T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/526 Esas
KARAR NO : 2025/1104
DAVA : İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/06/2024
KARAR TARİHİ : 15/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; 20.07.2016 tarihli ve ... sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla ülke genelinde ilan edilen OHAL kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnamelerle ... Sağlık Hizmetleri A.Ş.'nin kapatıldığını ve bütün malvarlığının Hazine’ye devredildiğini, işbu kapatılan şirketin hak ve alacaklarının tahsilinin Maliye Hazinesince yapılmakta olduğunu, kapatılan şirket bünyesinde yapılan araştırmalar sonucu Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, Anadolu Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı, 08.09.2017 tarih ve ... sayılı İnceleme ve Değerlendirme Raporu ile tespit edilen ... Bankası A.Ş. Tarafından düzenlenen yazıyla, 20.08.2016 vade tarihli, ... numaralı, .... Sağlık Hizmetleri Tic. A.Ş. Tarafından keşide edilen 13.737,00-TL tutarındaki çekin, şirket temsilcisi ... tarafından ciro edilerek 22.08.2016 tarihinde ... tarafından tahsil edildiğinin tespit edildiğini, icra takibine konu çekin şirketin kapatma öncesi temsilcisi .... tarafından şirketin kapatılma tarihinden sonra ciro edildiğini ve davalı ... tarafından tahsil edildiğini, söz konusu çekin yetkisiz ciro ile ciro edilmesi nedeniyle kapatılan kurumun malvarlığında bulunması gerektiği ve bu nedenle çek bedellerinin borçlulardan tahsili için İstanbul Valiliği Defterdarlık KHK İşlemleri İl Bürosu'nun 29.01.2018 tarih ve ... sayılı yazıyla tahsili müvekkilinden talep edilmiş olduğunu, bunun üzerine ilgili borcun tahsili için ... Etlik, .... ve ... Bankası A.Ş. aleyhine Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı borçlular tarafından işbu icra takibine haksız olarak itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, icra takibini uzatmak maksadıyla gerçekleştirilen itirazların kötü niyetli olduğunu, davalıların icra takibine yaptığı haksız itirazın iptali ile takibin devamına, borçlu aleyhine % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Bankası vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanan işbu alacak davasının müvekkiline karşı açılmasının kabul edilemez olduğunu zira müvekkili hakkında sebepsiz zenginleşme şartlarının oluşmadığı gibi bahse konu dava dışı firmadan da müvekkilinin alacağının devam etmekte olduğunu, davacı tarafın işbu davanın tarafı sadece diğer davalı ahmet buğra harmanlı olması gerektiğini, müvekkiline karşı açılan işbu davanın reddini, davaya konu edilen çekin müvekkili banka tarafından henüz temin edilemediğinden ve davacı tarafın dava dilekçesine ek yapılmamış olması sebebiyle, çek suretinin temini halinde ayrıca cevap verileceğini, davaya konu edilen ve müvekkili bankaya tahsile verilen ve ödemesi yapıldığı belirtilen çek ile ilgili, müvekkili tarafından tüm ciro silsilesinin yetkili olup olmadığının kontrol edilmesinin mümkün olmadığı gibi müvekkinin işbu hususta yükümlülüğünün de bulunmadığını, müvekkiline karşı ikame edilen işbu mesnetsiz davanın reddini istemiştir.
Davalı ... na usulüne uygun meşruhatlı davetiyeye rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLER : (Kapatılan)Büyükçekmece .... İcra Dairesi ’nün ... esas sayılı dosyası, Ticaret Sicili Müdürlüğü, .... Bankası A.Ş, İstanbul Defterdarlığı, T.C. Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu yazı cevapları, faturalar, ticari defterler ve belgeler, muavin defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacı tarafından Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Davalı vekili icra dosyasına yapmış olduğu itirazında; Müvekkili bankaya, alacaklı tarafından, toplam 17.424,62-TL için ödeme emri gönderildiğini, ödeme emri 03.08.2018 tarihinde müvekkili bankaya tebliğ edildiğini, takip talebinde ve dosya içerisinde, talep edilen alacağın dayanağına dair açıklama yapılmadığını, buna ilişkin belge sunulmadığını, alacaklı vekili ile alacağın dayanağı hakkında yapılan görüşmeden de açıklayıcı bilgi edinilemediğini, alacağın nedeni hakkında bilgi verilemeyeceği, gizli olduğunun ifade edildiğini, söz konusu ödeme emri ile talep edilen alacağa, faize ve fer’ilerine icra harçları, takip giderleri, masraf ve ücreti vekâlete itiraz ettiklerini beyan etmiştir.
Davalı .... icra dosyasına yapmış olduğu itirazında; aleyhine başlatılan icra takibinin ödeme emrini 04/08/2018 tarihinde tebliğ aldığını, takibe konu alacağa ilişkin daha önceden böyle bir borcun bulunmadığını, tarafına tahsis edilen çekin avukatlık masraflarına ilişkin olduğunu, ve kalan bedelinde ...'e iade edildiğini alacaklı görünene buna ilişkin belgeleri de sunduğunu, alacaklı görünen tarafa karşı bir borcunun bulunmadığını, takibe, faize, alacağın tüm ferilerine ve icra dairesinin yetkisine itiraz ettiğini beyan etmiştir.
(Kapatılan)Büyükçekmece ... İcra Dairesi’nün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 17.424,62 TL asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili için faturaya dayalı olarak ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Bilirkişi 12.08.2025 havale tarihli raporunda; Dosyaya mübrez belge ve bilgi ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde;
a) Dava konusu ... Bankası AŞ, Keşidecisi .... Sağlık Hizmetleri Tic. AŞ, Çek No ..., 20.08.2016 keşide tarihli, 13.737,00 TL tutarlı çek incelendiğinde, dava konusu çekin, keşidecisinin .... Sağlık Hizmetleri Tic. AŞ, olduğunu, adına düzenlenin ..... Sağlık Hizmetleri A.Ş. olduğu, 1. hamil olarak çekin arka yüzünde ..... Sağlık Hizmetleri A.Ş. ‘nin Kaşe ve imzası göründüğü, 2. hamil olarak ... isim soyadı ve imza göründüğünü, 3. ve son hamil olarak davalı ... isim soyadı ve imza göründüğünü, dava konusu çek ile ilgili, keşide bankası davalı ... Bankası AŞ .... şubesine 3. hamil davalı ..... tarafından 22.08.2016 tarihinde tahsil edilmek üzere başvurulduğu ve davalı banka tarafından 22.08.2016 tarihinde 3. hamil davalı .....’nın kimlik kontrolu yapılarak çek bedelinin ödendiğinin görüldüğünü, dava konusu çekin keşidecisi ... Sağlık Hizmetleri Tic. AŞ tarafından ..... Sağlık Hizmetleri A.Ş adına düzenlendiğini, ..... Sağlık Hizmetleri A.Ş nin çekte 1. hamil olarak çekte kaşe ve imza ile çeki ciroladığının görüldüğünü, dava konusu çekin şekil şartları açısından eksikliğinin olmadığı bu aşamadan sonra dava konusu çekin ibraz tarihinde çekle ilgili bir ödeme yasağı veya bir şerh olmadığı takdirde ve çekin karşılığı ibraz tarihinde keşidecisi tarafından hesapta hazır bulunursa, keşideci banka çeki bankaya ibraz eden son hamilin kimlik bilgilerini alarak son hamil/çeki keşideci bankaya ibraz eden hamile çeki ödeyebileceğini,
Neticeten, dava konusu çekle ilgili, dosya münderecatından dava konusu çekin son hamil tarafından davalı bankaya ibraz tarihi 22.08.2016 tarihinde dava konusu çekle ilgili dosya münderecatında ödeme yasağı/blokaj vb. yasal kısıtlılığın görülemediğini, dava konusu çekin dosyaya sunulu ön ve arka yüz suretleri incelendiğinde çekin yasal şekil şartlarının uygun olduğunun anlaşıldığını, dava konusu çekin ciro silsilesinin şekil yönünden uygun olduğunu, dava konusu çekin keşidecinin çek tutarını dava konusu çekin ibraz tarihinde karşılığını hesabında hazır bulundurduğunun ve davalı bankanın çekin son hamilinin kimlik bilgilerini alarak son hamile çek bedelini ödediğinin anlaşıldığını, kambiyo senetlerinde karşılaşılan imzaların bağımsızlığı prensibinin çekler içinde geçerli olduğunu, buna göre ciro zincirindeki imzalar birbirinden bağımsız olduğu yani çekte ciro silsilesinde sahte ya da geçersiz imza bulunsa da diğer imzaların geçerliliği etkilemeyeceğini, bu sebeple her ciranta kendi imzası ile sorumlu olduğunu, tüm bunlar değerlendirildiğinde Davalı Banka .... BANKASI A.Ş. nin dava konusu çekle ilgili yaptığı işlemlerin bankacılık yasa ve temayüllerine uygun davrandığının değerlendirildiğini,
b) Dosya münderecatından, dava dışı ..... Sağlık Hizmetleri A.Ş’ nin 20.07.2016 tarihli ve ... sayılı bakanlar kurulu kararıyla ülke genelinde ilan edilen OHAL kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılmış ve bütün malvarlığının Hazine’ye devredildiğinin, Dava konusu çek incelendiğinde çekin keşideci tarafından dava dışı ..... Sağlık Hizmetleri A.Ş adına düzenlendiğini, söz konusu firmanın kapatma öncesi temsilcisi dava dışı ..... tarafından şirketin kapatılma tarihinden sonra ciro edildiği ve davalı ..... tarafından tahsil edildiği söz konusu çekin yetkisiz ciro ile ciro edilmesi nedeniyle kapatılan kurumun malvarlığında bulunması gerektiği davacı tarafından beyan edildiğini, bu durumda dava dışı .....’in dava dışı ..... Sağlık Hizmetleri A.Ş ‘den neye karşılık dava konusu çeki aldığını alacak/borç ilişkisinin nasıl oluştuğunu dava dışı ..... tarafından ispatının gerektiği aynı şekilde davalı .....’nın dava konusu çeki dava dışı ... ten neye karşılık aldığının alacak/borç ilişkisinin nasıl oluştuğunu davalı .....’nın ispatla yükümlü olduğu, dosya münderecatında bu durumları aydınlatacak davalı ..... tarafından dosyaya sunulu belge ve evrağa rastlanmadığını, tüm bunlar değerlendirildiğinde, dosya münderecatında mevcut evraklara göre davalı .....’nın dava konusu çeki dava dışı .....'ten neye karşılık aldığının alacak/borç ilişkisinin nasıl oluştuğunu ispatı görülemediğinden aynı zamanda çekte müteselsil borçluluk esas olduğu ve dolayısıyla tüm cirantaların çek borcundan dolayı tek tek sorumlu olduğunu,
Mahkememiz Takdirinde; davacı Maliye Bakanlığı İstanbul Muhakemat Müdürlüğü'nün Davalılar ....., ... Bankası ve ..... aleyhine Büyükçekmece .... İcra Dairesi, ... Esas No ile 26.07.2018 tarih başlatılan icra takibine konu, dava konusu 20.08.2016 vade tarihli, .....numaralı, .... Sağlık Hizmetleri Tic. A.Ş. Tarafından keşide edilen çekin bedeli 13.737,00-TL tutardan davalı .....’nın davacı Maliye Bakanlığı İstanbul Muhakemat Müdürlüğü’ne karşı sorumlu tutulabileceğinin değerlendirildiğini,
c) Detayları rapor içerisinde ayrıntısı ile açıklandığı üzere, Davacı Maliye Bakanlığı İstanbul Muhakemat Müdürlüğü'nün, davalılar ....., ... Bankası ve ..... aleyhine Büyükçekmece .... İcra Dairesi, ... Esas No ile 26.07.2018 tarih başlatılan icra takibinin uygunluğu hususunda oluşursa, davacının davalılardan takip tarihi 26.07.2018 tarihi itibariyle, 13.737,00 TL asıl alacak 3.687,62 TL işlemiş faizi 17.424,62 TL toplam alacağı olacağının değerlendirildiği bildirmiştir.
İddia veya savunmanın haklılığı, bu olay ve hukuki işlemlerin varlığının ispatlanmasına bağlıdır.
İspat hakkı, Anayasa’nın 36. maddesinde bir temel hak olarak garanti altına alınmıştır. Anayasal dayanağı olan ispat hakkını, usûl hukukunda taraflar, kanunda belirtilen süre ve usûle uygun olarak kullanırlar. Bu hak yalnızca kanunla sınırlanabilir.
İddia ve savunmaya dayanak gösterilen ve mahkemenin karar vermesinde etkili olacak olgulardan hangisinin kim tarafından ispat edileceği hususuna ise ispat yükü denir.
İspat yükü üzerine düşen taraf ispat etmesi gereken hususu ispat edemediği durumda ispatsızlık durumu söz konusu olacaktır. Hâkim bir husus ispatsız kalmış olsa dahi medeni yargılamada karar vermek durumundadır. TMK 6. Maddesinde, “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguları ispatla yükümlüdür.”
Bu haliyle, kapatılan şirket tarafından ciro yoluyla edindiği çeke dayalı alacağı ispat yükü davalıya aittir.
Somut olayda; Dava konusu çekin son hamil tarafından davalı bankaya ibraz tarihinde dava konusu çekle ilgili yasal kısıtlılığınbulunmadığı, çekin yasal şekil şartlarının uygun olduğu, ciro silsilesinin şeklen uygun olduğu, davalı bankanın çekin son hamilinin kimlik bilgilerini alarak son hamile çek bedelini ödediği, imzaların bağımsızlığı prensibi gereği her ciranta kendi imzası ile sorumlu olduğunu, davalı bankanın dava konusu çekle ilgili yaptığı işlemlerin bankacılık yasa ve temayüllerine uygun olduğu anlaşılmakla davalı ... Bankası Anonim Şirketi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Diğer yandan, dava konusu çekte dava dışı 1.hamil olarak görünen ..... Sağlık Hizmetleri A.Ş’ nin 20.07.2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı bakanlar kurulu kararıyla ülke genelinde ilan edilen OHAL kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılıp ve bütün malvarlığının Hazine’ye devredildiği, çekin keşideci tarafından dava dışı ..... Sağlık Hizmetleri A.Ş adına düzenlendiği, söz konusu firmanın kapatma öncesi temsilcisi dava dışı ..... tarafından şirketin kapatılma tarihinden sonra ciro edildiği ve davalı ..... tarafından tahsil edildiği, davalı .....’nın dava konusu çeki dava dışı .... ten neye karşılık aldığı ve alacak/borç ilişkisinin nasıl oluştuğu hususunda davalı .....'nın ispatla yükümlü olduğu, bu hususun davalı ..... tarafından ispat edilemediği görüldüğünden, davalı ..... yönünden davanın asıl alacak bakımından kabulüne, temerrüt bulunmadığından faize ilişkin talebin reddine, alacağın belirlenebilir ve dolayısıyla likit olması dikkate alınarak davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın kısmen kabulü ile,
1-Davalı .... Bankası A.Ş. Yönünden davanın REDDİNE,
2-Davalı ..... yönünden, davanın asıl alacak olan 13.737,00-TL yönünden kabulü ile, davalının Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin bu miktar üzerinden aynı koşullar ile devamına, faize ilişkin talebin reddine,
3-Hükmedilen asıl alacağın %20'si üzerinden hesap edilen 2.747,40-TL icra inkar tazminatının davalı .....'dan alınarak davacıya verilmesine,
4-Alınması gerekli 938,37 TL harcın 615,40 TL harçtan mahsubuyla, 322,97 TL harcın davalı .....'ndan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvurma harcı, 615,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.230,80 TL'nin davalı .....'dan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 12.480,00 TL yargılama giderinin davalı .....'ndan alınarak davacıya verilmesine,
7-AAÜT gereğince hesap edilen 13.737,00 TL ücreti vekaletin davalı .....'ndan alınarak davacıya verilmesine,
8-Red bakımından davalı ... Bankası A.Ş. yönünden hesap edilen 13.737,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı ... Bankası A.Ş.'ye verilmesine,
9-Arabuluculuk ücreti olan 3.200,00 TL'nin davalı .....'ndan alınarak hazineye irat kaydına,
10-Davalı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalıya iadesine,
11-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun ilgili maddeleri gereğince dava değerinin istinaf/temyiz sınırının altında kalması nedeniyle kesin olmak üzere verilen karar davacı vekilinin ve davalı ... Bankası vekilinin yüzünde diğer davalının yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/12/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ....
¸e-imzalıdır