T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/746 Esas
KARAR NO : 2024/611
DAVA : Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ : 01/08/2023
KARAR TARİHİ : 30/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/06/2024
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: davacı vekili özetle; davacının, davalı şirkette pay sahibi olduğunu, genel kurulun 16/03/2023 tarihinde yapılacağının ticaret sicil gazetesinde ilan edildiğini, iş bu toplantıda, azınlık pay sahiplerinin talebi üzerine TTK 420/1 uyarınca toplantının 02/05/2023 tarihine ertelendiğini, Beyoğlu ..... Noterliği'nin 19/04/2023 tarih, ..... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bir kısım bilgi ve belgeler talep ettiklerini, davalı şirketin verdiği cevapların şeffaflıktan, denetimden uzak genel geçer ibareler ile savuşturma şeklinde olduğunu, 02/05/2024 tarihli genel kurulda da yazılı soyut cevapların tekrar edildiğini, çoğunluk ile alınan genel kurul kararlarına davacı tarafından itiraz edilerek, muhalefet şerhleri konulduğunu, genel kurul toplantısında davalı şirkete özel denetçi atanması taleplerinin reddedildiğini beyanla Beyoğlu ..... Noterliği'nin 19/04/2023 tarih, ...... yevmiye numaralı ihtarnamelerindeki sorularına ilişkin olarak TTK 439/1 uyarınca davalı şirkete özel denetçi atanmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir
SAVUNMA: davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; özel denetim isteme hakkının TTK'nın 438. Maddesinde ve 439. Maddesinde mevcut olduğunu, 16/03/2023 tarihli olağan genel kurul toplantısının bir kısım mali kayıtların incelenmesi talepleri doğrultusunda TTK 420. Maddesi kapsamında 02/05/2023 tarihine ertelendiğini,16/03/2023 tarihli olağan genel kurul toplantısı öncesinde şirket merkezinde işletme ayrıntılı gelir tablosu ve ekleri, ayrıntılı bilanço ve ekleri, faaliyet raporu murakıp raporu vb. Belgelerin hazır edildiğini, 02/03/2023 tarihinde şirket merkezine gelen davacılar vekili Sezai Mandal'a elden teslim edildiğini, TTK 437/5'e göre açılan davanın yerinde olmadığını, şirkete özel denetçi atanması için gerekli şartların olmadığını, şirketin uzun yıllardır faaliyette olduğunu, faaliyet süresince kar ettiğini ve yönetim kurullarının ibra edildiğini, davacı tarafından talep edilen bilgilerin 02/05/2023 tarihli genel kurulda yönetim kurulu başkanı tarafından ayrıntılı ve yazılı şekilde cevap verildiğini, davacı tarafından dava dilekçesinde beyan edilen ve talep edilen bilginin bir kısmının ticari sır niteliğinde olduğunu, mutlak ticari sırların açıklanmasının mümkün olmadığını, nisbi nitelikteki ticari sırların ise ancak şirketin yetkili organlarının açık kararı ile açıklanabileceği, şirket yetkili organları kararı olmaksızın ticari sırların açıklanmasının şirket faaliyetini onarılmaz ve telafi edilmez şekilde zarara uğratacağını, şirketin olağan genel kurul toplantılarını kanuna ve yönetmeliğe uygun olarak yaptığını, mali kayıtlar ile ilgili gerekli bilgilendirmeleri eksiksiz yaptıklarını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Davalı şirketin ticaret sicil kayıtları, , davalı şirketin 16/03/2023 tarihli ve 02/05/2023 tarihli, Olağan Genel Kurul Toplantısına ait genel kurul toplantı tutanakları, hazirun cetvelleri suretleri,
Beyoğlu ...... Noterliği'nin 06/03/2022 tarih ve ...... yevmiye nolu ihtarname ve tebliğ evrakı sureti,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
TTK 439/1 uyarınca davacının pay sahibi olduğu davalı şirkete özel denetçi atanması noktasında toplandığı görüldü.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle davalar sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizden aldırılan 05/03/2024 tarihli bilirkişi raporu bilimsel veri ve içeriğe sahip, denetime elverişli bulunması sebebiyle hükme esas alınmıştır.
Özel Denetim Talebi ve Atama
Her pay sahibi, yalnızca gerekli olduğu takdirde ve söz konusu belirli olaya ilişkin olarak bilgi alma veya inceleme hakkı kullanılmışsa özel denetçi atanmasını talep edebilir. Bu kapsamda, gereklilik şartı pay sahipliği haklarının ve özellikle oy haklarının kullanılması bağlamında değerlendirilmelidir. Diğer bir deyişle, özel denetim, talep edilen bilginin elde edilmesi söz konusu pay sahibi için pay sahipliğinden doğan haklarını kullanması açısından gerekli ise talep edilebilir. İkinci koşul – bilgi alma veya inceleme hakkının kullanılmış olması – ise gereksiz taleplerin önüne geçmek ve söz konusu pay sahibinin şirketin finansal durumu hakkında zaten bilgilendirilmiş olmasını ve bilinçli bir talepte bulunmasını sağlamak içindir. Özel denetim talebi, ilgili şirketin genel kurul toplasında, gündemde yer almasa bile ileri sürülebilir. Bu hüküm gündeme bağlılık ilkesinin açık bir istisnasını oluşturmaktadır.
Genel Kurulun Onayı
Genel kurulun talebi onaylaması durumunda, şirket veya her bir pay sahibi, söz konusu genel kurul toplantısından itibaren 30 (otuz) gün içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden özel denetçinin atanmasını talep edebilir.
Genel Kurulun Reddi
Talebin genel kurulca reddi halinde, özel denetçi atanması söz konusu genel kurul toplantısından itibaren 3 (üç) ay içerisinde, sermayenin en az %10’unu (halka açık şirketlerde %5) oluşturan ya da hisselerinin itibari değeri toplamı en az 1 milyon TL olan pay sahipleri tarafından asliye ticaret mahkemesinden talep edilebilir. Bu durumda, genel kurulun reddi bir azınlık hakkı oluşturur.
Mahkemenin Kararı
Başvuranların mahkemeye kurucuların ya da şirket organlarının şirkete ya da pay sahiplerine kanun veya ana sözleşmenin ihlali yoluyla zarar verdiklerine dair ikna edici beyanlar sunabilmeleri durumunda, mahkeme şirketi ve başvuranları dinledikten sonra özel denetçinin atanmasına karar verir.
Dosya kapsamında mahkememizce görevlendirilen mali müşavir bilirkişi tarafından davalı şirketin 2020-2021-2022 yıllarına ait ticari defterlerinin incelendiği, defterlerin e-defter kapsamında olduğu, 1 sıra nolu Elektronik Defter Genel Tebliği'nde hüküm altına alındığı, e-defter beratlarını yasal süresinde aldığı tespit edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, celp edilen tüm deliller, mahkememizce aldırılan 05/03/2024 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı incelendiğinde,
Somut olayda; Davacı tarafından, davalıya ihtar edilen, Beyoğlu ...... Noterliği'nin 06/03/2022 tarih ve ...... yevmiye nolu ihtarnamesine, davalı şirket tarafından yazılı olarak cevap verildiği, söz konusu cevapla birlikte Davalı ...... Turizm Ve Yatırım A.Ş.' nin 01.01.2022-31.12.2022 tarihleri arasındaki İşletme Ayrıntılı Gelir Tablosu ve ekleri, 01.01.2022-31.12.2022 tarihleri arasındaki Ayrıntılı bilanço ve ekleri, 2022 yılı Faaliyet raporu, 2022 yılı Murakıp raporunun hazır edildiği ve 02.03.2023 tarihinde şirket merkezine gelen davacıl vekili ...... ve 16.03.2023 tarihli olağan genel kurul toplantısı öncesi şirket merkezine gelen davacı vekili Av. .......’a gerekli dökümlerin teslim edildiği bununla ilgili olarak teslim edilmediğine dair taraflar arasında bir ihtilaf olmadığı, Davalı ..... Turizm Ve Yatırım A.Ş. tarafından dava dışı ..... Turizm Otelcilik Taşımacılık Yatırım İnş. Gıda San. Ve Tic. A.Ş. ile aralarında 2014 yılından 2023 yılına kadar düzenlenen Kira Protokol ve Kira Protokolü gereği yıllara göre ...... Turizm Ot. Taş. Yat. İnş. Gıda San. Tic. A.Ş. cari hesabına yatan kira bedelleri dökümü ve yıllara göre ortakların hisse oranlarına göre kar payı ödemelerinin gerçekleştirildiği dosya kapsamında mevcut dökümlerin incelenmesinde, ...... Turizm Ot. Taş. Yat. İnş. Gıda San. Tic. A.Ş.'den otelin kiralanması karşılığı, kira gelirlerinin giderler düşüldükten sonra ortaklara dağıtıldığı anlaşılmakla giderlerin yoğun olması ve tarafların sadece bir otel kirası karşılığı giderlerin çok olmasına itiraz etmeleri göz önüne alındığında, şirketin iç denetim raporları ve 2022 yılı ayrıntılı mizanı ve defterlerin illiyet bağının tespiti bakımından özel denetçi atanmasının şirketin ve davacının menfaatine uygun olduğu, davacının talebinde hukuki menfaatinin olduğu, davalı ..... Turizm ve Yatırım A.Ş. defterlerinin özel denetçi tarafından incelenmesinin uygun olacağı anlaşıldığından, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ..... sicilinde kayıtlı ..... VE YATIRIM A.Ş'ye ..... T.C kimlik nolu ..... 'nin ...... OTEL İŞLETMELERİNE dair kira sözleşmeleri, giderleri, şirketin iç denetim raporları, şirketin 2022 yılı ayrıntılı mizanı ve defterlerinin denetlenmesi bakımından özel bağımsız denetçi olarak atanmasına,
2-Bağımsız denetçiye bir defaya mahsus olmak üzere 15.000,00 TL ücret takdirine, ücretin davacı tarafından ödenmesine, (ileride şirket kasasında tahsili sağlanmak üzere)
3-Ücreti yatırıldığında bağımsız denetçinin göreve başlatılmasına,
4-Bağımsız denetçi atandığının ticaret sicilde tescil ve ilanına, tescil ve ilanın davacı tarafça masrafları karşılanarak yapılmasına,
5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60 TL harç peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan ayrıntısı UYAP'ta kayıtlı 5.643,89 TL bilirkişi ücreti, posta masrafı vb. masraflar ile toplam harç gideri 539,70 TL olmak üzere toplam 6.183,59 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 17.900,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Davalı tarafından dosyaya masraf depo edilmemesi ve yargılama gideri yapılmaması nedeniyle bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
10-HMK'nun 333. maddesi uyarınca davalı tarafından yatırılan avanstan kullanılmayan bakiye avansın kararın kesinleşmesinden sonra resen davalıya iadesine,
11-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair kesin olarak taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile karar verildi. 30/05/2024
Başkan ......
e-imzalıdır
Üye .....
e-imzalıdır
Üye .......
e-imzalıdır
Katip ......
e-imzalıdır