T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/470 Esas
KARAR NO : 2024/706
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/11/2015
KARAR TARİHİ : 28/06/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 01/07/2024
BİRLEŞEN DAVALAR :Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E., .... E. sayılı dava dosyaları
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Mahkememizin .... esas ... karar sayılı dosyasında;
Davacı ... İnşaat ve Gümrükleme Nak. Hiz. Ve Tic. Ltd. Şti. dava dilekçesinde özetle; Şirketin muhasebe işlemleri için muhasebe müdürü davalı ...'ye 12/03/2015 tarihinde vekaletname verildiğini, ancak vekilin bazı hatalı işlemlere yöneldiğinin tespit edilmesi üzerine 14/10/2015 tarihinde azledildiğini, söz konusu azil namenin 15/10/2015 tarihinde bizzat kendi imzasına tebliğ edildiğini, azledilme durumunun Türkiye genelinde yayın yapan ulusal gazetelerde ilan edilerek üçüncü kişilerin bilgisine sunulduğunu, azledilen vekilin müvekkilinden habersiz olarak şirket adına ... Bank ... Şube Müdürlüğünden, ... Bankası ... Şube Müdürlüğünden ve ... Bankası ... Şube Müdürlüğünden çek karnesi aldığını ve bu karnelere ait çekleri imzalayarak irtibat içinde bulunduğu kişiler eliyle piyasaya arz ettiğinin öğrenildiğini, azledilen vekil hakkında sahtecilik eyleminden dolayı suç duyurusunda bulunduğunu, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası ile takibat başlatıldığını, soruşturma dosyasındaki ifadeler incelendiğinde suç nitelikli eylemler ile müvekkiline ne denli zarar verildiğinin anlaşılacağını, ... bank ... şubesine ait 05.03.2016 keşide tarihli ... no.lu çekin 47.300.-TL bedelle, 12.03.2016 keşide tarihli ... no.lu çekin 39.650.-TL bedelle, 26.03.2016 keşide tarihli .... no.lu çekin 43.800.-TL bedelle doldurulup toplamda 3 çekin toplamda 130.750.-TL tutarlı çeklerin bankaya ibraz edilmesi üzerine menfi tespit talebiyle dava açmak gerektiğini, takibe konu çekin müvekkil şirket yetkilisinin imzasını içermediğini, çekteki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, sahtecilik iddiasının mutlak def'ilerden olduğunu ve herkese karşı ileri sürülebileceğini, yetkisiz kişi ile yapılan işlemin müvekkilini sorumluluk altına sokmayacağını, davalı lehtarın iyi niyet savunmasında bulunamayacağını, HMK m. 208/4 gereğince sahte imzanın sahibi ...'nün de davalı olarak gösterildiğini, HMK m. 209 gereğince teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini, çekin ciro silsilesi bilinmediğinden diğer cirantalara karşı davalı sıfatı ile dava açma hakları veya dahili davalı olarak davaya dahil etme haklarını saklı tuttuklarını beyanla , davalı ...’ın lehtar ve Pay Servis İşletmeciliği İnşaat san. ve Tic.Ltd.şti.’nin hamil göründüğü .... Şubesinin 3 çeki toplamda 130.750.-TL bedelli çeklerden dolayı davalılara borçlu olmadıklarının tespitine ve davaya konu çekin müvekkiline teslimine, kötü niyet tazminatına hükmedilmesine talep ve dava etmiştir.
Davalı ve çek hamili .... İşletmeciliği İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. Cevap dilekçesinden özetle; dava konusu çeklerin yetkili kişi ... tarafından imzalandığı, Müvekkil şirketin alacaklı olduğu ...’dan ciro yoluyla aldığı, her ne kadar çeklerin keşide tarihlerinin 05.03.2016, 12.03.2016 ve 26.03.2016 olarak gözüksede ...’a verilen 10.08.2015 tarihli tahsilat Makbuzu’nu delil olarak sunduklarını, her ne kadar TTK.da çekte vade olmaz çek göründüğünde ödenir düzenlemesine rağmen ugulamada ve ticari teamüllerde “vadeli çek” olmamasına rağmen keşideciler düzenleme tarihi olarak ileri gelecek tarihi yazarak çekte vade uygulamasını fiilen gerçekleştirdiklerini, dava konusu çeklerinde bu kapsamda olduğunu, davacı ... İnşaat ve Gümrükleme Nak. Hiz. Ve Tic. Ltd. Şti’nin azilnameden sonra basiretli bir tüccar gibi haraket edip azil edilen kişiden çek yapraklarını elinden almış olması gerektiğini, eğer istenilmesine rağmen vermiyorsa yasal yollara başvurulması ve bankalara azil konusunda bildirim yapması gerektiğini, dava konusu çeklerin meşru hamilin olmakla birlikte iyi niyetli 3. Kişi olduklarını, davanın red edilerek davacının kötü niyet tazminatına ve para cezasına hükmedilmesini talep ettiklerini, beyan etmiştir.
Mahkememizin .... esas .... karar sayılı dosyasında;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı yan tarihsiz dava dilekçesinde özetle; davalılardan ...'ın hamil olduğu ... Bank ... Şubesinin 26/03/2016 keşideli, .... seri nolu 43.800.TL bedelli çek sebebiyle müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine ve dava konusu çekin davacıya teslimine karar verilmesini icra iflas kanunu madde 72-2 uyarınca ihtiyati tedbir oluşturulmasını %20 kötü niyet tazminatının davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davalılardan ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ...'ın davayı kabul ederek, hak ve talepte bulunmadığını, dava konusu çekle birlikte bir kısım çekleri 17/8/2016 da davacı asıla teslim ettiğini belirtmiştir.Diğer davalı ... davaya cevap vermemiştir.
Mahkememizin .... esas ... karar sayılı dosyası, 05/06/2017 tarihli kararı ile mahkememizin ... esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine kararı verilmiştir.
Mahkememizin ... esas ve .... karar sayılı dosyasında;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... Bank ... şubesinin 12/3/2016 keşide tarihli 39.650.TL meblağlı, .... seri nolu çek sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitini, icra iflas kanunun 72 çerçevesinde tedbir oluşturulmasını talep etmiştir.
Dava vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin hamil olduğu çekler açısından işbu davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkememiz ... esas ve ... karar sayılı dosyasında 12/06/2017 tarihli kararı ile Eldeki dosyanın aradaki irtibat gözetilerek mahkememizin 2016/596 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Davalı ... tarafından davacı adına keşide edilen çekler nedeniyle açılan çok sayıda dava dosyası mahkememizin .... esas sayılı dava dosyasında birleştirilmiş, daha sonra her bir çek yönünden dosyalar tefrik edilerek ayrı esasa kaydedilmiş, dava konusu 3 adet çek nedeniyle Mahkememizin ... E.K.,... E.K., ... E.K. Sayılı dosyaları iş bu dosya ile birleştirilmiştir.
Mahkememizin ... esas ... karar 20/19/2019 tarihli kararı ile kısmen kabul kararı verildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... esas ... karar 30/06/2022 tarihli kararı ile esastan reddedildiği, Yargıtay .... Hukuk Dairesinin .... esas ... karar 13/03/2024 tarihli kararı ile Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, karar verilerek dosyanın mahkememizin .... esasına kaydı yapılmıştır.
İlk derece mahkemesinin .... esas .... karar 20/19/2019 tarihli kararında; "İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile çekteki imzanın davalı ...'nün eli ürünü olup olmadığı konusunda inceleme yapılamamış ise de davalının soruşturma dosyasında verdiği ifadesinde davacı adına aldığı çekleri kendi ticari ilişkilerinde kullandığını kabul ettiği, dava konusu çeklerin keşide tarihlerinin 26.03.2016, 12.03.2016, 05.03.2016 olduğu, çekin azilname ve ilandan sonra keşide edildiği, davalı ... Servis.. Ltd. Şti. vekili davaya konu çeklerin davalı ... azil edilmeden önce çek tanzim etme yetkisi olduğu zamanda ileri tarihli olarak keşide edildiğini savunmuş ve ödeme aracı olan çekin ileri tarihli keşidesi mümkünse de bu hususun iddia eden davalı tarafından ispatlanması gerektiği, ancak bu somut bir delil elde edilemediği, bilirkişi aracılığıyla davalı şirketin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede, çeklerin ...'nün azilinden önce defterlere kaydedildiği tespit edilmişse de, davalının ticari defterlerinin tek taraflı tutulduğu, tek başına çekin ileri tarihli olarak düzenlendiğini ispata yeterli olmadığı, çeklerin keşide tarihi itibariyle yetkisiz temsilci tarafından düzenlendiği, davacı defterlerinin lehine delil olma vasfı bulunduğu ve dava konusu çeklerin kaydına rastlamadığı, çekin tanzimini haklı kılar bir alt ilişkiye de rastlanmadığı, davalı ...'ın tüm dosyalara sunulan 17.08.2016 tarihli protokol evrakında davaya konu çeklerin iadesini kabul ettiği, bu nedenlerle davaya konu çekin de yetkisiz temsilci tarafından keşide edildiğinin ve bu mutlak def'inin herkese karşı ileri sürülebileceği, bu nedenlerle davanın kabulünün gerektiği, hüküm fıkrasında sehven icra inkâr tazminatı yazılsa da kötü niyet tazminatının da şartları oluşmadığından reddinin gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile; ... bank .... Şubesine ait, keşidecisi ... İnşaat ve Güm. Nak. Hiz. ve Tic. Ltd. Şti., lehdar .... Mobilya- ... olan, 26.03.2016 keşide tarihli, 43.800TL bedelli, .... no'lu çek; ... bank ... Şubesine ait, keşidecisi ... İnşaat ve Güm. Nak. Hiz. ve Tic. Ltd. Şti., lehdar ... Mobilya- ... olan, 12.03.2016 keşide tarihli, 39.650TL bedelli, .... no'lu çek; ... bank ... Şubesine ait, keşidecisi ... İnşaat ve Güm. Nak. Hiz. ve Tic. Ltd. Şti., lehdar .... Mobilya- ... olan, 05.03.2016 keşide tarihli, 47.300,00 TL bedelli, ... no'lu çek yönünden davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiştir."
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... esas ... karar 30/06/2022 tarihli kararında; "Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirket vekili çek tanzim tarihleri itibarı ile davalı ...'nün kambiyo senedi tanzim yetkisi olduğu ileri sürmüş ise de; dosyada alınan birinci bilirkişi raporuna göre, davalının defteri kebir ibraz etmemiş olması nedeni ile ticari defterlerin lehine delil vasfında olmadığı tespit edildiği gibi, davalı şirketin sunduğu 10.08.2015 tarihli tahsilat makbuzu yahut defter kayıtlarının da tek başına iddiasını ispata elverişli nitelikte olmadığı, davacı şirketin defterinde de lehtar ... ile şirket arasında borç ilişkisine rastlanmadığı, ayrıca davalı ....'ın birleşen .... E. sayılı dosyaya sunduğu dilekçesinde davayı kabul ettiği, çeklerin keşide tarihi itibariyle davalı ...'nün kambiyo senedi tanzim etme yetkisinin bulunmadığı, bu nedenle davanın reddinin yerinde olduğu gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir."
Yargıtay .... Hukuk Dairesinin .... esas ... karar 13/03/2024 tarihli kararında; "Mahkemece anılan şekilde, davalı şirketin çeklerin ileri tarihli düzenlendiği iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle menfi tespit talebinin kabulüne karar verilmişse de, ...'nün 12.03.2015 tarihli vekâletnameyle davacı şirket adına vekil tayin edildiği ve 14.10.2015 tarihinde azledildiği, davaya konu çeklerin keşide tarihleri her ne kadar 05.03.2016, 12.03.2016 ve 26.03.2016 ise de çekler hakkında menfi tespit istemli açılan birleşen davaların dava tarihlerinin 12.01.2016 oluşu ve ayrıca ...'nün davacının şikayeti üzerine alınan kolluk ifadesinin tarihinin de 13.11.2015 olduğu gözetildiğinde davaya konu çeklerin ileri tarihli olarak keşide edildiği ortadadır.
Bununla birlikte, çeklerin azil tarihinden önce yani davalı şirketin iddia ettiği üzere ...'nün çek keşide etme yetkisinin bulunduğu dönemde keşide edildiği iddiasına gelince, davalı şirketin defter ve kayıtları davaya konu çeklerin keşide tarihlerinin tespiti ve davalı yanca sunulan tahsilat makbuzunun ticari kayıtlarda bulunup bulunmadığı hususlarında incelenmiş olup, davalı tarafından da bu tahsilatların yer aldığı ticari defter ve kayıtlar Mahkemeye sunulmuştur. Davalı yanca sunulan ticari defterin açılış ve kapanış tasdiklerinin yapılmış olduğu ve muhasebe standartlarına uygun tutulduğu da anlaşıldığına göre, çeklerin davalıya teslim tarihinin tespiti hususunda davalı tarafından sunulan ticari kayıtların doğruluğuna itibar edilerek, davaya konu çeklerin davalının dayandığı tahsilat makbuzu tarihinde davalı şirkete ciro edildiğinin, eş anlatımla çeklerin ...'nün davacı şirket adına çek keşide etme yetkisi bulunduğu sırada, henüz azledilmeden önceki bir tarihte davalı yanın iddia ettiği gibi ileri tarihli olarak keşide edildiğinin kabulü gerekir.
