T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/40 Esas
KARAR NO: 2023/357
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 13/01/2023
KARAR TARİHİ: 05/04/2023
KARAR YAZILMA TARİHİ : 07/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı asil dilekçesinde özetle; işletmesinin muhasebecisine ulaşamaması nedeniyle karar defterinin bulunamadığını, bu sebeple muhasebecinin o tarihteki tarafına verdiği bilgi şirketin kapatılması için gerekli işlemleri yapamıyor olduğunu, mahkemeden 27/03/2006 yılı ve geçmiş yıllara ait defter ve belgelerinin zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DOSYANIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı TTK'nun 82/7.maddesinde belirtilen tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin zayi olması sebebiyle kendisine bir belge verilmesi istemine ilişkindir.
Türk Ticaret Kanunu Madde 82/7. maddesine göre; Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.
Davacının anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyağa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması zorunludur.
İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.
Davacının muhasebecisine ulaşamadığından dolayı, karar defterinin bulunulamadığını, bu nedenle şirketinin kapatılması işlemlerinin yapılamadığını, belirterek tarafına zayi belgesi verilmesi talep etmiştir.
Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması zorunludur.
Tüm dosya kapsamına göre somut olayda; davacının dava dilekçesindeki talebini somutlaştırması ve iddialarını açıklaması için kendisine muhtıra gönderilmiş olup, sunulan dilekçenin de yetersiz kalması ile davacının duruşma sırasında alınan beyanları doğrultusunda, davacının talep ettiği zayi belgesini saklamakla yükümlü olduğu hangi belgeler için istediğinin bildirilmediği ve hatta bu belgelerin tam olarak zayii olup olmadığının da bilinmediği, zira davacının muhasebecisine ulaşamadığından somutlaştırılamayan belgelerin zayi olduğunu düşündüğü bu sebeple davacının kanunda yazılı sebeplerden birine dayanmadığı, davacının iddialarını somutlaştıracak şekilde zayi olduğu beyan edilen belgelerin nelerden ibaret olduğu, işbu zayii olma durumunu ne zaman öğrendiği hususları davacı tarafından ispatlanamamış olup, davacının bir tacir olarak basiretli davranma yükümlülüğünü ihmal ettiği, zayiiliği talep edilen belgelerin koruması ve saklanması için gerekli dikkat ve özen yükümlülüğünü de yerine getirmediği (İstanbul Bam 13. HD 2020/1904e,2021/172k) sonuç ve kanaatine varılmıştır. Anılan kanun hükmü ve açıklanan tüm sebepler ile davanın reddine dair karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Peşin alınan harçların mahsubu ile yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı asilin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/04/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır