T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/256 Esas
KARAR NO : 2025/668
DAVA : Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 12/03/2024
KARAR TARİHİ : 14/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ile dava dışı üçüncü kişi konumundaki ... Makine arasında emtia taşıma sözleşmesi imzalandığını, ilgili sözleşme uyarınca üçüncü kişinin eşyalarının taşındığı esnada vincin kopması sonucu Aralık 2022 tarihinde ... Makine'nin mallarında hasar oluşturan olay meydana geldiğini, gerçekleşen kaza gecikmeksizin, müvekkilinin sorumluluk sigortası poliçesine sahip olduğu ... Sigorta A.Ş.'ne bildirildiğini ve teminat dahilinde dava dışı üçüncü kişi ... Makine'ye ödeme yapıldığını, ... Sigorta A.Ş.'den kendisine ödeme yapılan dava dışı ... Makine, kendi sorumluluk poliçesi dahilinde davalı ... Sigorta A.Ş.'ye başvuruda bulunulduğu ancak teminat kapsamında olmadığı gerekçesi ile talebin davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından reddedildiğini, red cevabının akabinde müşterisi ile uzun soluklu ticari ilişkisini sonlandırmamak adına, davalı ... Sigorta A.Ş. teminat kapsamında yer almadığı halde icra takibine dayanak teşkil edilen 1.500.000,00 TL bedelli "ex gratia" (Lütuf Ödemesi Niteliğinde) ödemeyi ... Makine'ye gerçekleştirdiklerini, İcra takibine konu alacak rücu istemine dahil edilebilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin, Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu olmadığının tespitine dair karar verilmesini, müvekkilinin Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalının sigorta şirketi nezdinde .... no'lu ve .... no'lu Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan dava dışı ... Makina San. Ve Tic. A.Ş.'ye ait diş açma azdırma tezgahı emtiası, dava dışı taşıyıcı ... tarafından Almanya'dan Türkiye'ye taşındığını, söz konusu emtianın gümrük işlemlerinin tamamlanması akabinde dava dışı ... Makina'nın Hadımköy, İstanbul'daki fabrika sahasına getirildiğini, davacı ... ile yapılan anlaşma gereği .... plakalı vinç ile 29.12.2022 tarihinde indirme işlemi gerçekleştirilmek istendiği. ancak .... (çekici) – .... (low bed yarı römork) plakalı araç üzerinde bulunan ana gövdenin tahliyesi esnasında vinç kanca kısmının kopması sebebiyle makine gövdesi vinçten düşerek bir bölümü yarı römork üzerine bir bölümü römorktan taşan boşluk ile ağaçlık alan arasına devrildiğini, bu sebeple de konu emtiada hasarlar meydana geldiğini, işbu hasarın ise davacı tarafın sorumluluğunda olduğunu, dava dilekçesinde de işbu hususun davacının kabulünde olduğunun anlaşılmakta olduğunu, oluşan bu zarar neticesinde ise dava dışı ... Makina'nın sigortacısı olan davalı müvekkili şirket tarafından da bir kısım ödemenin gerçekleştirilmiş olunmasına binaen hasarın sorumlusu olan davacı taraf nezdinde Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, işbu icra dosyasında davacı ... takibe süresi içerisinde itiraz etmediğini ve takibin davacı adına kesinleştiğini, işbu sebeple de dosyadan tahsilat sağlayabilmek adına dosyada haciz işlemlerine başlanmış olmakla, davacı tarafından söz konusu icra dosyasının borçlusu olmadıklarının tespiti adına işbu davanın açılmış olduğu görülmekle, söz konusu davaya ilişkin olarak ise davalı şirket tarafından sigortalısı ... Makina'ya yapılan ödemenin ex gratia ödeme olması hasebi ile müvekkili şirketin de teminat kapsamında yer almayan bir ödemeyi geri isteme hakkına sahip olmadığının sebep olarak gösterildiğini, ancak davacı tarafın sorumluluğundayken emtianın zarara uğramış olduğu sabit olmakla meydana gelen hasarın niteliği ve miktarı dikkate alındığında, sigorta poliçesi kapsamında sigortalı bulunan mezkur emtianın hasar bedeli olarak tespit edilmiş olan 1.500.000,00 TL hasar tazminatı, 23.06.2023 tarihinde sigortalıya ödenerek, gerek TTK m.1472 hükümleri gereğince sigortalının haklarına halef olunduğunu ve gerek dava dışı sigortalı şirket ile sağlanan anlaşma gereği devir ve temlik beyanına istinaden, TBK m.183 hükmü gereği sigortalının söz konusu alacağın talep haklarının devralındığını, açıklanan nedenler sonucunda, söz konusu hasarın dava dışı sigortalı ile sağlanan anlaşma gereği poliçe teminatı kapsamında dava dışı sigortalıya ödenmesi akabinde rücu istemi ile başlatılan ilgili takibe ilişkin olarak davacı tarafın borçlu olduğu açık olmakla, yapılacak yargılama ve inceleme sonucunda ortaya çıkacak sair nedenler dolayısı ile davanın reddini istemiştir.
DELİLLER : Büyükçekmece ..... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası, ... Sigorta A.Ş., ... Sigorta A.Ş. Yazı cevabı, faturalar, ticari defterler ve belgeler, muavin defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, taşıma ilişkisi kapsamında eşyalarının taşındığı esnada vincin kopması sonucu iddia edilen makinede meydana gelen hasara ilişkin sigorta şirketi tarafından rücuen tahsil talepli başlatılan Büyükçekmece ..... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında borçlu olunmadığının tespitine yöneliktir.
Bilirkişi 03/11/2024 tarihli raporunda özetle; ''Meydana gelen hasar sebebiyle makinenin muhtemel onarım maliyetinin emtia bedeli üzerinde oluşabileceğinin anlaşıldığı, bu sebeple diş açma azdırma tezgâhının hasarlı haliyle, pert-total olarak değerlendirilmesinin makul olacağı, makinenin, vinç ile araçtan tahliye edilmesi esnasında vinç kanca kısmının kopması nedeniyle düşerek hasar görmesinden, davacı ... Nakliyat Otomotiv İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sorumlu olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından, dava dışı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ne ait yurt dışından sevk edilecek emtialarda, nakliyat sürecinde meydana gelecek rizikoları teminat altına alınması maksadıyla, Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları ile poliçe üzerinde yazılı özel şart hükümleri ve klozlar kapsamında gerçekleşecek rizikolara karşı 14.12.2022 başlayıp nakliyat süresini kapsayacak şekilde ... numaralı nakliyat sigorta poliçesinin tanzim edildiği, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen ... numaralı nakliyat sigorta poliçesinin, Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları ve ICC(C) kamyon klozu hükümleri ile poliçede yer alan özel şartlar kapsamında dar teminat olarak tanzim edildiği, ilgili poliçenin yükleme aktarma boşaltma rizikoları dahil edilmek suretiyle genişletilerek düzenlendiği; 29.12.2022 tarihinde emtianın varış yerinde boşaltma operasyonu esnasında meydana gelen hasarın poliçenin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki vadesinde gerçekleştiği, gerçekleşen zararın, davalı ... Sigorta A.Ş.’nin sigortacı sıfatı ile dava dışı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin yurt dışından sevk edeceği emtialarda gerçekleşecek hasarların teminat altına alınması maksadıyla düzenlediği ... numaralı Nakliyat Sigorta Poliçesi hükümleri gereği, poliçe teminatı kapsamında olduğu, gerçekleşen hasar neticesinde oluşan zararın, Nakliyat Emtia Sigortası Genel Şartları ve davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen ... numaralı Nakliyat Sigorta Poliçesi özel şart, Dar Teminat (kamyon klozu) hükümlerine Yükleme Aktarma Boşaltma rizikoları dahil edilmek suretiyle genişletilerek düzenlenmesi sebebiyle poliçe kloz ve hükümleri gereği, poliçe primlerinin ödenmiş ve poliçenin hasar tarihinden önce herhangi bir sebeple iptal edilmemiş olması kaydıyla dava dışı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ne ödenmesine engel teşkil edecek bir hususun bulunmadığı, dava konusu olay sebebi ile gerçekleşen zarar kapsamında davalı ... Sigorta A.Ş. ile dava dışı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında 22.06.2023 tarih ve ... sayılı arabuluculuk görüşmesinin ANLAŞMA ile sonuçlandığı, 29.12.2022 tarihinde meydana gelen hasar sebebiyle oluşan zarara ilişkin 1.500.000,00-TL üzerinden tarafların sulhen anlaştıkları, dava dışı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ne ait emtiada meydana gelen 1.500.000,00-TL tutarındaki maddi zararın davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından dosyada mübrez 23.06.2023 tarihli dekont ile ödendiği, dava konusu hasar sebebiyle 1.500.000,00-TLtutarındaki maddi zararı davalı ... Sigorta A.Ş., dosyada mübrez ödeme dekontu ile ödemek suretiyle tazminat yükümlülüğünü yerine getirdiği ve halefiyet hakkına sahip olduğu, 29.12.2022 tarihinde meydana gelen hasarın dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen 11.03.2020 başlangıç 11.03.2021 bitiş tarihlerini kapsayan .... sayılı Vinç Mali Mesuliyet Sigorta poliçesinin vade tarihleri arasında gerçekleşmediği, bu suretle davacı ... Nakliyat Otomotiv İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ödendiği beyan edilen hasarın ilgili poliçe teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceği; Tazminat yükümlülüğünü yerine getiren davalı ... Sigorta A.Ş.‘nin halefiyet hakkına dayanarak, zararın gerçekleşmesinde sorumluluğu bulunan vinç operatörü davacı ... Nakliyat Otomotiv İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.‘ne karşı ödediği 1.500.000,00-TL tutarındaki ana para tazminat bedelini, kusuru oranında sorumluluğu nispetinde, rücuen talep etme şartlarının gerçekleşeceği, görüş ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Bilirkişi 12/02/2025 tarihli raporunda; davacı ve davalı vekili tarafından yapılan itirazlar ve beyanlar kapsamında kök raporda değinilen hususlar ve dosyada bulunan diğer bilgi belgelere dayanan değerlendirmemiz aşağıdaki gibidir.
İtiraz 1: Bilirkişi Raporunda Eksik Ve Hatalı Değerlendirme Yapılmıştır. Bilirkişi raporunda aleyhe olan tüm hususları kabul etmediğimizi öncelikle ve önemle belirtmekle birlikte, dosyaya sunulan bilirkişi raporunda usul ve yasaya aykırı olarak eksik ve hatalı değerlendirme yapılmıştır. İlk olarak belirtmek gerekir ki; davalı sigorta şirketinin sigortalısına yapmış olduğu poliçe tanzim tarihi değerlendirmeye alınmamıştır. Raporun hiçbir kısmında yükleme ve indirme klozlarının hangi tarihte akdedilen poliçeye dahil olduğu bilgisine yer verilmemiştir. Bu kapsamda, davalının rizikonun gerçekleşmesinden sonra sigortalısı ile akdettiği sözleşmenin ve gerçekleşen poliçenin huzurdaki davaya konu edilebilmesi mümkün değildir. Rizikonun gerçekleşmesinden önce akdedilen poliçede indirme şeklindeki bir teminatın bulunmadığı, detaylı araştırma ve inceleme yapılması halinde sübuta erecektir. Cevap 1: Kök raporda değinildiği üzere davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen ... numaralı Nakliyat Sigorta Poliçesi 14.12.2022 başlayıp nakliyat süresini kapsayacak şekilde tanzim edilmiştir. İlgili poliçenin tanzim edildiği tarih de 14.12.2022 dir. Poliçenin 1 nci sayfasına derç edilen notu gereği tanzim tarihinden sonra gerçekleşen hasarların teminat kapsamında olduğu açık olarak belirtilmiştir. Gerçekleşen hasarın davalı ... Otomotiv İnşaat Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından 29.12.2022 tarihinde makinenin kamyondan indirilme operasyonu sırasında meydana geldiği aşağıdaki tutanaktan anlaşılmaktadır. Poliçenin tanzim edildiği 14.12.2022 tarihi hasarın meydana geldiği 29.12.2022 tarihinden önce olması sebebiyle meydana gelen hasar poliçe teminatı kapsamındadır.
İtiraz 2: Dava dışı 3. kişinin makinesi "indirme" işlemi sırasında zarar görmüştür. Ne var ki, davalının sigortalısına yapmış poliçede indirme kapsamında oluşabilecek zararlar teminat kapsamında değildir. Teminat kapsamında olmayan indirme işlemi ek kloz ya da ek poliçe ile de teminat altına alınmamıştır. Bu nedenle, indirme teminat kapsamında değil iken, davalının sigortalısına yaptığı ödemeyi uygun gören bilirkişi raporunun kabul edilebilmesi mümkün değildir. Zira, bilirkişi heyetinin ilk yapması gereken husus, davalı ile dava dışı 3.kişi arasındaki poliçe hükümlerinin teminat kapsamını belirlemektir. Bilirkişi raporunda da indirmenin teminat kapsamında olduğuna ilişkin bir belirleme de yapılmamıştır. Bu nedenle bilirkişi raporunun en temel hususunda eksik ve hatalı değerlendirme yapılmış olması sebebiyle işbu dilekçe ile beyan itirazlarımızın sunularak yeni bir rapor yahut ek rapor alınmasını talep etme zorunluluğu hasıl olmuştur. Zira, belirtilen tüm eksiklikler yargılamanın ve dosyanın mihenk taşını oluşturmakta olup usul ve yasaya aykırı düzenlenen raporun hükme esas teşkil edebilmesi mümkün değildir.
Cevap 2: Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen ... numaralı Nakliyat Sigorta Poliçesinin 1 ve 2 nci sayfalarına Yükleme Aktarma Boşaltma rizikolarının dahil edildiğine ilişkin kloz ve notlar mevcut olup, ilgili husus kök raporumuzun 8 inci sayfasında ilgili paragraf ile sonuç ve kanaat kısmının 4 ve 7 nci maddesinde Yükleme Aktarma Boşaltma rizikolarının poliçe teminatı kapsamında olduğu açıkça belirtilmiştir. Gerçekleşen hasarın davalı ... Otomotiv İnşaat Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından 29.12.2022 tarihinde makinenin kamyondan indirilme operasyonu sırasında meydana geldiği, kök raporda detaylı olarak ele alındığı üzere ve poliçe klozları gereği boşaltma sırasında meydana gelen hasarlar davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen ... numaralı Nakliyat Sigorta Poliçesinin teminatı kapsamındadır.
İtiraz 3: Eksik Değerlendirmelere Ek Olarak, Bilirkişi Heyeti Tarafından Görevlendirme Kapsamına İlişkin Hesaplama Yapılmamıştır. Raporun diğer tüm hususlarını kabul etmemekle birlikte, bilirkişi raporunda icra takibine konu bedel, faiz oranı ve işlemiş faiz hususunda hesaplama yapılmamıştır. Davalının talebi tümden haksız ve kötüniyetli olmakla birlikte, talep edilen fahiş faiz oranı ve miktarına ilişkin hesaplama yapılmamış olması sebebiyle ilgili talebin de değerlendirilmesini içeren ek rapor alınmasını talep etme zorunluluğu hasıl olmuştur.
Cevap 3: İcra takibine konu bedel, faiz oranı ve işlemiş faiz hususunda hesaplama yapılması bilirkişi heyetinin uzmanlık alanı dışında olup, ilgili hesaplamalara ilişkin alanında uzman bilirkişi görevlendirilmesi hususundaki takdir münhasıran Sayın Mahkemeye aittir. Tüm hukuki değerlendirme ve takdir Sayın Mahkemeye aittir.
SONUÇ VE KANAAT: Dava konusu olay ile ilgili kök raporda belirtilen hususlar, tarafların itirazları kapsamında tekrar titizlikle incelenmiştir. Dosya münderecatına kök rapordaki görüşlerin değişmesini sağlayacak mahiyette yeni bilgi ve belge sunulmamıştır. Mevcut bilgi ve belgelerin detaylıca irdelenmesi ve değerlendirilmesi suretiyle bu bilgi ve belgeler ışığında hazırlanan kök raporda detaylı olarak açıklanan hususlar kapsamında belirtilen görüş ve kanaatlerde herhangi bir değişikliğe gidilmemiş, kök raporda verilen görüşlerde mutabık kalındığını bildirmiştir.
İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporu içeriğine göre; davacı ... ile dava dışı üçüncü kişi konumundaki ... Makine arasında emtia taşıma sözleşmesi imzalandığını, ilgili sözleşme uyarınca eşyalarının taşındığı esnada vincin kopması sonucu hasar oluşturan olayın meydana geldiği, mahkememizce alınan ve hükme esas alınabilecek teknik içeriği barındıran bilirkişi raporuna göre, meydana gelen hasar sebebiyle makinenin muhtemel onarım maliyetinin emtia bedeli üzerinde oluşabileceğinin anlaşıldığı ve bu sebeple diş açma azdırma tezgâhının hasarlı haliyle, pert-total olarak değerlendirilmesinin makul olacağı, makinenin, vinç ile araçtan tahliye edilmesi esnasında vinç kanca kısmının kopması nedeniyle düşerek hasar görmesinden, davacı ... Nakliyat Otomotiv İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sorumlu olduğunun tespit edildiği, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından, dava dışı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ne ait yurt dışından sevk edilecek emtialarda, nakliyat sürecinde meydana gelecek rizikoları teminat altına alınması maksadıyla, Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları ile poliçe üzerinde yazılı özel şart hükümleri ve klozlar kapsamında gerçekleşecek rizikolara karşı 14.12.2022 başlayıp nakliyat süresini kapsayacak şekilde .... numaralı nakliyat sigorta poliçesinin tanzim edildiği, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen ..... numaralı nakliyat sigorta poliçesinin, Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları ve ICC(C) kamyon klozu hükümleri ile poliçede yer alan özel şartlar kapsamında dar teminat olarak tanzim edildiği, ilgili poliçenin yükleme aktarma boşaltma rizikoları dahil edilmek suretiyle genişletilerek düzenlendiği, 29.12.2022 tarihinde emtianın varış yerinde boşaltma operasyonu esnasında meydana gelen hasarın poliçenin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki vadesinde gerçekleştiği, gerçekleşen zararın, davalı ... Sigorta A.Ş.’nin sigortacı sıfatı ile dava dışı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin yurt dışından sevk edeceği emtialarda gerçekleşecek hasarların teminat altına alınması maksadıyla düzenlediği .... numaralı Nakliyat Sigorta Poliçesi hükümleri gereği, poliçe teminatı kapsamında olduğu, gerçekleşen hasar neticesinde oluşan zararın, Nakliyat Emtia Sigortası Genel Şartları ve davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen .... numaralı Nakliyat Sigorta Poliçesi özel şart, Dar Teminat (kamyon klozu) hükümlerine Yükleme Aktarma Boşaltma rizikoları dahil edilmek suretiyle genişletilerek düzenlendiği, dava konusu olay sebebi ile gerçekleşen zarar kapsamında davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından 23.06.2023 tarihli dekont ile 1.500.000,00-TLtutarındaki maddi zararın ödendiği ve halefiyet hakkına sahip olduğu ve zararın gerçekleşmesinde sorumluluğu bulunan vinç operatörü davacı ... Nakliyat Otomotiv İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.‘ne karşı ödediği tazminat bedelini, rücuen talep etme şartlarının gerçekleştiği bilirkişi raporuyla tespit edilmiş olmakla yapılan yargılama sonucu davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gerekli 615,40 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 25.616,00 TL harcın mahsubuyla bakiye 25.000,85 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-AAÜT gereğince hesap edilen 222.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.
14/07/2025
Katip ...
¸
Hakim ...
¸