Şu halde Mahkemece, davalı şirketin 10.08.2015 tarihli tahsilat makbuzunun davaya konu çekleri kapsadığı ve davalının tuttuğu birleşen davalarda davalı ... cari hesabına kaydedildiği anlaşılmakla, dava konusu çeklerin ileri tarihli olarak vekil ...'nün azlinden önce düzenlendiği kabul edilerek davalı şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamış ve bozmayı gerektirmiştir."
Mahkememizce, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... esas ... karar 13/03/2024 tarihli kararına uyma kararı verilmekle, bu doğrultuda kabul edildiği üzere, davalı şirketin 10.08.2015 tarihli tahsilat makbuzunun davaya konu çekleri kapsadığı ve davalının tuttuğu birleşen davalarda davalı ... cari hesabına kaydedildiği anlaşılmakla, dava konusu çeklerin ileri tarihli olarak vekil ...'nün azlinden önce düzenlendiği kabul edilerek davalı şirket yönünden asıl davanın reddine, birleşen davar yönüyle ise daha verilen hüküm uyarınca davaların kısmen kabulüne dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl Dava Yönüyle;
Davanın REDDİNE;
2-Birleşen Davalar Yönüyle; (Bakırköy .... ATM' nin .... esas ve ... karar ve Bakırköy ... ATM' nin .... esas ve ... karar , )
Davanın Kısmen Kabul Kısmen Reddi ile;
- ... bank ... Şubesine ait, keşidecisi .... İnşaat ve Güm. Nak. Hiz. Ve Tic. Ltd. Şti., lehdar ... Mobilya- ... olan, 26/03/2016 keşide tarihli, 43.800TL bedelli, ... no'lu çek,
-... bank ... Şubesine ait, keşidecisi ... İnşaat ve Güm. Nak. Hiz. Ve Tic. Ltd. Şti., lehdar .... Mobilya- ... olan, 12/03/2016 keşide tarihli, 39.650TL bedelli, ... no'lu çek,
-... bank ... Şubesine ait, keşidecisi ... İnşaat ve Güm. Nak. Hiz. Ve Tic. Ltd. Şti., lehdar ... Mobilya- ... olan, 05/03/2016 keşide tarihli, 47.300 TL bedelli, .... no'lu çekler yönünden davacının davalılar ... ve ...' ye borçlu olmadığının tespitine,
-Kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine,
A. Asıl dava yönünden yargılama gideri ve harç masrafları:
1-Alınması gerekli 427,60 TL harcın peşin alınan 29,20 TL harçtan mahsubu ile bakiye 398,40 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
2-Davacının davalılar yönünden yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
3-Davalının yaptığı 1.294,20 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-AAÜT gereğince hesap edilen 20.920,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
A- Birleşen Bakırköy ... ATM' nin ... esas ve ... karar sayılı dava yönüyle;
1-Birleşen Mahkememezin ... E.K. Karar sayılı dosyasında alınması (43.800 TL bedelli çek nedeniyle) gerekli 2.991,97 TL harcın davacı tarafça yatırılan 748,00 TL harçtan mahsubuyla bakiye 2.243,97 TL harcın davalılar ... ve ...'dan alınarak hazineye irat kaydına,
2-AAÜT gereğince hesap edilen 17.900,00 TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
B- Birleşen Bakırköy ... ATM' nin ... esas ve ... karar sayılı dava yönüyle:
1-Birleşen Mahkememezin ... E.K. Karar sayılı dosyasında alınması (39.650 TL bedelli çek nedeniyle) gerekli 2.708,49 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 677,13 TL harcın mahsubuyla bakiye 2.031,36 TL harcın davalılar ... ve ...'dan alınarak hazineye irat kaydına,
2-AAÜT gereğince hesap edilen 17.900,00 TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
a-Birleşen Mahkememezin ... E.K. Karar sayılı dosyasında alınması (47.300 TL bedelli çek nedeniyle) gerekli 3.231,06 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 807,77 TL harcın mahsubuyla bakiye 2.423,29 TL harcın davalılar ... ve ...'dan alınarak hazineye irat kaydına,
a.1-AAÜT gereğince hesap edilen 17.900,00 TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
C.Davalılar tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalılara iadesine,
D. Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğ tarihlerinden itibaren iki haftalık yasal süreler içinde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/06/2024
Katip ...
Hakim ...