T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/180 Esas
KARAR NO : 2025/522
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/02/2024
KARAR TARİHİ : 27/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında, davalıya Led panel, led panel case ile vx45 satışı gerçekleştirildiğini, söz konusu emtiaların davalıya teslim edildiğini, 15/10/2019 tarihi, ...... sıra numaralı 116.525,00-USD bedelli fatura tanzim edildiğini, davalı tarafın fatura borcunun bir kısmını ödediğini, bakiye kısım için çek keşide ettiğini, ancak çekin karşılıksız çıkması ve borcun kalan kısmının ödenmemesi üzerine Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün ...... esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek, davalının itirazının iptalini, takibin devamını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamakla, katıldığı ön inceleme duruşmasında davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER : Bakırköy ...... İcra Dairesi'nin ..... esas sayılı dosyası, İkitelli Vergi Dairesi Müdürlüğü yazı cevabı, Yenibosna Vergi Dairesi Müdürlüğü yazı cevabı, faturalar, ticari defterler ve belgeler, muavin defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Davanın, Taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafından faturaya dayalı olarak Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün ....... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali takibin devamı ve icra inkar tazminatı taleplerinin sübut ve miktarı noktasında toplanmış olduğu görüldü.
Bakırköy ...... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 23.071,11-USD toplam alacak üzerinden davalı aleyhine ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal süre içerisinde ikame edildiği anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Mahkememize ibraz edilen 30/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle,
Davacı yan 06.09.2024 günü saat 14:20’de mahkemenizin duruşma salonunda yapılan incelemeye katılmamış olup davacı ...... Teknoloji A.Ş.’nin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmadığı,
Davalının 2021-2022 yılları ticari defterlerinin yasal süreler içinde açılış kapanış onamalarının yapıldığı ve usulüne uygun şekilde tutulduğu, 2019-2020 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı tespit edilmiş olup,
Davalının incelenen ticari defterlerine göre, davalı 320. Satıcılar hesap kodu altında davacı ile olan cari ilişkilerini takip etmektedir. 320 hesap kodu, muhasebe sistemlerinde genellikle "Satıcılar" olarak adlandırılır ve bir işletmenin mal veya hizmet alışından dolayı satıcılara borçlu olduğu tutarların kaydedildiği bir cari hesaptır. Bu hesap, işletmelerin borçlarını vade, miktar ve ödeme koşulları gibi detaylarla takip etmelerine olanak tanır.
Davacı tarafından davalı adına düzenlenen ve cari hesap alacağını oluşturan 15.10.2019 tarihli ..... numaralı 116.525,00 USD tutarlı faturanın bu hesap üzerinden işlenmiştir. Bu fatura davalının ticari defterlerinde 320. hesap kodu altında kaydedilmiş olup, faturaya karşılık; 18.10.2019 tarihinde 11.210,00 TL ve 30.000,00 TL bedelli çek, 01.07.2020 tarihinde 94.676,00 TL bedelli 2 adet çek, 01.01.2021 tarihinde 189.352,00 TL bedelli çek verilmek suretiyle toplam 419.914,00 TL çek ile ödeme kaydı yapıldığı görülmekle dava konusu faturadan davalının davacı yana takip tarihi (11.08.2023) itibarıyla toplam 60.582,50 TL cari hesap bakiye borçlu olduğu,
Tarafların incelenen 2019 yılına ait BS-BA formlarında, davacı tarafından davalı adına düzenlenen takibe konu 15.10.2019 tarihli ..... numaralı 116,525,00 USD tutarlı fatura yönünden tarafların BS/BA bildirimlerinin birebir uyumlu olduğu,
Davacı ..... Teknoloji A.Ş. tarafından düzenlenen faturanın bedeli ödenmemiş "açık fatura" olarak usulüne uygun şekilde düzenlendiği görülmüştür. Açık fatura, mal veya hizmet bedelinin ödenmemesi halinde, fatura bedelinin hala ödenmesi gereken bir borç olarak kaldığını ve kapanmamış bir ticari işlem olduğunu ifade eder. Yani, bu tür faturalar ödenmemiş borçları gösterir ve fatura kapatılana kadar borçlunun sorumluluğunda kalır.
Davacı yan tarafından davalı adına tanzim edilen cari hesap alacağına konu faturanın verilen mal bedeli muhteviyatında düzenlenmiş olup faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve davalının faturaya karşılı kısmi ödemelerinin mevcut olduğu, ayrıca iş bu fatura yönünden davalının BA bildiriminde bulunduğu, yine faturaya karşılık iade faturası vs. düzenlememiş olduğu görülmekle fatura içeriği malın teslimi, fatura muhteviyatı yönünden taraflar arasında bir çekişmenin mevcut olmadığı kanaatine varıldığı,
Davacının takip tarihinden önce davalıya bir ödeme ihtarının bulunmadığı, takip tarihi itibariyle davacının 3.110,56 USD işlemiş faiz talebinin dayanağı bulunmadığından, takip tarihi itibariyle işlemiş faiz yönünden alacağının bulunmadığının kabulünün gerekeceği,
12.09.2024 tarihli ara kararı doğrultusunda davacının ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmadığı, davalı yanın incelenen ticari defterleri nezdinde davacı tarafından davalı adına düzenlenen ve cari hesap alacağını oluşturan 15.10.2019 tarihli ...... numaralı 116.525,00 USD tutarlı faturanın davalı kayıtlarında yer aldığı ve bu faturadan kaynaklı davalı yanın takip tarihi (11.08.2023) itibariyle davacı yana 60.582,50 TL cari hesap bakiye borçlu olduğu,
Diğer yandan davalının ticari defterlerinde dava konusu faturaya karşılık; 18.10.2019 tarihinde 11.210,00 TL ve 30.000,00 TL bedelli çek, 01.07.2020 tarihinde 94.676,00 TL bedelli 2 adet çek, 01.01.2021 tarihinde 189.352,00 TL bedelli çek verilmek suretiyle toplam 419.914,00 TL çek ile ödeme kaydı yapıldığı ve davacı taraf dosyaya sadece 31.08.2020 tarihli ..... seri nolu 94.676,00 TL tutarlı ve 30.09.2020 tarihli 810616 seri nolu 94.676,00 TL ...... bank bankasına ait keşidecisi davalı olan çekleri ibraz etmiş olup bu 2 adet çekin arka görüntülerinde ibraz edilen bankalarca karşılıksız şerhi konulduğu görülmüş olup davacı iddiaları kapsamında çek bedellerinin tahsil edilip edilmediği hususları sağlıklı bir şekilde tespiti açısından müzekkere yazılması görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Dava konusu ve mahiyeti gereği öncelikle ticari defterlerin incelenmesi ve delil olması durumlarını açıklamak gerekmiştir.
Ticari defterlerin ticari davalara delil olabilmesi için defter sahibinin defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yaptırmış olması ve defterleri usulüne uygun tutulmuş olması defter kayıtlarının birbirini doğrulaması, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutmuş bir başka deyişle usulüne uygun olarak tutulmuş defter kayıtlarına aykırı olmaması veya hiçbir kayıt içermemesi gerekir. Karşı taraf defterlerini usulüne uygun tutmuş olmasına rağmen ve her iki tarafın ticari defterleri birbirine aykırı kayıtlar içerdiği taktirde ispatla yükümlü olan taraf iddiasını başka delillerle ispat etmek zorunda kalacaktır.
Taraflardan biri ticari defterlerini mahkemeye ibraz etmesine rağmen karşı taraf ticari defterleri ibrazdan kaçındığı taktirde mahkeme defter ibrazını TTK 85 ve HMK 222/1. Maddeye göre resen emredebileceğinden HMK'nın 220. maddesi gereğince ibrazdan kaçınan tarafa ticari defterlerini ibraz etmeme hakkındaki delil ve belgelerini sunması defterleri bulamadığı taktirde nerede olduğunu bilmediğine ilişkin yemin teklifinde bulunması defterleri ibrazına karar verilen tarafın kendisine verilen sürede defterleri ibraz etmez ve ibraz etmeme hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkar eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse mahkemenin duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul etmek suretiyle karar verilebileceği kabul edilmiştir.
TTK'nın 222/4. maddesi gereğince açılış ve kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları sahibi aleyhine delil olur. Ticari defterleri aleyhine delil olarak kullanan taraf defterlerindeki kayıtların aksini iddia ve ispat edebilir. Ancak karşı tarafın kendi aleyhine delil olan ticari defterlerindeki kayıtların aksini sadece kesin delillerle ispatı gerekmektedir. Yine bir tarafın ticari defterlerinin tamamı kanuna ve usulüne uygun tutulmakla birlikte içerdikleri kayıtlar yönünden karşı tarafın iddialarını doğrulaması halinde bu kayıtlar da sahibi aleyhine delil teşkil eder. Örneğin, satım sözleşmesinde satıma konu faturanın alıcı defterlerinde kayıtlı olması faturaya konu emtianın ve faturanın alıcıya teslim edildiği iddiası bakımından defter sahibi aleyhine teşkil eder. Bunun aksini defter sahibinin başkaca kesin delillerle ispatı gerekir.
Dava konusu somut olayda, Dava konusunun, taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen 15.10.2019 tarihli ..... numaralı 116.525,00 USD tutarlı faturadan kaynaklı oluşan bakiye 19.960,55 USD cari hesap alacağının 3.110,56 USD işlemiş faiziyle birlikte davalı yandan tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptaline ilişkin eldeki davayı ikame etmiş ise de, tarafların tacir olması ve ticari defterlere delil olarak dayanılmış olması gereği tarafların defter ve belgelerinin incelenmesi bakımından mahkememizce kurulan ara karar gereği taraflara belirli gün ve saat verilmiş ve gerekli ihtaratlar yapılmış olup davacının ticari defter ve belgelerini incelemeye sunmadığı görülmüştür. Belirli gün ve saatte davalı tarafın sunulan defter ve belgeleri incelenmiş ve ancak yukarıda detayı verilen bilgiler doğrultusunda davalının 2019 yılı defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı tespit edilmiştir. Davalının ticari defterlerine göre her ne kadar davacıya 60.582,50 TL cari hesap borcu bulunduğu görülmekte ise de taraflar arasındaki alacağa konu fatura tarihinin 2019 olduğu hususu da gözetildiğinde, davalının incelenen defterlerinin aleyhine delil teşkil ettiği sabit olup davacının bu durumdan iddialarını ispat edemediği sonuç ve kanaati ile davacı tarafa dayanmış oldukları yemin delili hatırlatılmış ve sunulan yemin metni doğrultusunda davalı şirket yetkilisi, davacının takibe konu ettiği cari hesap bakiyesi kadar borçlu olmadığına dair yemin eda etmiştir.
Yemin 6100 Sayılı HMK gereğince iddiayı ispat eden, kesin taraf delili olmakla, HMK 225. maddesi uyarınca yeminin konusu, davanın çözümü bakımından önem taşıyan, çekişmeli olan ve kişinin kendisinden kaynaklanan vakıalardır. Yerleşmiş Yargıtay uygulamaları uyarınca iddiasını HMK'da belirtilen usulle ve mevcut delillerle kanıtlayamayan taraf yemin delili ile iddiasını ispatlayabilir. Mevcut davada ispat külfeti davacı tarafta olduğundan, yukarıdaki gerekçeler doğrultusunda davacının davasını ispat edemediği sonuç ve kanaatine varılarak, davanın reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gerekli 615,40-TL harçtan davacı tarafça yatırılan 7.442,53-TL harcın mahsubuyla fazlaca yatırılan 6.827,13-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-AAÜT gereğince hesap edilen 96.816,56-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
7-Davalı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalıya iadesine,
8-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.
27/05/2025
Katip ......
¸e-imzalıdır
Hakim .....
¸e-imzalıdır