T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/708 Esas
KARAR NO : 2026/401
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/07/2024
KARAR TARİHİ : 07/05/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/05/2026
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: davacı vekili özetle; .... Holdıng Ltd. ve davalı şirket arasında hava aracı kira sözleşmesi akdedildiğini ve işbu sözleşme kapsamında, ilgili şirkete ait ambulans uçak, 10.05.2024 tarihinde Bangladeş Chittagong'dan Moskova Havalimanına yapılacak uçuş için ‘‘48.500 EURO’’ bedel mukabilinde kiralandığını, ilgili sözleşme doğrultusunda, hava aracı kira bedeli olarak kararlaştırılan 48.500 Euro'nun, 07.05.2024 tarihinde .... Holdıng Ltd. tarafından davalıya ödenmiş olup ilgili ödemenin gönderilmesini müteakip planlanan uçuşun davalı tarafından iptal edildiğini, ... Holdıng Ltd., davalı şirket nezdindeki doğmuş veya doğacak alacaklarının 48.500,00 Euro miktarının tamamını, asli ve feri bütün hakları ile birlikte Türk Borçlar Kanunu 183 ve devamı maddeleri gereğince, kayıtsız, şartsız ve gayri kabil-i rücu olmak üzere ... Denizcilik Anonim Şirketi’ne devir ve temlik ettiğini, davacının ödemesi yapılan uçuşların iptal etmesi ile birlikte, davalı ile çeşitli defalar görüştüğünü ve ücret iadesi talebi davalıya müteaddit kere iletildiğini, yapılan görüşmeler neticesinde davalı, ödemelerin iade edileceğini belirterek davacıyı oyaladığını, herhangi bir ücret iadesi yapılmadığını, bunun üzerine, toplam 48.500,00 EUR'nun tahsili için Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası tahtında ilamsız icra takibi başlatıldığını; ancak işbu takibin, davalı tarafından yapılan haksız itiraz üzerine durduğunu, müvekkil tarafından, uyuşmazlıkta dava şartı olarak, arabulucuya başvurulmuşsa da davalı taraf toplantıya katılmadığını ve uyuşmazlık sulh yoluyla da çözülemediğini beyanla davalının yapmış olduğu itirazın iptaline ve takibin devamına, davacının alacaklı olduğu 48.500,00 EURO tutarın, takip tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek EUR asıl alacak kalemine işleyecek Kamu Bankalarınca 1 yıl vadeli EUR mevduatına uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davalı itirazında haksız ve kötü niyetli olduğundan %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı kendisine yapılan usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER:
Ticaret Sicil Kayıtları, Vergi Dairesinden celp edilen BS formları, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra dosyası,
Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dosyası,
Bakırköy ... İcra(İflas) Müdürlüğü'nün .... iflas sayılı dosyası,
Takibin dayanağını oluşturan sözleşme ve çevirisi,
Mahkememizce aldırılan 30/07/2025 tarihli bilirkişi raporu, 08/12/2025 tarihli bilirkişi ek raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali, takibin devamı, %20 icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.
Asıl konu ise; taraflar arasında akdedilen hava aracı kira sözleşmesi kapsamında belirlenen takip konusu bedelin hukuki dayanağın tespitine ilişkindir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan 30/07/2025 tarihli bilirkişi raporu, 08/12/2025 tarihli bilirkişi ek raporu birlikte değerlendirilerek bilimsel veri ve içeriğe sahip, denetime elverişli bulunmaları sebebiyle birlikte değerlendirilerek hükme esas alınmıştır.
Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının incelenmesi :
Alacaklı/davacı tarafından, borçlu/davalı aleyhine, 24/05/2024 tarihinde hava aracı kira sözleşmesi, ödeme dekontu ve alacağın temliki sözleşmesi dayanak gösterilerek, 48.500,00 EURO asıl alacak için Yıllık Kamu Bankalarınca 1 Yıla Kadar Vadeli Mevduatlara Fiilen Uygulanan Azami Faiz (EUR)) istenerek takip başlatıldığı, 28/05/2024 tarihinde borçlu/davalı şriket yetkilisi tarafından, asıl alacağa, faiz ve ferilerine, borcun tamamına itiraz etmesi üzerine, 29/05/2026 tarihli tensip zaptı ile takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
Davaya konu hava aracı kiralama sözleşmenin incelenmesi :
Taraflar arasında 01/05/2024 tarihli sözleşmenin imza edildiği, sözleşmenin .... Denizcilik A.Ş. İle ....Havacılık Ltd. Arasında ambulans uçak kiralama hizmeti konusunda olduğu, hizmetin başlangıç tarihinin 07/05/2024 olarak belirtildiği, uçuş güzergahının ise İstanbul-Köln olarak tanımlandığı, uçuşun hastanın doktor raporuna uygun olarak planlanacağı, ödeme bedeli olarak 48.500 EURO belirlendiği, ödemenin peşin ve banka havalesi ile yapılacağının kararlaştırıldığı, sözleşmede herhangi bir hizmet verilmemesi durumunda iade, ceza sorumluluk veya müeyyide hükmü yer almadığı görülmüştür.
Dava dışı ... Denizcilik Anonim Şirketi ile iş bu dosyada davacı ... Holding Ltd. Şirketi arasında hava aracı kiralama sözleşmesinden kaynaklı 48.500 Euro miktarının tamamını asli ve feri bütün hakları ile temlik edildiği, 21/05/2024 tarihli temlik sözleşmesinin mahkememiz dosyasına ibraz edildiği görülmüştür.
Temlik sözleşmesinin 1. ve 3. maddelerine göre kesin temlik olduğu ve temlik edenin artık bu alacak üzerinde hiçbir hakkı kalmadığını, kayıtsız ve şartsız şekilde yapıldığı, yani herhangi bir koşula bağlanmadığı görülmüştür.
Temlik alanın, söz konusu alacağı icra takibiyle tahsil etme, dava açma ve hukuki yolları kullanma konusunda tam yetkili olduğu görülmüştür.
Buna ek olarak, TBK m.183 ve devamı hükümleri gereğince alacağın devri geçerli şekilde yapılmıştır. Bu durumda, artık alacaklı sıfatı temlik alan ... Denizcilik A.Ş.’ye geçmiş olup iade talebinde bulunma hakkı da ona aittir. Borçlu olan ... Havacılık Ltd., artık ödeme yükümlülüğünü bu şirkete karşı yerine getirmelidir.
Montreal Sözleşmesinin 19. Maddesi gereğince yolcu, bagaj veya kargonun taşımada gecikmesi ya da ifa edilmemesi halinde oluşan zarar taşıyıcı sorumluluğundadır. İşbu dava konusu uçuşun hiç gerçekleştirilmemiş olmasına ilişkin olup, bu kapsamda da Montreal Sözleşmesinin uygulama hükümleri değerlendirilmektedir.
Montreal Sözleşmesi (1999) – Madde 19 (Gecikme Durumunda Taşıyıcının Sorumluluğu / Liability for Delay)
"Taşıyıcı, yolcuların, bagajın veya kargonun taşınmasında meydana gelen gecikmeden doğan zarardan sorumludur. Ancak taşıyıcı, kendisinin ve hizmetinden yararlandığı kişilerin zararın önlenmesi için gerekli tüm önlemleri aldığını veya böyle önlemleri alma imkanının bulunmadığını ispat ettiği takdirde sorumluluktan kurtulur."
Montreal Sözleşmesinin 1. Maddesinde yer alan “kişilerin, eşyaların veya bagajların ücret karşılığında veya ücretsiz olarak hava yoluyla taşınması” ifadesi ambulans uçuş bağlamına bir hava taşımacılığı türüdür.
Bununla birlikte, Türk Borçlar Kanununun 112. Maddesine göre; taşıyıcı alacaklının tanzimiyle yükümlüdür.
Türk Borçlar Kanunu (TBK) – Madde 112 (Borçlu temerrüdü ve sorumluluğu)
"Borç, ifa edilmediği takdirde alacaklı, borçlunun temerrüde düşmüş olmasından doğan zararını isteyebilir. Ancak borçlu, ifanın zamanında yapılmamasında kusurunun bulunmadığını ispat ederse, sorumlu olmaz."
Sivil Havacılık bakımından ise; ... Havacılık Ltd. Şti.’nin özel hava taşımacılığı yaptığından SHY-6A Özel Hava Taşıma İşletmeleri Yönetmeliğine tabi olduğu tespit edilmiştir.
İlgili mevzuatın 5. Maddesine göre özel taşıma işletmeleri sözleşmede üstlenmiş oldukları yükümlülükleri yerine getirmekle mükelleftir. Buna ek olarak, eğer uçuş emniyet ve operasyonel gerekçelerden bağımsız bir sebeple iptal edilirse, ilgili yükümlülüğün iptal edilmesi söz konusu olmaktadır
TTK'nun 4/2, 64. ve HMK'nun 222.maddeleri uyarınca taraf vekillerine davayla ilgili ilişki dönemini kapsayan ticari defterlerini inceleme gün ve saatinde hazır etmeleri hususunda kesin süre verilmesine, belirlenen gün ve saatte söz konusu ticari defterlerini ibraz etmedikleri takdirde ise karşı tarafın usul ve mevzuata uygun tutulmak kaydıyla ticari defterlerine itibar edilerek karar verileceği davalı şirkete ihtar edilmesine rağmen, davalı şirket tarafından mahkememiz inceleme gününde defter ve ticari kayıtların ibraz edilmediği, mazeret de bildirilmediği, yerinde inceleme de talep edilmediği görülmüştür.
Mahkememizce taraflar arasındaki uyuşmazlığın açıklığa kavuşturulması bakımından, davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmıştır.
Davalı ... Havacılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/07/2025 tarih ve ... esas sayılı kararı ile 17/07/2025 tarih, saat 12:33 itibari ile iflasına karar verilmiş olup, kararın 21/08/2025 tarihinde kesinleştiği, davalı şirketin tasfiye işlemlerinin Bakırköy ... İcra(İflas) Dairesinin ... esas sayılı doyasından yürütüldüğü anlaşılmıştır.
-İİK 194.maddesi gereğince hukuk davalarının tatili maddesi kapsamında dosyanın kayıt kabul davasına dönüştüğü anlaşılmıştır.
İİK. 195. Madde hükmü gereğince iflasın açılması ile müflis borçlarının istenebilir olacağı ve iflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ve icra takip masraflarının da asıl alacağa eklenerek müflisin iflas masasına kaydedileceği öngörülmüştür. Müflisin iflas masasından istenebilecek alacaklar, iflas alacakları ile masa borçlarıdır. Bir alacağın iflas alacağı olarak kabul edilebilmesi için iflasın açılmasından önce doğmuş olması gerekir.
Tarafların iddia ve savunmaları, celp edilen tüm deliller, mahkememizce aldırılan kök ve ek raporları ile tüm dosya kapsamına binaen;
Somut olayda; .... Holding Ltd. ile ... Havacılık Ltd. arasında 06.05.2024 tarihinde bir ambulans uçak kiralama sözleşmesi akdedilmiş, sözleşmeye göre 10.05.2024 tarihinde ...’dan Moskova’ya yapılacak uçuş için 48.500 Euro kira bedeli belirlenmiş ve bu bedel, 07.05.2024 tarihinde ... Holding Ltd. tarafından davalı ... Havacılık Ltd.’ye banka havalesi yoluyla ödenmiştir. Ancak, uçuş ... tarafından tek taraflı olarak iptal edilmiştir. Sonrasında, ... Holding Ltd. alacağını, 21.05.2024 tarihli bir temlik sözleşmesi ile ... Denizcilik A.Ş.’ye devretmiştir.
Temlik eden ile davalı arasında imza edilen takibe dayanak hava aracı kiralama sözleşmesinde, açıkça uçuşun gerçekleştirilmemesi hâlinde uygulanacak bir ceza veya iade hükmü yer almamakla birlikte, Borçlar Kanunu uyarınca temel yükümlülük, sözleşmeye konu edimin ifasıdır. Davalı taraf, sözleşmeden kaynaklanan edimini (yani ambulans uçuşunu) yerine getirmemiştir. Türk Borçlar Kanunu’nun 112. maddesi uyarınca, borçlu (...), borcunu ifa etmezse temerrüde düşer ve alacaklının uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür. Burada kira bedeli olan 48.500 EUR peşin ödenmiş olup hiçbir hizmet sunulmamıştır.
Davacı ve davalı taraf arasında imzalanan ambulans uçak kapsamındaki hizmet sözleşmesi gereğince hava taşıması öngörülmüştür. ... Havacılık Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirilmesi planlanan sefer yine ... Havacılık Ltd. Şti. tarafından iptal edilmiş olup, hava taşıma işlemi yapılmamıştır.
Sözleşme kapsamında yapılan araştırmada “hizmet verilmediğinde iade” hükmünün bulunmadığıi, ancak, ilgili mevzuatlar kapsamında bu durumun taşıyıcının iade yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı, bununla birlikte, Montreal Sözleşmesinin 22. Maddesi gereğince, taşıyıcı tazminat sorumluluğundan iptal hususunda mücbir sebep meydana gelmiş olması halinde kurtulmaktadır. Ancak, dava dosyasında uçuş iptaline ilişkin mücbir sebep varlığına rastlanmamıştır. Dolayısıyla davacının temlik sözleşmesi ile, dava dışı şirket ile davalı arasında imza edilen ve ödemesi yapılan ve hava aracı kiralama sözleşmesinden kaynaklı alacağının mevcut bulunduğu, davalı şirketin iflasına karar verilmiş olması nedeniyle İİK 194. Uyarınca kayıt ve kabul davasına dönen iş bu davada İİK. 195. Maddesi gereğince dava konusu takibe dayanak alacağın, iflasın açılmasından önce doğmuş olduğu, Bakırköy ... İflas Müdürlüğü'nün ... iflas sayılı dosyasında dava konusu alacak 2.602.230,05 TL miktar bakımından 6. Sırasından sıra cetveline kabul ve kaydının yapıldığı anlaşılmakla, ... iflas sayılı dosyası ile 6. Sırada 2.602.230,05 TL bakımından alacak masasına kaydedilmiş olduğu anlaşılmakla bu konuda konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, alacağının faizi bakımından takip tarihinden, iflas tarihine kadar hesap edilmesi gerektiği anlaşılmış ve asıl alacak EURO cinsinden olması nedeniyle yabancı paralara hesap edilen %5 yıllık basit faizi üzerinden hesap etmek gerekmiş, 2.783,77 Euro olmak üzere davacının faiz talebinde bulunabileceği, iflas tarihindeki M.B. Efektif Satış bedelinin Euro=TL değeri üzerinden cevrilmesi ile ise 130.108,67 TL olduğu anlaşıldığından, 130.108,67TL bakımından 2025/50 iflas sayılı dosyasına kayıt ve kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Dava itirazın iptali davası olarak açılmış olmasına rağmen, kayıt ve kabul davasına dönüşmesi nedeniyle hakkında iflas kararı verilen davalı şirket aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir.
Mahkememizin 07/05/2026 tarihli celsesinde kısa kararda ... iflas sayılı dosya olarak bahsi geçen dosyanın Bakırköy ... İflas Dairesi'nin ... iflas sayılı dosyası olduğu gerekçeli kararın yazımı esnasında, celse esnasında sehven 2005/50 olarak yazılması nedeniyle aşağıdaki şekilde düzeltilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- ... iflas sayılı dosyası ile 6. Sırada 2.602.230,05 TL bakımından alacak masasına kaydedilmiş olduğu anlaşılmakla bu konuda konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
130.108,67TL bakımından ... iflas sayılı dosyasına kayıt ve kabulüne,
2-Harçlar Kanunu gereğince kayıt ve kabul davasına dönen iş bu davada alınması gerekli 732,00 TL harcın, peşin harç adı altında ayrı ayrı alınan toplamda 45.228,66 TL harçtan mahsubu ile fazla 44.496,66 TL harcın hükmün kesinleşmesine müteakip istem halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan ayrıntısı UYAP'ta kayıtlı 31.823,50 TL posta masrafı, bilirkişi ücreti vb. giderler ile toplam harç gideri 1.159,60 TL olmak üzere toplam 32.983,10 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 45.000,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalı tarafından dosyaya masraf depo edilmemesi ve yargılama gideri yapılmaması nedeniyle bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde HMK'nun 342.maddesi gereğince dilekçe ile mahkememize veya başka bir yer mahkemesine İstinaf kanun yolu harcı, tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenerek istinaf yolu açık olmak üzere hazır olan davacı taraf vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/05/2026
Başkan ....
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ....
e-imzalıdır
Katip ....
e-imzalıdır
Full & Egal Universal Law Academy