği, İşbu alacağın davacı firmaya ödenmemesi nedeniyle, davalı firma hakkında Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E.Sayılı dosyası aracılığıyla İcra takibi başlatıldığını, davalının bu icra takibine haksız bir şekilde itirazda bulunarak icra takibini durdurduğunu iddia ederek davalının haksız ve mesnetsiz itirazının iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı firmanın uluslararası havayolu firmalarına Türkiye'de temsilcilik hizmeti verdiğini, davacı ... Anonim Şirketi dahil havayolu şirketlerine hizmet veren firmaların düzenledikleri faturaları, temsilciliklerini yaptıkları firmalar adına bu firmalardan teslim alıp havayolu firmalarına ilettiklerini, bu hizmetin dışında havayolu firmalarının Türk firmalarına ödemeleri gereken tutarları ilgili havayolu firmalarına bildirdikleri havayolu firmaları tarafından ödeme yapılması halinde, bu ödemeleri Türkiye'de ki ilgili firmalara ödediklerini, yukarıda izah edildiği gibi hizmeti verenin davacı firma, hizmeti alanların ise uluslararası havayolu firmalarının olduğu, davacı firma tarafından davalı firmaya herhangi bir mal ve hizmet teslimi bulunmadığı, davacı firmanın hizmet verdiği havayolu firmalarınca davacı firmaya geç ödenen tutarlar nedeniyle davalı firma adına 14.03.2022 tarihli KDV dahil 13.125,87 Euro tutarlı geç ödeme nedeniyle gecikme faizi faturası düzenlendiği ve faturanın açıklama kısmına da Aralık 2021 toplam faiz faturası ibaresinin yazıldığı belirtilmiştir. Davalı firma vekili ayrıca, davacı şirketin 14 farklı uluslararası havayoluna hizmet verdiğini, dava konusu Aralık 2021 toplam, 14.03.2022 tarihli KDV dahil 13.125,87 Euro tutarlı geç ödeme nedeniyle düzenlendiği belirtilen gecikme faizi faturasının hangi havayolu firmalarının geç ödeme yapması nedeniyle düzenlendiğinin belli olmadığını davacı firmanın bu husus ile ilgili herhangi bir açıklamada da bulunmadığını, geç ödeme nedeniyle düzenlenmesi gereken faturaların davalı firma adına değil de havayolu firmaları adına düzenlenmesi gerektiği ve düzenlenen faturalarda varsa hangi dönemin geç ödendiğine ilişkin bilgi verilmesinin gerektiği, davacı firma tarafından davalı firmaya herhangi bir hizmet verilmediğinden davalı firma tarafından dava konusu faturanın reddedildiğini, taraflar arasında 2022 haziran ayında cari hesap mutabakatının yapıldığını, davacı firmanın cari hesabında dava konusu faturanın görünmediğini ve bu hususun malı yazışmaları ile sabit olduğunu dolayısıyla davalı firmanın davacı firmaya dava konusu faturadan dolayı herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek davacının davasının reddine ve asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Bakırköy .... İcra Dairesi ’nün ... esas sayılı dosyası, faturalar, ticari defterler ve belgeler, muavin defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacının taraflar arasındaki sözleşmeye dayalı olarak başlatılan Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali takibin devamı ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.
Davalı vekili icra dosyasına yapmış olduğu itirazında; müvekkilleri şirketin alacaklı görünen tarafa herhangi bir borcunun olmadığını, bu nedenle takibe, borca, ödeme emrine, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz ettiklerini beyan etmiştir.
Bakırköy .... İcra Dairesi’nin ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 13.125,87- EUR asıl alacağın tahsili için faturaya dayalı olarak ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi ... ve ...'den oluşan bilirkişi heyetinin 21/11/2023 tarihli raporunda; "Dava konusunun, davacının davalı ile ticari ilişkisinden doğan 281.754,67 TL (13.125,87 Euro, 25.04.2023 tarihli Euro kuru uyarınca 21.4656 TL üzerinden hesaplanmıştır.) tutarındaki alacağın tahsili amacı ile yürüttüğü takibe davalı firma tarafından yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, Davacı ve davalı firmanın ticari defterlerini ibraz ettiği, Davacı firma ... Anonim Şirketi tarafından davalı firma .... Hizmetleri Ltd. Şti adına düzenlenen ve dava konusu edilen 14.03.2022 tarih ve .... Sıra No.lu hizmet bedeli 11.123,62 Euro, 2.002,25 Euro KDV (%18) olmak Toplam 13.125,87 Euro tutarlı e- faturanın düzenlenmesinin dayanağı olarak gösterilen davacı firma tarafından davalı firmanın temsilciliğini yaptığı firmalara düzenlenen 3065 Sayılı KDV kanununun 13/b maddesi kapsamında deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında verilen hizmetlere ilişkin faturaların tetkiki sonucunda, Sayın Mahkeme Başkanlığının yazısına istinaden .... Müdürlüğü tarafından gönderilen 19.10.2023 tarihli cevabı yazıda, davalı firma .... Hizmetleri Ltd. Şti'nin hangi havayollarında ve hangi havayolu şirketlerine temsilci olarak hizmet verdiği bilgilerine yer verilmiş olup, bu bilgiler içinde Davacı firma ... Anonim Şirketi tarafından yer hizmeti verildiği bahsiyle fatura düzenlenen 1-.... 2- ... 3- .... 4- ... 5-.... isimli uluslararası havayolu firmalarının temsilciliğini yaptığına ilişkin herhangi bir bilgiye rastlanılmadığı, Bu defa konu hakkında Davacı firma muhasebe sorumlularından ... bey ile yapılan görüşmede faturaların düzenlendiği tarihlerde davalı firmanın bu firmaların temsilciliğini yaptığını daha sonra bu firmaların temsilciliğine ilişkin sözleşmeler fesih edildiğinden ... Müdürlüğü tarafından gönderilen yazıda bu firmalara rastlanılmadığı hususunun beyan edildiği, Davacı firmanın ibraz ettiği ticari defterler ve Davacı firma tarafından davalı firma adına düzenlenen ve dava konusu edilen 14.03.2022 tarih ve .... Sıra No.lu faturadaki (Toplam faiz tutarı) olan 11.123,62 Euro'nun hesaplanmasına ilişkin ibraz edilen tabloya göre toplam faiz tutarının şöyle hesaplandığı, önce davalı firmaların temsil ettiği firmalara döviz cinsinden düzenlenen ve bu firmalar tarafından geç ödenen faturalara isabet eden tutarlara aylık %2 den işletilen faizler 31.12.2021 tarihine kadar hesaplandığı, daha sonra döviz cinsinden ödeme yapan bu havayolu firmalarının lehine işletilen faizlerin 31.12.2021 tarihine kadar hesaplandığı, Düzenlenen faturalara geç ödemeden isabet eden faiz tutarı toplamının ödemelere işletilen faiz tutarından 11.123.62 Euro fazla olması sebebiyle de Davacı firma tarafından davalı firma adına dava konusu edilen 14.03.2022 tarih ve .... Sıra No.lu hizmet bedeli 11.123,62 Euro, 2.002,25 Euro KDV (418) olmak Toplam 13.125,87 Euro tutarlı e-faturanın düzenlendiği, Sayın Mahkeme Başkanlığının yazısına istinaden .... Müdürlüğü tarafından gönderilen 19.10.2023 tarihli cevabı yazıda, davalı firma ...Hizmetleri Ltd. Şti'nin 30 ayrı havayolu şirketlerine temsilci olarak hizmet verdiğinin görüldüğü, Davacı firma tarafından yer hizmeti verilen uluslararası havayolu firmalar için geç ödemeden dolayı işletilen faizler ile havayolu firmalarının davacı firmaya döviz cinsinden yapmış olduğu ödemelere aylık %2den hesaplanan faiz tutarları havayolu firması bazında ayrı ayrı değil de kümülatif olarak takip edildiğinden firma bazında düzenlenen faturalara ne kadar faiz hesaplandığı, hangi firmanın hangi tarihte ne kadar ödeme yaptığı ve sonucunda firma bazında ne kadar vade farkı doğduğunun belli olmadığı, Davacı firma tarafından davalı firma adına düzenlenen ve dava konusu edilen 14.03.2022 tarih ve .... Sıra No.lu hizmet bedeli (Toplam faiz tutarı) 11.123,62 Euro, 2.002,25 Euro KDV (%18) olmak Toplam 13.125,87 Euro tutarlı e- faturanın davacı firmanın 2022 yılına ait Yevmiye defterine kayıt işlemlerinin Bilirkişi raporunun 4.3. Davacı Şirketin Ticari Defterlerinin İncelenmesi ve B-Davacı Şirketin Ticari Defter Tespitleri kısmında belirtildiği gibi yapıldığı, Davacı firmanın 2022 yılına ait Yevmiye defterine yapmış olduğu ilk kayıtta davalı firmayı 13.125,87 Euro'nun TL karşılığı olan 214.946,62 TL borçlandırdığı, daha sonra ikinci kayıtla davalı firmayı ters kayıtla 214.946,62 TL alacaklandırdığı, Bu işlemler sonucunda, davacı firmanın dava konusu faturadan dolayı davalıdan alacağının sıfır (0) göründüğü, Davacı firmanın Muhasebe sorumlularına bu husus sorulduğunda, muhasebe sorumluları ilk yevmiye kaydıyla dava konusu faturadan dolayı davalı firmayı borçlandırdıklarını, davalı firmanın dava konusu faturayı KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) sisteminden reddetmesi nedeniyle de muhasebe sisteminin otomatik olarak ters kayıtla davalıyı alacaklandırdığını bunun sonucunda da davalı firmadan alacak tutarının sıfır(0) olarak göründüğünü beyan etmişlerdir. Davacı firma yetkilileri işbu davanın sonucuna göre ticari defter kayıtlarında davalı firmanın borçlandırma işlemlerinin yineleneceğini beyan etmişlerdir. Davalı firmanın 2022 Takvim yılına ait ticari defterleri ile 320 SATICILAR HESABI, 120 ALICILAR HESABI'na ilişkin ibraz etmiş olduğu ve birer örneği dava dosyasına konulan cari hesap ekstrelerinin tetkiki sonucunda, Davacı firma tarafından davalı firma adına düzenlenen ve dava konusu edilen 14.03.2022 tarih ve ...Sıra No.lu hizmet bedeli (Toplam faiz tutarı) 11.123,62 Euro, 2.002,25 Euro KDV (%18) olmak Toplam 13.125,87 Euro tutarlı e- faturanın davalı firma tarafından KEP sisteminden kabul edilmeyip reddedildiğinden dava konusu bu faturaya davalı firmanın ticari defterlerinde ve ibraz ettiği cari hesap ekstrelerinde rastlanılmadığı, 2022 yılında davacı firma tarafından davalı firma .... Hizmetleri Ltd. Şti adına düzenlenen 33 adet belge toplamı KDV hariç 1.383.921,26 TL tutarındaki satış faturalarının davacı firma ... Anonim Şirketi tarafından verilen BS formuyla davalı firma ... Hizmetleri Ltd. Şti tarafından da BA formuyla bildiriminin yapıldığı, Davacı firmadan ve davalı firmadan dava konusu edilen 14.03.2022 tarihli faturanın ilgili olduğu 2022/ Mart dönemi BS ve BA formları tetkik edilmiş formların tetkiki sonucunda, davacı firma yetkilisinin 523 sıra nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğindeki değişiklik kapsamında, elektronik belge olarak düzenlenen belgelerin 2021 yılının Temmuz ayına ilişkin dönemden itibaren Form BA ve Form BS bildirimlerine dahil edilme zorunluğunun kalktığını ve dava konusu faturanın da e-fatura olması nedeniyle 2022/Mart dönemi BS formuna bu faturanın dahil edilmediğini, Bu defa; Davacının BS formunun tetkikinde dava konusu faturaya da rastlanılmadığı, Bu tespitlere göre, daha önceki kısımlarda 2022 yılında davacı firma tarafından davalı firma adına düzenlendiği belirtilen ve davacı firma tarafından 2022 yılına ait BS formuyla bildirilen 33 adet belge içinde dava konusu faturanın bulunmadığı, Davalı firma yetkilisinin de dava konusu faturayı reddettiklerinden 2022/Mart dönemi BA formuna bu faturayı dahil etmediklerini, Bu tespitlere göre, daha önceki kısımlarda 2022 yılında davacıdan alınan faturalara ilişkin olarak BA formuyla bildirilen 33 adet belge içinde dava konusu faturanın bulunmadığı, Davalının BA formunun tetkikinde de dava konusu faturaya rastlanılmadığı, Davacının davalıya değil, dava dışı temsil olunanlara iş gördüğü, iş görme bedellerini alamadığı veya geç aldığı takdirde davalının müteselsil sorumluluk taahhüt ettiği, bu taahhüdünün sözleşmeye dayanan sorumluluğu sebebi olacağı, Davacının, dava dışı işi görülen uluslararası hava yolu firmalarına düzenlediği iş görme faturaları ve bunların vadelerinde ödenmemesinden asli sorumluluğu bu uluslararası hava yolu firmaları üzerinde olduğu, ancak davalının da akden bu sorumluluğu üstlendiği, bunun için öncelikle fatura muhataplarının ödemeleri veya ödememeleri hususlarının davacı yanca ortaya konulmasının gerektiği, Dosya kapsamı ve tarafların ticari defterlerinden irdeleme ile yapılan değerlendirmede davacının dava dışı hizmet alanlara düzenlediği iş görme faturalarının vade tarihleri ve yol açtığı vade farklarını ayrı ayrı ortaya koyamadığı sürece, dayanak bir (1) adet vade farkı faturasından alacaklı olamayacağının değerlendirildiği, İcra inkar tazminatı konusunda değerlendirmenin tamamen yüce mahkemenizin uhdesinde olduğu sonuç, görüş ve kanaatine varılmıştır." yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Bilirkişi .... ve ..'den oluşan bilirkişi heyetinin 21/02/2024 tarihli ek raporunda; "Dava konusunun, davacı davalı ile ticari ilişkisinden doğan 281.754,67 TL (13.125,87 Euro, 25.04.2023 tarihli Euro kuru uyarınca 21.4656 TL üzerinden hesaplanmıştır.) tutarındaki alacağın tahsili amacı ile yürüttüğü takibe davalı firma tarafından yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, Davacı ve davalı firmanın ticari defterlerini ibraz ettiği, Davacının davalıya değil, dava dışı temsil olunanlara iş gördüğü, iş görme bedellerini alamadığı veya geç aldığı takdirde davalının müteselsil sorumluluk taahhüt ettiği, bu taahhüdünün sözleşmeye dayanan sorumluluğu sebebi olacağı, 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 229.maddesinde faturanın “satılan emtia veya yapılan iş karşılığında düzenleneceği açıkça belirtilmiş olup, bu açıklamalar çerçevesinde Davacı firma ... Anonim Şirketinin davalı firmaya herhangi bir mal ve hizmet tesliminde bulunmaması nedeniyle kanunlar gereği davalı firma ....Hizmetleri Ltd. Şti adına geç ödemelerden dolayı gecikme faizi (vade farkı) faturası düzenleyebilmesine ve düzenlenen bu vade farkı faturasından dolayı icra takibi yapmasına imkan bulunmadığı, Davacı firma ... Anonim