T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/220 Esas
KARAR NO : 2025/437
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 31/08/2023
KARAR TARİHİ : 05/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 17/11/2021 tarihinde ..... isimli sürücünün sevk ve idaresindeki ..... plakalı aracın müvekkili şirkete ait ..... plakalı motosiklete çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, maddi hasarlı kaza tespit tutanağında davalı şirkete ait .... plakalı aracın sürücüsü ..... 'ın %100 kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle müvekkili şirkete ait araçta değer kaybı meydana geldiğini, dava öncesinde zararın giderilmesi için arabuluculuğa müracaat edildiğini, ancak yapılan görüşmelerde anlaşma yapılamadığını, bu nedenlerle davalı şirkete ait ...... plaka sayılı aracın üçüncü kişilere devir ve temliki ve üzerinde ayni veya şahsi hak tesisinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, HMK 107. Maddesi gereğince mucibinde tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere müvekkili şirkete ait ..... plaka sayılı araçta meydana gelen değer kaybının tazmini için 1.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 17/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacıya ait motosiklet cinsindeki araç ile müvekkili şirkete ait aracın çarpışması sonucunda oluşan maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile araç sigortaları tarafından araçlardaki hasarların karşılandığını, kazanın oluş şekli ile müvekkili şirketin aracını kullanan sürücüye yüklenilen kusurun yüksek olduğunu, tarafların kusur oranlarına itiraz ettiklerini, kaza nedeni ile oluştuğu iddia edilen hasar arasında orantısızlık bulunduğunu, meydana gelen kazanın oluş şekli ile var olan hasarın uyumlu olmadığını, kaza ile uyumlu olmayan hasara ilişkin zarar gördüğü iddia edilen parçalar bakımından daha önce herhangi bir işlem olup olmadığı, araçta daha önce kazanının olup olmadığının araştırılması gerektiğini, müvekkilinin aracı ile kazaya karışan sürücünün kusurlu olmasının müvekkilinin sorumluluğunu gerektirmediğini, müvekkilinin kontrolü ve sorumluluğunda olmayan kazada illiyet bağının kesildiğini, bu nedenle meydana gelen değer kaybının müvekkili şirketten talep edilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, bu nedenler ile müvekkili şirket aleyhine açılan dava ile istenilen değer kaybı ile fahiş istenen faize ve oranına itiraz ettiklerini, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İhbar olunan vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından huzurdaki davaya başvuru öncesi ödeme yapılmış olduğunu, tüm sorumluluğun yerine getirildiğini, 01.04.2022 tarihinde davacı'ya 43.000,00- TL. maddi hasar ödemesi yapıldığını, başvurucunun taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacıya ait araçta değer kaybına konu parça ve işçilik bulunmadığından araçta değer kaybı oluşmadığının tespit edildiğini, davayı kabul mahiyetine gelmemek kaydıyla davacı tarafın taleplerinin genel şartlar kapsamı dahilinde değerlendirilmesi gerektiğini, değer kaybı talebinde bulunan aracın önceki kazasının bulunup bulunmadığının tespiti gerektiğini, kaza tespit tutanakları kesin delil olmadıkları gibi bilirkişi raporu niteliğinde de olmadığını, kusur, derecesi ve dağılımı, hatta olayın oluş şekli özel ve teknik bir çözümleme gerektirdiği, bu nedenle talep konusu olayın çözüme kavuşturulması için kusur yönünden öncelikle bilirkişi incelemesi yapılmasını, ister kolluk kuvvetleri tarafından hazırlansın, isterse anlaşmalı tutulan kaza zabıtları olsun bu zabıtlardaki kusur oranlarının hükme esas alınamayacağı Yüksek Mahkeme Yargıtay içtihatları ile sabit olduğunu, kusur oranlarının tespitinin ancak ve ancak uzman bilirkişiler aracılığı ile yapılabileceğini, bu nedenle talep konusu olayda kusur durumu ve dağılımının tespiti için konusunda uzman bilirkişilerin gerekirse Adli Tıp Kurumu, Teknik Üniversiteler, aracılığı ile bilirkişi incelemesi yapılmasını, karayolları trafik kanunu ve genel şartlar gereğince maddi hasara ilişkin talepler 2 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, huzurdaki davanın zamanaşımının dolmuş olduğunu bu bakımdan başvurunun zamanaşımından reddini, huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın usul ve esastan reddini istemiştir.
DELİLLER : ..... Sigorta A.Ş., Türkiye Noterler Birliği, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi yazı cevabı, faturalar, ticari defterler ve belgeler, muavin defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, trafik kazasından kaynaklı araç değer kaybının tazmini istemine ilişkindir.
Mahkememiz dosyasının 31/08/2023 tarihinde Bakırköy ...... Asliye Hukuk Mahkemesinde ..... esasını alarak açıldığı, Bakırköy .... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından 30/01/2024 tarihinde ..... karar numarası ile görevsizlik kararı verildiği, 04/03/2024 tarihinde mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Bilirkişi 26.08.2024 tarihli raporunda;
Kusur Yönüyle; Her ne kadar konusu değilse de, gerek Trafik Kazası Tespit Tutanağında gerekse SBM- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Kaza Tespit Tutanağı Uygulamasında yer aldığı üzere, kazanın oluşumunda;
Davalıya ait ..... plakalı araç sürücüsü...... 'ın 2918 sayılı KTK Md.56/1: "a) Şerit izleme: 1. Sürücülerin; geçme, dönme, duraklama, durma ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmeleri veya iki şeridi birden kullanmaları yasaktır" şeklindeki kuralını ihlal ettiği gibi aynı kanunda yer alan asli kusur hallerinden olan Md.84-"g) Şeride tecavüz etme," hali uyarınca asli kusurlu olarak, %100 oranında kusurlu olduğu,
Davacı tarafa ait ..... plakalı motorsiklet sürücüsü .....'a herhangi bir kusur atfedilemediği.
Hasar Yönüyle;
Ekspertiz Raporu.1- 28.12.2021;
Davacı tarafa ait ..... plakalı motorsikletin kasko sigortacısı ..... Sigorta AŞ nezdinde açılan ..... nolu hasar dosyasında yer alan ..... Levha Nolu .... tarafından hazırlanan 28.12.2021 tarih ..... SBM Eksper nolu ekspertiz raporu ile iskontosuz fiyat uygulaması şeklinde hesap edilen hasar onarım bedelinin (KDV hariç) 164.089,47 TL olduğu.
Ekspertiz Raporu.2- 07.03.2022;
Davalı tarafa ait ..... plakalı aracın ZMMS sigortacısı ..... Sigorta AŞ nezdindeki ..... nolu kesin raporun dayanağı olan ve ..... Levha Nolu Eksper ..... tarafından ..... plakalı motorsiklet hasarına yönelik olarak hazırlanan 07.03.2022 tarih- .... SBM Eksper nolu ekspertiz raporu ile iskontosuz fiyat uygulaması şeklinde hesap edilen hasar onarım bedelinin (KDV hariç) 90.138,99 TL olduğu.
Özel Uzman Mütalaası- 07.07.2022;
Davacı tarafın talebi üzerine, ..... plakalı motorsiklet hasarına yönelik olarak, Sigorta Eksperi ..... tarafından hazırlanan 07.07.2022 tarihli uzman mütalaası ile fiyat uygulaması şeklinde hesap edilen hasar onarım bedelinin (KDV hariç) 107.558,25 TL / (KDV dahil) 126.918,74 TL olduğu. dava konusu yapılan incelemeler ve tespitlere dayalı olarak, kaza tarihi olan 17.11.2021 tarihinde 2.El piyasa rayici 100.000 TL olan araçta kaza nedeniyle yapılan 2 ayrı ekspertiz çalışması ve davacı tarafından görevlendirilen bilirkişi tarafından hazırlanan uzman raporu göz önünde tutulduğunda sırasıyla (KDV hariç) 90.138,99 TL, 164.089,47 TL ve 107.558,25 TL tutarlarında hasar onarım bedeli tespitinin yapıldığı. en düşük hasar onarım bedeli tespiti dahi, söz konusu aracın onarımının ekonomik olmayacağı, ancak dosyada ..... plakalı motorsiklet hakkında " ....." uygulaması yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı anlaşılmakla, Değer kaybı hesabınının, ekspertiz raporundaki tespitler esas alınarak yapılacağı.
(alternatif-1 hesaplama); Değer kaybı hesaplamasının, "Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar" tebliği daha sonra iptal edilmiş ise de mukayese amaçlı olarak bu tebliğde yer alan formüle göre yapılması halinde;
Araç Rayiç Değeri hk.; Dava konusu aracın dava konusu kazanın olduğu 17.11.2021 tarihindeki rayiç bedeli hesaplamasında resmi kasko bedeli esas alınacak olmakla, Türkiye Sigortalar Birliğine ait www......org.tr sitesinden yararlanarak hazırlanmış tablodan görüleceği üzere 17.11.2021 tarihi itibariyle dava konusu aracınresmi kasko değeri olan 90.120 TL değerinin esas alınacağı. Yine aynı tebliğde yer alan tablolar kullanılarak;
Araç Kodu; Motosiklet grubu için (F) olduğu.
Araç Rayiç Değer Katsayısı (R); 2.El rayiç değeri 90.120 TL olduğu tespitine dayalı olarak araç rayiç değer katsayısının (R=0,70) olduğu.
Araç Kullanılmışlık Düzeyi Katsayısı (K); Kaza tarihindeki kilometresinin 26500 Km olduğu tespitine dayalı olarak araç kullanılmışlık düzeyi katsayısının (K=0,95) olduğu.
Parça Değişim Katsayısı (P); Dosyaya sunulu 2 ekspertiz raporu ile özel uzman raporu incelendiğinde, değer kaybına etkili olan "gidon değişimi, kafa demiri değişimi ile şase onarım" şeklindeki tespitin esas alınmasıyla;
Gidon-değişim=1 Kafa demiri-değişim= 1 Toplam= 2,00
Onarım Katsayısı (O); Şase-onarım =1.50 Toplam= 1.50
Boya Katsayısı (Y); 0,00
Hasar Katsayısı (HK= P+ O+Y); 2,00+ 1.50+ 0,00= 3.50 olduğu,
Hasar Tutarı Katsayısı (T); şeklindeki formül kulanıllarak, T=((90138/90120)x100)x0,10)= 10,00 olduğu.
Hasara Uğrayan Parça Katsayısı (H); şeklindeki formül kullanılarak, H=(3.50+10,00)/100)= 0,1350 olduğu.
Genel Değerlendirme Katsayısı (G); Tabloda yer alan istemlere göre aracın ticari ya da kiralık araç olmadığı, geçmiş hasarlarına dair herhangi bir kaydın olmadığı, kilometresinin bir üst bölümün alt sınırına 1000 Km.den yakın olmadığı şeklinde tespite göre, G=1 olduğu.
Araçta Oluşan Değer Kaybı (DK); şeklindeki formül kullanılarak, (90120x 0,70x 0,95x 0,1350x 1=8090) şeklindeki hesaplamayla dava konusu ..... plakalı motorsikletin 17.11.2021 tarihindeki kaza sonucu oluşan Değer Kaybının kaza tarihi itibariyle DK= 8.090,00 TL olduğunun hesap edildiği.
(alternatif-2 hesaplama); Halen uygulana gelen, T.C. Yargıtay ..... Hukuk Dairesinin .... Esas, ..... karar sayılı ilamında yer alan "…tamamen onarılmış olsa bile arızalı araba, tahribatın izlerini taşıyacağından onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin onarımdan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Aracın onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun, kural olarak aynı nitelikteki hiç onarım görmemiş araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir." şeklindeki ilamında yer alan değer kaybı tazminatı tanımlaması çerçevesinde, araç değer kaybı hesabının; "aracın marka ve modeli, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususları gözetip, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki hasarsız 2. el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark şeklinde" hesaplanması halinde;
•Aracın Hasarsız Haldeki 2.El Rayiç Değeri;
Yukarıda detaylı izahatı yapıldığı üzere, kazanın meydana geldiği 17.11.2021 tarihinde, dava konusu ..... plakalı, 2019 model, ..... marka, .... DCT tipi, 26057 Km.dekşi motorsikletin, 2. El piyasa rayicinin 100.000 TL olarak takdir edildiği.
•Aracın Hasar Onarımından Sonraki 2. El Rayiç Değeri ve Değer Kaybı;
Davaya konu .....plakalı dava konusu araçta, 17.11.2021 tarihli kaza dolayısıyla, her ne kadar parça tespiti yönüyle genel olarak benzer iseler ise de, dosyaya sunulu ekspertiz raporları ve özel uzman raporunda detaylandırılan parça değişim ve onarım işçilikleri karşılığı sırasıyla (KDV hariç) 90.138,99 TL, 164.089,47 TL ve 107.558,25 TL tutarlarında hasar onarım bedeli tespitinin yapıldığı bilinmekle, İnternet-Web siteleri üzerinden yapılan incelemelerden de tespit edildiği üzere, onarım sonrası motorsiklet aracında %10 civarında değer kaybı oluşturacağı şeklindeki kanaatimize dayalı olarak, aracın onarım sonrası için 2.El piyasa rayicinin 90.000 TL olarak takdir edildiği.
•Değer Kaybı; Yukarıdaki tespitlere dayalı olarak ve de alternatif.1 hesaplama yöntemiyle yapılan hesaplama sonucuyla da uyumlu olduğu üzere, (100000-90000=10000) hesabı ile böylece yukarıda bahsi geçen T.C. Yargıtay ..... Hukuk Dairesinin ..... Esas, ..... karar sayılı ilamı çerçevesinde, kaza tarihi itibarile değer kaybının 10.000 TL olacağına dair kanaatimizin oluştuğu.
SONUÇ: Yukarıdaki değerlendirmelere göre; Değer Kaybı Yönüyle; (Kaza tarihi olan 17.11.2021 itibariyle) Araçta oluşan değer kaybının 10.000,00 TL olduğunu bildirmiştir.
Davacı vekilinin 27.01.2025 dava değeri arttırım dilekçesinde: davanın kabulü ile müvekkili şirkete ait ..... plaka sayılı araçta meydana gelen değer kaybının tazmini için 10.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 17/11/2021'den itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporu içeriğine göre;
17/11/2021 tarihinde davalıya ait ..... plakalı araç sürücüsü .....'ın 2918 sayılı KTK Md.56/1: "a) Şerit izleme: 1. Sürücülerin; geçme, dönme, duraklama, durma ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmeleri veya iki şeridi birden kullanmaları yasaktır" şeklindeki kuralını ihlal ettiği gibi aynı kanunda yer alan asli kusur hallerinden olan Md.84-"g) Şeride tecavüz etme," hali uyarınca tam kusuruyla meydana gelen trafik kazasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı tazminatının hükme esas almaya uygun bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere 10.000,00 TL olduğu anlaşılmakla yapılan yargılama sonucu davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile; 10.000,00 TL değer kaybı alacağının kaza tarihi olan 17/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Alınması gerekli 683,10 TL harçtan davacı tarafça yatırılan (269,85 TL peşin harç, 615,40 TL tamamlama harcı) 885,25 TL harcın mahsubuyla bakiye 202,15 TL karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL peşin harç, 615,40 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.155,10 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 4.645,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-AAÜT gereğince hesap edilen 10.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 3.200,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
7-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun ilgili maddeleri gereğince dava değerinin istinaf/temyiz sınırının altında kalması nedeniyle kesin olmak üzere verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzünde açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/05/2025
Katip .....
Hakim .....