T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/680 Esas
KARAR NO : 2025/412
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 22/07/2024
KARAR TARİHİ : 29/04/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davanın trafik sigortasından dolayı sigorta şirketinin sigortalısına yönelttiği rücuen tazminat istemine ilişkin olduğunu, davacı şirketin alacağına kavuşamama ihtimaline binaen alacak tutarının da yüksek olması dikkate alınarak ihtiyati haciz kararı verilmesinin gerektiğini, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini, arabuluculuk faaliyetine rağmen davalı ile anlaşma sağlanamadığını, davalı ile davacı şirket arasında karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortasının akdedildiğini, sigortalı aracın olay yerini terk eden ve kazanın meydana gelmesine sebebiyet veren sürücü idaresinde iken trafik kazasına karıştığını, davalı sürücünün asli ve %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davacı şirketin davalı sigortalıya rücu hakkı bulunduğunu, davalı hakkında başlatılan icra takibinin hukuka uygun olduğunu, davalının menkul ve gayrimenkulleri ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini, mahkememiz aksi kanaatte ise ihtiyati tedbir kararı verilmesini, İstanbul ...... İcra Dairesinin ...... sayılı dosyasına vaki itirazın 24.400-TL alacak açısından iptali ile takibin 23/10/2023 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yasal faizi ile birlikte devamını, davalını en az %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
DELİLLER : İstanbul ..... İcra Müdürlüğü ..... esas sayılı dosyası, ..... Bankası yazı cevabı, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Davanın, Davacı sigorta şirketinin, sigortalısı davalının sebep olduğu kaza sebebiyle, zarar görene ödediği bedelin rücusuna ilişkin İstanbul ..... İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali takibin devamı ve icra inkar tazminatı taleplerinin sübut ve miktarı noktasında toplanmış olduğu görüldü.
Küçükçekmece ...... Asliye Hukuk Mahkemesinin 22/07/2024 tarih, ..... esas, ..... karar sayılı kararı ile dosyanın Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzi edilmek üzere, Bakırköy Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine kararı verildiği, Bakırköy Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosunca mahkememize tevzi olan dosyanın yukarıdaki esasa kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
İstanbul ..... İcra Müdürlüğünün ...... esas sayılı esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 24.678,83-TL toplam alacak üzerinden ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal süre içerisinde ikame edildiği anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
27/03/2025 tarihinde mahkememize ibraz edilen bilirkişi heyeti raporunda özetle,
Davacı sigorta şirketinin meydana gelen kaza sonrasında yükümlülüklerini yerine getirdiği, davalı tarafın yaşanılan kaza sonrasında yükümlülüklerini yerine getirmediği, sürücünün olay yerini terk etmesinin ve sonrasında yaşanılan sürecin makul sayılmasını gerektirecek bir durumun bulunmadığı,
Sürücünün olay yerini terk etmesi sebebi ile birlikte sürücünün yeterli ehliyete sahip olup olmadığı, sürücü değişikliğinin yapılıp yapılmadığı, sürücünün uyuşturucu madde veya mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki halinde iken kazanın meydana geldiği yönündeki şüpheli durum ortaya çıkmıştır.
Davacı sigorta şirketinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları uyarınca davalı olan sigortalısına rücu hakkının bulunduğu, gerekli şartların oluştuğu,
Bu haliyle ..... plakalı 2021 model ..... marka/tipi araç ile ..... plaka sayılı 2021 model .... marka/tipi araçta, ..... plaka sayılı aracın firari sürücüsünün dosya kapsamına göre %100 kusurlu olarak sebebiyet vermiş olduğu 09/09/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı zincirleme trafik kazasındaki hasarlanmalarına ilişkin olarak, ..... plaka sayılı aracın maliki olan davalı .... Otomotiv ve Turizm Tic. LTd. ŞTi.'nden davacı ..... Sigorta A.Ş.'nin ..... poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi kapsamında talep edebileceği toplam rücu bedelinin 24.000,00-TL olacağı yönünde görüş ve kanaati bildirilmiştir.
KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.
Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.
Somut olayda, kazanın meydana geldiği tarih ve davacı ile davalı arasında tanzim edilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının tanzim tarihi itibariyle rücu şartlarının belirlenmesinde 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının nazara alınması gereklidir.
Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,
b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyet ameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,
c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,
d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,
e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,
f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,
Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.
Sigorta genel şartları B4-f bendin kapsamında sigortalı, sürücünün olay yerini terk etmiş olması durumunda ancak;
-Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi,
-Bedeni hasara neden olsun veya olmasın can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde, ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulur.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B-4/f madde metninde bedensel zarara neden olay ve maddi hasara neden olan olay ayrımı yapılmadığı, sigortalının, kaza ister maddi zarara ister bedensel zarara neden olsun sürücünün olay yerine terk etmiş olması halinde üçüncü kişilere yapmış olduğu ödeme nedeniyle sigortalısına rücu edebileceği düzenlenmiş olup ilgili madde de, istisnai durumlar "hariç" denilerek gösterilmiş olmakla ZMSS genel şartlarının B.4-f bendinin maddi hasarlı trafik kazalarında da uygulanması gerektiğinin kabulü gerektiği ve ispat yükünün davalıda olduğu bu durumda davalı tarafça dava dışı sürücünün olay yerinden ayrılmasını zorunlu kılacak bir nedenin varlığının ispat edilemediği hususları da sabit olup davacı tarafından açılan davanın rücu davası olduğu dikkate alındığında öncelikle davacı tarafça dava dışı üçüncü kişiye yapılan ödemenin dosya ibraz edildiği ve rücu şartlarının da oluştuğu anlaşılmış olmakla davanın ödenen hasar bedelinin gösterildiği asıl alacak yönüyle kabulüne karar vermek gerekmiş ve ancak alacak miktarının dava açarken likit olmadığı gözetildiğinde icra inkar tazminatı yönüyle reddine dair karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile 24.000,00 TL asıl alacak yönünden davalının İstanbul ..... İcra Dairesi' nin ..... esas sayılı takibe vaki itirazın iptaline, takibin bu miktar yönünden aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alacağın yargılamayı gerektirmesi ve likit olmaması sebebiyle icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gerekli 1.639,44-TL harçtan davacı tarafça yatırılan 427,60-TL harcın mahsubuyla bakiye 1.211,84-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç olmak üzere toplam 855,20-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça 54,00-TL posta/tebligat ve 10.000,00-TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 10.054,00-TL'nin kabul/red oranına göre 9.889,20-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-AAÜT gereğince hesap edilen 24.000,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 3.600,00-TL'nin, 3.540,98-TL'sinin davalıdan, 59,02-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
8-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair,6100 sayılı HMK'nun ilgili maddeleri gereğince dava değerinin istinaf/temyiz sınırının altında kalması nedeniyle kesin olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/04/2025
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim .....
¸e-imzalıdır