T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/650 Esas
KARAR NO : 2024/700
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/01/2022
KARAR TARİHİ : 28/06/2024
KARAR YAZIM TARİHİ :01/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; 2014 yılı ve öncesinde davacının davalıdan mal satın alıp borçlandığını, kambiyo evrağı verdiğini, davalının iki adet icra alacak dosyası açtığını, davacının 2018 yılında borçlarını ödemeye başladığını, borçlarını ödemek için davalının bulunduğu Antalya'ya giderek tüm borçlarını ödediğini, o anda tarafların yanında icra dosya numaraları olmadığı için notere giderek Antalya .... Noterliğinin 25/05/2018 tarih ve .... yevmiye numaralı borçlarının tamamını ödeyerek aldığını, davacı borçlarını ödemesine rağmen takiplerin devam ettiğini, alacaklının önceki vekillerinin dosyadan istifa ettiklerini, son vekilin dosyayı yeniden canlandırdığını ve davacı hakkında işlem yaptığını, davacının borcunu ödemiş olduğundan, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün .... Esas ve .... Esas sayılı dosyalarından dolayı davalıya borcunun olmadığına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı usulüne uygun meşruhatlı davatiyeye rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLER : Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı ve ...E. Sayılı dosyaları, Antalya ... Noterliğinin 25/05/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ibranamesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacının davalıya olan borcunu ödemesine rağmen takiplerin devam ettiğinden, Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas ve ... Esas sayılı dosyalarından dolayı davalıya borcunun olmadığına karar verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkememiz dosyasının Bakırköy .... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... esasını alarak 07/01/2022 tarihinde açıldığı, Bakırköy .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 09/05/2023 tarihli kararı ile ... karar numarası alarak, görevsizlik kararı verildiği, 06/07/2023 tarihinde mahkememizin ... esasına kaydı yapılmıştır.
Antalya .... Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak, Antalya .... Noterliğinin 25/05/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletname aslı mahkememiz dosyası içini alınmıştır, Bakırköy .... İcra Dairesinin .... esas ve ... Esas sayılı dosyalarının tüm evraklarının mahkememiz dosyası içine alınarak, incelemesi yapılmıştır.
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır.
Eş söyleyişle kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz edilmiş olmakla birlikte yerinde görülmemiş olması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürebilir. Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise, ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir (Kuru, B.: İcra ve İflâs Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s. 233).
Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer (Kuru-El Kitabı, s.370 ilâ 372).
Tüm bu açıklamalar, iddia, savunma, ibraz edilen ve celp edilen deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı, davalı ile olan hukuki ilişkiyi ve davalı tarafından takibe konu edilen borcu inkar etmemekle birlikte borcun davalıya ödendiği ve buna dair taraflar arasında bir ibraname düzenlendiğini iddia ederek davalıya karşı başlattığı icra takiplerine konu borçtan dolayı borçlu olmadığı talebiyle eldeki dava ikame etmiş olup, yukarıda detayı verilen açıklamalar doğrultusunda ispat yükünün yer değiştirerek davacı taraf düştüğü, davacının iddiaları kapsamında, Antalya ... Noterliğine müzekkere yazıldığı, gelen müzekkere cevabına göre taraflar arasında 25/05/2018 tarihli, davalının ibra eden isim ve imzasını taşıyan, davacının ibra edilen olarak geçtiği ve ''... T.C. Numaralı ... isimli kişiden olan tüm alacaklarımı aldığımı beyan eder kendisini umumi surele ibra ederim.'' şeklinde beyan içeren bir ibraname olduğu görülmüş olup, işbu ibranameye yönelik davalıya isticvap davetiyesi çıkarıldığı, mahkememizce çıkarılan isticvap davetiyesinde ''belirtilen duruşma gün ve saatinde duruşma salonunda mazeretsiz hazır olunmadığı takdirde isticvap için davet edilen hususların ikrar edilmiş sayılacağı'' ihtarının yazıldığı, işbu ihtarlı davetiyenin davalıya usulüne uygun tebliğ edildiği ve davalının bildirilen günde duruşma salonunda hazır bulunmadığı ve yine dosya arasına alınan ibranamenin, davalının başlattığı icra takip tarihlerinden sonra olduğu hususu da göz önüne alınarak, davacının takibe konu borçları davalıya ödediği bu doğrultuda davalının kendisini ibra ettiği beyanına itibar edilerek davacı tarafın iddialarını usulüne uygun ispat ettiği sonuç ve kanaati ile davanın kabulüne dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KABULÜ ile; Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı ve Bakrıköy .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyalarından kaynaklı borç sebebiyle davacının davalı tarafa borçlu olmadığının TESPİTİNE,
1-Alınması gerekli 2.766,52 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 691,64 TL harcın mahsubuyla bakiye 2.074,88 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
2-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 691,64 TL peşin harç olmak üzere toplam 772,34 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 987,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-AAÜT gereğince hesap edilen 17.900,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı.
28/06/2024
Katip ...
¸
Hakim ...
¸