Şirketinin vermiş olduğu hizmetlerden dolayı hangi havayolu firmalarına hizmet faturası düzenledi ise geç ödemelerden dolayı gecikme faizi (vade farkı) faturalarını da bu firmalar adına düzenlemesinin kanun gereği olduğu, Davacı firma ... Anonim Şirketi tarafından davalı firma ....Hizmetleri Ltd. Şti adına düzenlenen ve dava konusu edilen 14.03.2022 tarih ve .... Sıra No.lu hizmet bedeli 11.123,62 Euro, 2.002,25 Euro KDV (%18) olmak Toplam 13.125,87 Euro tutarlı e- faturanın düzenlenmesinin dayanağı olarak gösterilen davacı firma tarafından davalı firmanın temsilciliğini yaptığı firmalara düzenlenen 3065 Sayılı KDV kanununun 13/b maddesi kapsamında deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında verilen hizmetlere ilişkin faturaların tetkiki sonucunda, Sayın Mahkeme Başkanlığının yazısına istinaden ...Müdürlüğü tarafından gönderilen 19.10.2023 tarihli cevabı yazıda, davalı firma ... Hizmetleri Ltd. Şti'nin hangi havayollarında ve hangi havayolu şirketlerine temsilci olarak hizmet verdiği bilgilerine yer verilmiş olup, bu bilgiler içinde Davacı firma ... Anonim Şirketi tarafından yer hizmeti ver bahsiyle fatura düzenlenen 1-... 2- ... 3- ... 4- ... 5-... isimli uluslararası havayolu firmalarının temsilciliğini yaptığına ilişkin herhangi bir bilgiye rastlanılmadığı, Bu defa konu hakkında Davacı firma muhasebe sorumlularından ... bey ile yapılan görüşmede faturaların düzenlendiği tarihlerde davalı firmanın bu firmaların temsilciliğini yaptığını daha sonra bu firmaların temsilciliğine ilişkin sözleşmeler fesih edildiğinden .... Müdürlüğü tarafından gönderilen yazıda bu firmalara rastlanılmadığı hususunun beyan edildiği, Davacı firmanın ibraz ettiği ticari defterler ve Davacı firma tarafından davalı firma adına düzenlenen ve dava konusu edilen 14.03.2022 tarih ve .... Sıra No.lu faturadaki (Toplam faiz tutarı) olan 11.123,62 Euro'nun hesaplanmasına ilişkin ibraz edilen tabloya göre toplam faiz tutarının şöyle hesaplandığı önce davalı firmaların temsil ettiği firmalara döviz cinsinden düzenlenen ve bu firmalar tarafından geç ödenen faturalara isabet eden tutarlara aylık %2 den işletilen faizler 31.12.2021 tarihine kadar hesaplandığı, daha sonra döviz cinsinden ödeme yapan bu havayolu firmalarının lehine işletilen faizlerin 31.12.2021 tarihine kadar hesaplandığı, Düzenlenen faturalara geç ödemeden isabet eden faiz tutarı toplamının ödemelere işletilen faiz tutarından 1.123,62 Euro fazla olması sebebiyle de Dava, firma tarafından davalı firma adına dava konusu edilen 14.03.2022 tarih ve ... Sıra No.lu hizmet bedeli 11.123,62 Euro, 2.002,25 Euro KDV (%18) olmak Toplam 13.125,87 Euro tutarlı e-faturanın düzenlendiği, Sayın Mahkeme Başkanlığının yazısına istinaden .... Müdürlüğü tarafından gönderilen 19.10.2023 tarihli cevabı yazıda, davalı firma ... Hizmetleri Ltd. Şti'nin 30 ayrı havayolu şirketlerine temsilci olarak hizmet verdiğinin görüldüğü, Davacı firma tarafından yer hizmeti verilen uluslararası havayolu firmalar için geç ödemeden dolayı işletilen faizler ile havayolu firmalarının davacı firmaya döviz cinsinden yapmış olduğu ödemelere aylık %2 den hesaplanan faiz tutarları havayolu firması bazında ayrı ayrı değil de kümülatif olarak takip edildiğinden firma bazında düzenlenen faturalara ne kadar faiz hesaplandığı, hangi firmanın hangi tarihte ne kadar ödeme yaptığı ve sonucunda firma bazında ne kadar vade farkı doğduğunun belli olmadığı, Davacı firma tarafından davalı firma adına düzenlenen ve dava konusu edilen 14.03.2022 tarih ve ... Sıra No.lu hizmet bedeli (Toplam faiz tutarı) 1.123,62 Euro, 2.002,25 Euro KDV (9418) olmak Toplam 13.125,87 Euro tutarlı e- faturanın davacı firmanın 2022 yılına ait Yevmiye defterine kayıt işlemlerinin Bilirkişi raporunun 4.3. Davacı Şirketin Ticari Defterlerinin İncelenmesi- B-Davacı Şirketin Ticari Defter Tespitleri kısmında belirtildiği gibi yapıldığı, Davacı firmanın 2022 yılına ait Yevmiye defterine yapmış olduğu ilk kayıtta davalı firmayı 13.125,87 Euro'nun TL karşılığı olan 214.946,62 TL borçlandırdığı, daha sonra ikinci kayıtla davalı firmayı ters kayıtla 214.946,62 TL alacaklandırdığı, Bu işlemler sonucunda, davacı firmanın dava konusu faturadan dolayı davalıdan alacağının sıfır (0) göründüğü, Davacı firmanın Muhasebe sorumlularına bu husus sorulduğunda, muhasebe sorumluları ilk yevmiye kaydıyla dava konusu faturadan dolayı davalı firmayı borçlandırdıklarını, davalı firmanın dava konusu faturayı KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) sisteminden le de muhasebe sisteminin otomatik olarak ters kayıtla davalıyı alacaklandırdı bunun sonucunda da davalı firmadan alacak tutarının sıfır(0) olarak göründüğünü beyan etmişlerdir. davacı firma yetkilileri işbu davanın sonucuna göre ticari defter kayıtlarında davalı firmanın borçlandırma işlemlerinin yineleneceğini beyan etmişlerdir. Davalı firmanın 2022 Takvim yılına ait ticari defterleri ile 320 SATICILAR HESABI, 120 ALICILAR HESABI'na ilişkin ibraz etmiş olduğu ve birer örneği dava dosyasına konulan cari hesap ekstrelerinin tetkiki sonucunda, Davacı firma tarafından davalı firma adına düzenlenen ve dava konusu edilen 14.03.2022 tarih ve .... Sıra No.lu hizmet bedeli (Toplam faiz tutarı) 11.123,62 Euro, 2.002,25 Euro KDV (%18) olmak Toplam 13.125,87 Euro tutarlı e- faturanın davalı firma tarafından KEP sisteminden kabul edilmeyip reddedildiğinden dava konusu bu faturaya davalı firmanın ticari defterlerinde ve ibraz ettiği cari hesap ekstrelerinde rastlanılmadığı, 2022 yılında davacı firma tarafından davalı firma .... Ltd. Şti adına düzenlenen 33 adet belge toplamı KDV hariç 1.383.921,26 TL tutarındaki satış faturalarının davacı firma ... Anonim Şirketi tarafından verilen BS formuyla davalı firma ... Hizmetleri Ltd. Şti tarafından da BA formuyla bildiriminin yapıldığı, Davacı firmadan ve davalı firmadan dava konusu edilen 14.03.2022 tarihli faturanın ilgili olduğu 2022) Mart dönemi BS ve BA formları tetkik edilmiş formların tetkiki sonucunda, davacı firma yetkilisinin 523 sıra nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğindeki değişiklik kapsamında, elektronik belge olarak düzenlenen belgelerin 2021 yılının Temmuz ayına ilişkin dönemden itibaren Form BA ve Form BS bildirimlerine dahil edilme zorunluğunun kalktığını ve dava konusu faturanın da e-fatura olması nedeniyle 2022/Mart dönemi BS formuna bu faturanın dahil edilmediğini Bu defa; Davacının BS formunun tetkikinde dava konusu faturaya da rastlanılmadığı, bu tespitlere göre, daha önceki kısımlarda 2022 yılında davacı firma tarafından da düzenlendiği belirtilen ve davacı firma tarafından 2022 yılına ait BS formuyla belge içinde dava konusu faturanın bulunmadığı, Davalı firma yetkilisinin de dava konusu faturayı reddettiklerinden 2022/Mart dönemi BA formuna bu faturayı dahil etmediklerini, Bu tespitlere göre, daha önceki kısımlarda 2022 yılında davacıdan alınan faturalara olarak BA formuyla ilen 33 adet belge içinde dava konusu faturanın bulunmadığı, Davalının BA formunun tetkikinde de dava konusu faturaya rastlanılmadığı, İcra inkar tazminatı konusunda değerlendirmenin tamamen yüce mahkemenizin uhdesinde olduğu, sonuç, görüş ve kanaatine varılmıştır." yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Genel Olarak; Faturaya dayalı alacak davalarında davalı akdi ilişkiyi açıkça kabul etmemiş ise taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunduğunu ispat külfeti faturayı düzenleyen alacaklı tarafa düşmektedir, öncelikle şunu belirtmek gerekir ki, bir ticari ilişki ve bu ilişkiden kaynaklı alacağının olduğunu iddia eden taraf bunu yazılı belgeler ile ispat etmesi gerekir. İspatın konusu, ispat yükünün kimde olduğu ve ispat vasıtalarının neler olduğu HMK 187,190 ve 200. Maddelerinde açıkça belirtilmiştir. Alacaklı düzenlediği faturadaki malların ya da hizmetin karşı tarafa teslim edildiğini HMK 200. Maddesinde belirtilen deliller ile ispat etmesi gerekir. Fatura tek başına taraflar arasındaki akdi ilişkinin belgesi sayılamaz. Fatura sözleşmenin kurulması safhasıyla ilgili olmayıp ifasına ilişkin olduğundan öncelikle temel bir borç ilişkisinin bulunması gerekir. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu E:2001/1, K:2003/1, T:27.06.2003.
Davacının, davalı borçlu ile aralarında akdi bir ilişki olduğunu, bir başka anlatımla takibe konu faturadaki fatura konusu hizmet ifası ile ilgili ticari ilişkiyi ispat etmeden iddia ettiği alacağın tahsilini sağlaması mümkün değildir. Akdi ilişki ise, taraflar arasında düzenlenen imzası davalı tarafından kabul edilmiş bir sözleşme, faturaya konu malların borçluya teslim edildiğine dair bir irsaliye ve teslim fişi ile vb. somut yazılı belgelerle ispat edilebilir.
İddia veya savunmanın haklılığı, bu olay ve hukuki işlemlerin varlığının ispatlanmasına bağlıdır.
İspat hakkı, Anayasa’nın 36. maddesinde bir temel hak olarak garanti altına alınmıştır. Anayasal dayanağı olan ispat hakkını, usûl hukukunda taraflar, kanunda belirtilen süre ve usûle uygun olarak kullanırlar. Bu hak yalnızca kanunla sınırlanabilir.
İddia ve savunmaya dayanak gösterilen ve mahkemenin karar vermesinde etkili olacak olgulardan hangisinin kim tarafından ispat edileceği hususuna ise ispat yükü denir.
İspat yükü üzerine düşen taraf ispat etmesi gereken hususu ispat edemediği durumda ispatsızlık durumu söz konusu olacaktır. Hâkim bir husus ispatsız kalmış olsa dahi medeni yargılamada karar vermek durumundadır. TMK 6. Maddesinde, “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguları ispatla yükümlüdür.”
Ticari işletmesi icabı bir mal satmış veya imal etmiş veyahut bir iş görmüş yahut bir menfaat temin etmiş olan tacirden, diğer taraf kendisine bir fatura verilmesini ve bedelini ödemiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir.
Bir faturayı alan kimse, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde münderecatı hakkında bir itirazda bulunmamışsa münderecatını kabul etmiş sayılır.” hükmü yer almaktadır.
Bu yasal düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunması gereklidir. Ticari işletmeye ilişkin olarak ve belli faaliyetlerde bulunma halinde tacirler tarafından o faaliyetle ilgili olan karşı taraf adına düzenlenmesi gereken ticari bir belge niteliğindeki fatura, sözleşmenin yapılması ile ilgili değil, taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Başka bir deyişle fatura, akdin şartlarını belirleyen değil, belirlenmiş olan şartların bir kısmını gösteren belgedir. Taraflar arasında sözleşme ilişkisi yoksa, düzenlenen belge fatura olmayıp, olsa olsa icap mahiyetinde kabul edilebilecek bir belgedir. Bu nedenle faturanın, onu teslim alan muhatabı borç altına sokabilmesi için her şeyden evvel borç doğurucu bir hukuki ilişkinin mevcudiyeti ve faturanın da bu ilişki nedeni ile düzenlenmiş olması gerekir ve öncelikle taraflar arasında böyle bir hukuki ilişkinin var olup olmadığının gözönünde tutulması zorunludur.
İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, icra dosyası, bilirkişi raporu ve ek raporu içeriğine göre; taraflar arasındaki itilafın 281.754,67 TL (13.125,87 Euro) tutarındaki faturadan kaynaklandığı, faturanın dayanağı olarak gösterilen davacı firma tarafından davalı firmanın temsilciliğini yaptığı firmalara düzenlenen 3065 Sayılı KDV kanununun 13/b maddesi kapsamında deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında verilen hizmetlere ilişkin olduğu, davalı firma nın 30 ayrı havayolu şirketlerine temsilci olarak hizmet verdiği, davacı firma tarafından yer hizmeti verilen uluslararası havayolu firmalar için geç ödemeden dolayı işletilen faizler ile havayolu firmalarının davacı firmaya döviz cinsinden yapmış olduğu ödemelere aylık %2 den hesaplanan faiz tutarları havayolu firması bazında ayrı ayrı değil de kümülatif olarak takip edildiğinden firma bazında düzenlenen faturalara ne kadar faiz hesaplandığı, hangi firmanın hangi tarihte ne kadar ödeme yaptığı ve sonucunda firma bazında ne kadar vade farkı doğduğunun belli olmadığı, davacı firmanın dava konusu faturadan dolayı davalıdan alacağının sıfır (0) göründüğü, davacı firmanın ilk yevmiye kaydıyla dava konusu faturadan dolayı davalı firmayı borçlandırdığı, davalı firmanın dava konusu faturayı KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) sisteminden reddetmesi nedeniyle de muhasebe sisteminin otomatik olarak ters kayıtla davalıyı alacaklandırdığı, bunun sonucunda da davalı firmadan alacak tutarının sıfır (0) olarak göründüğü, faturanın davalı firma tarafından KEP sisteminden kabul edilmeyip reddedildiğinden dava konusu bu faturaya davalı firmanın ticari defterlerinde ve ibraz ettiği cari hesap ekstrelerinde rastlanılmadığı, davacının dava konusu faturaya ilişkin ödemeleri somut olarak yazılı delil ve belgelerle ispatlayamaması sebebiyle davanın reddine, davacının kötü niyetli olarak icra takibi yaptığından söz edilemeyeceği, itirazın iptali davasında kötüniyet tazminatının, kötüniyet olduğunun davalı tarafından ispat edilmesi gerekeceği, mahkememizce de verilmiş olan tedbir kararı bulunmadığı dikkate alınarak kötüniyet tazminatı talebinde yasal şartlarının oluşmaması nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine,
3-Alınması gerekli 427,60-TL harcın davacı tarafça yatırılan 3.740,13-TL harçtan mahsubuyla bakiye 3.312,53-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-AAÜT gereğince hesap edilen 44.263,19-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 1.560,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
7-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzünde açıkça okunup, usulen anlatıldı.27/05/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır