T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/535 Esas
KARAR NO : 2025/445
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 27/09/2023
KARAR TARİHİ : 07/05/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/05/2025
Bursa .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas, ... Karar 04/04/2024 tarihli yetkisizlik kararı üzerine dosyanın Mahkememize gönderildiği, dosyanın yukarıdaki esasına kaydının yapıldığı görülmekle davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında Çin'in Shangai bölgesinden müvekkili şirketin Bursa Nilüfer'de bulunan firma adresine makine taşınması yönünde anlaşma sağlandığını, taraflar arasındaki anlaşmanın mail üzerinden teklif verilmesi ve karşı tarafın kabul beyanında bulunması şeklinde sağlandığını, taraflar arasında daha önceden de aynı nitelikte sözleşme yapıldığını ve herhangi bir hukuki uyuşmazlık olmadan taşıma işleminin tamamlandığını, taraflar arasındaki sözleşmenin nitelik olarak taşıma sözleşmesi olduğunu, tarafların birbirlerine karşı belli yükümlülükleri doğduğunu, işbu anlaşmaya göre davalının makinelerin Shangai'den teslim alınıp deniz yoluyla Türkiye'ye getirilmesini ve akabinde karayoluyla müvekkili şirketin firma adresine taşınarak teslim edilmesini taahhüt ettiğini, müvekkili şirketin ise işbu anlaşmaya göre tüm işlemler için davalıya 61.500,00 USD ödeme yapma yükümlülüğünün doğduğunu, bu doğrultuda sözleşmede bedelinin müvekkili tarafından eksiksiz olarak ödendiğini, davalının makinelerin Türkiye'ye girişinden sonra ortaya çıktığını iddia ettiği ek maliyetleri gerekçe göstererek makineleri teslim etmeden önce müvekkiline 2.000,00 USD tutarında ek navlun ücreti içeren fatura kestiğini ve bu bedelin ödenmesini talep ettiğini, müvekkilinin her ne kadar bu bedeli ve faturayı kabul etmese de davalı tarafın bu bedelin ödenmemesi durumunda makineleri teslim etmeye yanaşmaması sebebiyle müvekkilinin ihtirazi kayıt şerhi ile ödeme yapmak zorunda kaldığını, ödeme belgelerinden müvekkilin ihtirazi kaydının açıkça görüldüğünü, müvekkilinin ödediği bedelin hukuki dayanağı olmadığından taraflarına iadesi gerektiğini, haksız yere alınan ek navlun ücretinin iadesi amacıyla davalı aleyhine Bakırköy .... edildiğini, takibin durduğunu beyanla itirazın iptalini, takibin devamını, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: huzurdaki davanın yetkisiz mahkemede ikame edildiğini, yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davaya konu demuraj ve ek masraflara, davacı şirketin gümrük müşavirinin yükümlülüklerini zamanında yerine getirmemesi sebebiyet verdiğinden davacının uğradığı zararı gümrük müşavirinden talep etmesi gerektiğini, müvekkili şirkete husumet yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı taşıtanın ve yetkilendirdiği gümrük müşavirlerinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi, yükün boşaltma şeklinin değiştirilmesi sebebiyle oluşan demurajdan ve ek taşıma maliyetlerden davacının sorumlu olduğunu, müvekkilinin oluşan ek masrafları ürünlerini taşıtan davacı şirkete rücu edilmesi adına .... numaralı 13.07.2023 Tarihli 2.000 USD bedelli faturayı keşide etmişse de davacı şirketçe söz konusu faturaya karşı herhangi bir itirazda bulunulmadığını, fatura içeriği ve faturaya konu hizmetin alındığı kabul edildiğini, ihtirazı kayıt olmaksızın ödendiğini, ödemenin yapılmasından 1 yıl sonra davacı tarafından kötü niyetli bir şekilde söz konusu ödemenin haksız yapıldığı iddiasıyla somut gerçeklikten uzak bir şekilde huzurdaki dava ikame edildiğini, müvekkili şirketçe haksız yere tahsil edilmiş bir alacak bulunmadığını beyanla davanın reddini, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacının fazladan ödediğini iddia ettiği ek navlun bedelinin tahsili için davalı aleyhine giriştiği Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir.
Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde 2.000 USD asıl alacağın tahsili için faturaya dayalı olarak ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği, bu kararın alacaklıya tebliğ edilmediği, davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Taşıma ve Gümrük Uzmanı Bilirkişisi tarafından alınan 15/11/2024 havale tarihli raporunda; taraflar arasındaki ihtilaf noktalarının davacı tarafından davalı şirkete ödenen ve taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalı ... tarafından organize edilen Çin-Türkiye-Bursa-Nilüfer (alıcının adresi) taşımasında ortaya çıkan 2.000 USD tutarında ek navlun (demuraj ve ek Masraflar) ücretinden hangi tarafın sorumlu olduğu hususunda olduğunun anlaşıldığını, mail yazışmalarının tamamı incelendiğinde beklemenin, emtianın davacı ... tarafından .... firmasından gümrükte devir alınmasının gerekmesinden dolayı gerekli evrakların yetişmemesi ve devir işlemi olduğundan dolayı emtianın supalan gümrüklemesinin yapılamaması, özet beyanın revize edilmesinin gerekmesi ve emtianın geçici depolama alanına tahliye edilerek gümrük işlemlerinin yapılabilmesi nedeniyle ortaya çıktığının anlaşıldığını, davalı şirketinden ... tarafında davacı şirketinden ....'ya gönderilen mail'de davalı şirketin kapıdan kapıya taşımayı ithalat gümrük işlemleri davacı şirketinin gümrükçüsü tarafından organize edilmesi koşuluyla üstlendiğinin değerlendirildiğini, ithalat gümrük işlerini organizesi davacı ... üzerinde olduğuna ve söz konusu bekleme ile ek masraflar bu işlemlerin organizesindeki aksamalardan çıktığına göre akdi taşıyıcı davalı şirketinin rizikon alanına girmediğinden dolayı dava konusu demuraj ve ek masraflardan davacı şirketinin sorumlu olduğunun değerlendirildiğini, (TTK m.903, 863/3 ve 870/3), demuraj ücretinin tazminat niteliği ve masrafların fili taşıyıcının ekonomik alanında olumsuz etki yapmasında dolayı davalı şirket tarafından ancak bunları fili taşıyıcıya ödemiş olması halinde talep edilebileceğini, dava dosyasında ise bu ödemeyi ispat eden fatura, cari hesap ekstresi, dekont vb. bulunmadığı gibi heyetimizde davalının ticari defter kayıtlarını bu yönden inceleyebilecek mali müşavir bilirkişi de bulunmadığını, bu nedenle davalı şirketin söz konusu ödemeyi fiili taşıyıcıya fiilen yapıp yapmadığının anlaşılamadığının değerlendirildiğini, davacı şirket lehine herhangi bir USD meblağa hükmedilmesi halinde bu meblağ üzerinden 3095 sayılı Kanunun 4-a maddesine göre takip tarihinden itibaren faiz işletilmesinin yerinde olacağının değerlendirildiğini, icra inkâr ve kötü niyet tazminatları yönünden takdir hakkının Sayın Mahkemede olduğunu bildirmişlerdir.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Genel Muhasebe, Taşıma ve Gümrük Uzmanı Bilirkişisi tarafından alınan 14/03/2025 havale tarihli raporunda; mali yönden yapılan tetkikte, fiili taşıyıcı ... Proje Ve Konteyner Taşımacılığı Depolama Tic Ltd Şti'nin dava konusu taşımalara ilişkin olarak düzenlediği faturaların, 07.07.2022 tarih ... nolu 100.300,00 TL, 07.07.2022 tarih ... nolu 152.810,00 TL, 14.07.2022 tarih .... nolu 11.800,00 TL faturalar olduğunu, bununla beraber, fiili taşıyıcı ile davacı şirket arasında uzun süreden beri süre gelen cari ilişki ve cari hesap bakiyesi olduğundan, ödemelerin cari hesap bakiyesine mahsuben yapılmış olduğu, diğer bir anlatımla 2.000 USD tek kalem halinde bir ödeme bulunmadığını, cari hesapta görüldüğü peyderpey olmak üzere müteaddit tarihlerde ödemeler yapıldığını, 2.000 USD ödeme ile ilgili olarak yapıldığı belirtilen ödemelerin toplam 2.033.337,31 TL olduğunun görüldüğünü, esasen dava dışı .... firmasının düzenlediği faturalar ile davalının davacı yana yansıttığı 2.000 USD tutarının örtüştüğüne dair evrak sunulmadığını, davalının 2.000 USD tutarında davacıdan talep ve dava edebilmesi için bunu masraf ve kendi ödemesi olarak ortaya koyması gerektiğini, davacı yanın kök rapora itirazlarının takdir ve değerlendirmesinin yüce mahkemeye ait olduğunu, kök raporda davacının evrak hazırlık sürecinde aksamanın araç beklemesi ve masrafa yol açtığı değerlendirilmiş, davacı ise deniz taşıyanının buna sebep olduğunu ileri sürdüğünü ancak somut olayda kara taşımasından kaynaklı bekleme ve masraflar söz konusu olduğunu, buna dair talepler olduğunu, bu durumda davacının kara taşımasında bekleme ve masraflar bakımından kök rapor değerlendirmelerine göre, sorumlu olduğu hususunda nihai takdir yüce mahkemeye ait olduğunu ayrıca bayram ve benzeri resmi tatil beklemelerinde bekleme ücreti ödenmesi gerekebileceğini, zira taşıyıcı-kara yolu taşımasında bekleme kendi risk alanında olmadığı takdirde bekleme talep edebildiğini, davalı yan ise, ödemenin dava dışı .... firmasına cari hesaptan yapıldığını belirttiğini, bu durumda cari hesaba bu taşıma kaynaklı ne miktar borç kaydedildiğini, 2000 USD tutarında mı, daha düşük mü ya da daha yüksek mi olduğu davalı yanca ortaya konulması gerektiğini, davalının kendi katlanmadığı ek masraf, bekleme ücreti ve sair alacak ileri süremeyeceği değerlendirildiğini, eğer davalı ödeme yapmış ise buna ek, kar beklentisi veya fark bedel eklemesi yapamayacağını ancak katlandığı kadar bedeli davacıya yansıtmış olacağını bildirmişlerdir.
İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporu içeriğine göre; taraflar arasında taşıma ilişkinin bulunduğu, davacının 2000 USD ek navlun ücretini davalıya ihtirazi kayıtla ödemek durumunda kaldığı, mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında beklemeden davacı şirketin sorumlu olabileceğinin ve davalı tarafından fiili taşıyıcıya ödenmiş olması halinde ek navlun ücretinin davacıdan talep edilebileceğinin mütalaa edildiği, davalı tarafın ticari defterlerinin incelenmesinde fiili taşıyıcı şirket olan ...'a 2000 USD'lik ödemenin görülmediği, davalı ile ... şirketi arasında uzun süreli cari hesap ilişkinin bulunduğu ve bu doğrultuda ödemelerin yapıldığının anlaşıldığı, ispat yükü üzerinde olan ve basiretli davranması gereken davalının fiili taşıyıcıya ödeme yaptığı savunmasını ispatlayamadığı, buna ilişkin delillerini somutlaştırmadığı, dava dışı ... şirketinin ticari defterlerinin incelenmesinin bu savunmayı tek başına ispat edemeyeceği, ticari defterlerin sahibi lehine delil olabilmesi için kayıtların karşılıklı olarak birbiriyle uyumlu olması gerektiği, davalı şirketin ticari defter kayıtlarında eldeki taşıma ilişkisine istinaden ödeme yapıldığına dair bir kayıt bulunmadığı anlaşılmakla davanın kabulü ile likit nitelikteki alacak nedeniyle icra inkar tazminatına da hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın kabulü ile; 2.000 USD asıl alacak yönünden davalının Bakırköy .... İcra Müdürlüğü .... Esas sayılı takibe vaki itirazının iptali ile asıl alacak miktarına takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca USD cinsin 1 yıllık vadeli mevduata devlet bankalarınca uygulanan en yüksek faiz uygulanmak suretiyle devamına,
Kabul edilen asıl alacağın %20'sine tekabül eden 7.304,44 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Alınması gerekli 3.729,73 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 749,83 TL peşin harcın mahsubuyla bakiye 2.979,90 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvurma harcı, 749,83 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.019,68 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 10.100,00TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
AAÜT gereğince hesap edilen 30.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davalı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde talep halinde davalıya iadesine,
Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, kararın tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.07/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır