T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/700 Esas
KARAR NO : 2024/816
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 26/07/2024
KARAR TARİHİ : 29/07/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Bankası ... Şubesi .... seri numaralı 30.07.2024 vade tarihli olan 150.000,00-TL bedelli çekin kaybolduğunu, işbu çekin keşidecisi ".... SANAYİ LTD. ŞTİ. (V.K.N:....) " olduğunu, müvekkilinin ilgili çeke ciranta olarak hamili olduğunu, müvekkilinin zilyedi olduğu iş bu çekin kaybedildiğini çekin üçüncü şahıslara ödenmesinin müvekkilinin ekonomik hayatının zedelenmesine ve bunun yanı sıra yüksek miktarda borçlanmasına sebebiyet vereceğini bu nedenlerle çekin kötü niyetli 3. kişiler eline geçmesinin önlenmesi bakımından ödeme yasağı konulması yönünden tedbir kararı verilmesini ve davanın kabulü ile ... Bankası ... Şubesi .... Seri numaralı 30.07.2024 vade tarihli olan 150.000,00-TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Mahkememizin 29/07/2024 tarihli ara kararı ile "davacı tarafça çekin yetkili hamili olunduğuna dair bilgi ve belge sunulmamış olduğu anlaşılmakla davacı vekiline, dava konusu çekte davacının yetkili hamil olduğuna ilişkin tüm bilgi ve belgeleri mahkememize sunmak üzere 1 haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde beyan verilmediği takdirde dosyada bulunan mevcut deliller itibariyle karar verileceği hususunun davacıya ihtarına," karar verilmiştir.
Davacı vekili 29/07/2024 tarihli dilekçesinde özetle; dava konusu ... Bankası ... Şubesi.... eri numaralı 30.07.2024 vade tarihli olan 150.000,00-TL bedelli çekin KAYIP olması nedeni ile çek görüntüsünün dosyaya sunulamadığını, çek görüntüleri ve koçanları da yine başka kişilerce kaybedildiğinden müvekkilinin yetkili hamil olduğunu belgelerle ispatlamalarının mümkün olmadığını bu nedenle ödeme yasağı kararı için teminat bedelinin arttırılması ve ilgili bankadan çek bilgilerinin gelmesi akabinin de çek bilgilerinin dava dilekçemizde verilen bilgilerle uyuşmaması halinde iş bu ödeme yasağı kararının kaldırılabileceği de göz önünde bulundurularak ve çek vade tarihinin 30.07.2024 olması nedeniyle ivedi olarak ödeme yasağı kararı verilmesini talep etmiştir.
Dava, 6102 sayılı TTK.nın 757 vd. maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı kanunun devam eden maddelerinde neler yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesine göre; "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."
Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir (Cebeci, Emine; Çekin Zıyaı ve İptali, Erzurum - 2014, s. 85).
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesi uyarınca, iptal davasını bononun zayi olduğu veya ziyaın meydana geldiği zamanda bono üzerinde hak sahibi olan kimse açabilir. Aynı zamanda bonoda mündemiç hakkın sahibi de olmak gereklidir.
Dava dilekçesi ve daha sonra sunulan beyan dilekçesinde davacının çekin yetkili hamili olduğunu ispata evlerişli delil sunulabilmiş değildir. Dava dilekçesinde davacının ciranta olarak hamil olduğu belirtilmiş ise de çekin hamiline yazılı çek olup olmadığı, davacının çeki çek lehtarından veya başka bir cirantadan alıp almadığı dosya kapsamı ile sabit değildir. Sunulan bilgi ve belgelerde davacı tarafa çekin teslim edildiğine ilişkin bir bilgi ya da belgenin de bulunmadığı görülmektedir.
Bu doğrultuda davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği çek yönünden hak sahibi olduğunu ispata elverişli bilgi ve belgeleri ibraz edemediği, bu nedenle mevcut haliyle zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkının bulunmadığı, Türk Ticaret Kanununun 757 ve izleyen maddeleri hükümlerine dayalı olarak zayi nedeniyle çek iptali talep edemeyeceği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-AÇILAN DAVANIN REDDİNE,
2-Alınması gerekli harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde verilen karar tarafın yokluğunda açıkça okunup,usulen anlatıldı. 29/07/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır