T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/1026 Esas
KARAR NO: 2025/991
DAVA: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ: 13/11/2025
KARAR TARİHİ: 14/11/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 14/11/2025
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: davacı vekili özetle; davacının, davalı şirketin %25 hissesine sahip ortağı olduğunu, dava dışı ...'in %25 Ve ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret A.Ş.'nin %50 hisse ile diğer ortaklar olduğunu, ileride ... Gayrimenkul İnşaat Sanayi Ve Tic. A.Ş. olacak davalı şirketin şimdiki ortakları henüz bu şirketi kurmadan önce 05.09.2013 tarihli Taşınmaz Mal (Arsa) Alış Sözleşmesini akdettiklerini, işbu sözleşme kapsamında tarafların asıl amacı ... Belediyesi'nin mülkiyetinde bulunan Sivas İli, ... İlçesi ... Mah. ... Cad. 76/1’ de bulunan 17.613,m2 yüz ölçümlü ... ada 9 parsel sayılı taşınmazı satın alma yoluyla mülkiyetlerinin edinilerek satın alınan bu ana taşınmaz üzerine yapı inşa edilerek bağımsız bölüm sahibi olduğunu, bu doğrultuda da sözleşmeye konu ana taşınmaz dava dışı ... İnşaat adına satın alındığını, söz konusu sözleşmeye göre ise taraflar satın alınan bu taşınmaz yeni kurulacak olan ... Gayrimenkul İnşaat Sanayi Ve Tic. A.Ş.'ye devredilmesi hususunda anlaştıklarını, tüm ortakların ortak mutabakatı doğrultusunda ise 20.08... tarihli ... sayılı Ticaret sicilinde yayınlanarak davalı şirketin kurulduğunu, dava dışı ... İnşaat yetkilileri 05.09.2013 tarihli Taşınmaz Mal Alış Sözleşmesi’ ndeki edimlerini yerine getirmediklerini ve davacı ve diğer ortak ... aleyhine usul ve yasaya aykırı faaliyetlerde bulunmaya başladıklarını, söz konusu arsanın tek maliki ... İnşaat Şirketi olmaya devam ettiğini ve üstüne üstlük davalı ... Gayrimenkul şirketini de müteahhit firma haline getirdiklerini, ... İnşaat ile ... Gayrimenkul arasında Sivas ... Noterliği’ nin 28.11.2014 tarih ve ... Yevmiye Numaralı düzenleme şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi imzalandığını, yani davacı ... ve diğer ortak ...'in, ... Gayrimenkul 14 parsel numaralı taşınmazın gerçek malikleri olmasına rağmen söz konusu arsa ... İnşaat Şirketine ait kalmaya devam ettiğini, Sivas ... Noterliği’ nin 28.11.2014 tarih ve .... Yevmiye Numaralı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi Ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi kapsamında 14 parsel numaralı taşınmaz üzerine toplam 5 blokta toplam 272 daire ve 9 dükkandan oluşan bir inşaat yapıldığını ve söz konusu inşaatın meydana getirilebilmesi için hem davacının hem de diğer ortak ...'in ayrı ayrı olarak davalı şirkete 2.000.000 TL sermaye koyduğunu, davacı ve diğer gerçek kişi ortak ...'in icazeti ve iradesi aleyhine dava dışı ... İnşaat Şirketi'ne de muhtelif taşınmazların devrinin gerçekleştirildiğini, inşaat işlerinin hızlı yürüyebilmesi ve davacının dava dışı ... İnşaat Şirketi yetkililerine duyduğu güven nedeniyle ... Gayrimenkul Şirketi yönünden her bir ortak münferit olarak yetkilendirildiğini ve hatta ... İnşaat Şirketi yetkilisi ... ile oğlu ...'ye bağımsız bölümlerin satışı için vekaletname ile yetki dahi verildiğini, nihayetinde ise inşaat projesinin tamamlanmasından sonrada davacı ve diğer ortak ..., diğer ortak ... İnşaat Şirketi'nin yetkililerince tüm şirket faaliyetlerinden ve hatta projeden eylemleri olarak dışarıda tutulmaya başlandığını, ... İnşaat Şirketi yetkilileri tarafından proje kapsamında yapılan sitenin içerisine ofis açıldığını ve projenin tek sahibi gibi hareket edilmeye başlandığını, davalı ... Gayrimenkul Şirketi'nin tamamen ... İnşaat Şirketi yetkililerinin kontrolüne geçtiğini, davacı ve diğer ortak ... tarafından bağımsız bölmlerin şirket payları oranında paylaşımının yapılması istenmişse de ... İnşaat Şirketi yetkilileri bu isteği kabul etmediğini, davacı ve diğer ortak ... tarafından muhtelif zamanlarda şirketin işleyişi, gelir durumu, satılan taşınmazların bedelleri ve kiralanan taşınmazların kira bedelleri hakkında bilgi talep edilmişse de hakim ortak ... İnşaat Şirketi yetkililerinin hiçbir şekilde bilgi vermediğini, 13.08.2025 tarihine kadar ... Gayrimenkul Şirketi için genel kurul da yapılamadığından davacının şirkete dair bilgi alması mümkün olmadığını, ... Gayrimenkul Şirketine ait olan 34 adet daire ve dükkanlardan oluşan taşınmazların şirket ortakları arasında böyle bir anlaşma olmamasına rağmen ... İnşaat Şirketine devredildiğini fark ettiklerini, davacı ve diğer ortak ... tarafından ... Gayrimenkul, ... İnşaat, ... ve ...’ye keşide ettikleri Beyoğlu .... Noterliği nin 05.03.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile şirket faaliyetleri ile elde edilen gelirler, şirket işleyişi, yapılan harcamalar, şirket malvarlığını durumu vb. hususlarda bilgi ve belge talep ettiklerini, Ancak davalı şirketin, ... İnşaat Şirketinin yetkilisi ....'nin kontrolünde olduğundan davacının hiçbir bilgi ve belge elde edemediğini, davacı ve diğer ortak ... tarafından keşide edilen ihtarnameye karşı ... İnşaat yetkilisi ... tarafından Zeytinburnu .... Noterliği’nin 13.03.2020 tarih ve 5512 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile karşılık verildiğini, bu ihtarnamede davacıya bilgi verilmediğini, sonrasında davacı ve diğer ortak ... tarafından Beyoğlu .... Noterliği'nin 07.05.2020 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bilgi alma talepleri yinelendiğini, ancak hakim ortak ... İnşaat Şirketinin temsilcisi ....'nin engellemeleri nedeniyle davacı şirket ile ilgili hiçbir bilgi alamadığını, davacı ve diğer ortak ... bilgi edinme hakkını muhtelif ihtarnamelerle ve sözlü bir şekilde talep etmişse de davalı şirketin %50 hisseli hakim ortağı ... İnşaat şirketinin davalı şirket üzerindeki fiili ve hukuki hakimiyeti nedeniyle hiçbir bilgi ve belge alamadığını, davalı şirketin tüm ticari defterleri davalı şirketin %50 hisseli hakim ortağı ... İnşaat uhdesinde bulunduğu gibi, banka hesapları da bu şirket yetkililerince kontrol edildiğini, davalı şirketin sahibi bulunduğu tüm bağımsız bölümlerin davalı şirketin %50 hisseli hakim ortağı ... İnşaat Şirketinin yetkilileri ve onların yetki verdiği kişi ve/veya kişilerce satılmış ve kiraya verildiğini, davalı şirketin 19.08.2019 tarihinde genel kurul yaptıktan sonra 13.08.2025 tarihine kadar hiçbir şekilde genel kurul yapamadığını, davalı şirketin %50 hisseli hakim ortağı ... İnşaat Şirketinin yetkilileri tarafından davalı şirketin genel kurulunun toplanması kasten engellendiğini, şirketin esas sözleşmesinin 10. Maddesinde, şirketin genel kurulunun şirket hesap devresi sonundan itibaren 3 ay içerinde her yıl toplanması kararlaştırılmış ise de, davalı ... İnşaat’ın bilgi paylamayarak haksız menfaat teminini devam ettirme çabası içerinde olması ve bilgi paylaşımından imtina etmesi, şirket kayıt ve defterlerini fiilen elinde bulundurması sebebi ile 2020-2021-2022-2023-2024 yılı genel kurul toplantısı yapılamadığını, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. (Eski Esas No: ...) Sayılı dosyası üzerinden davalı şirketin tasfiyesi talepli bir dava açıldığını, ancak bilgi alma isteği yine yerine getirilmediğini, işbu nedenle 13.08.2025 tarihinde yapılan genel kurulda özel denetçi atanması hususu müvekkilimizce görüşme konusu haline getirilmişse de dava dışı hakim ortak ... İnşaat Şirketinin temsilcisi tarafından kabul görmemiş ve reddedildiğini, özel denetçi atanması taleplerinin 13.08.2025 tarihli genel kurulda kabul görmediğini, tüm ortakların katılımıyla düzenlenen 13.08.2025 tarihli olağanüstü genel kurulda özel denetçi atanması taleplerinin görüşüldüğünü ve hakim ortak ... İnşaat Şirketinin temsilcisi oyuyla reddedildiğini, 13.08.2025 tarihli olağanüstü genel kurul kararlarının 10. Maddesi ile reddine karar verildiğini, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasın kapsamında hazırlanan 19.09.2024 tarihli kayyum raporuna göre dava konusu ... Gayrimenkul İnşaat San. ve Tic. A.Ş.'ne ait 117 adet mesken ve 6 adet ticari alanın mevcut olduğu, Kayyum tarafından 19.08.2024 ile 01.09.2024 tarihleri arasındaki 12 günde 86 adet bağımsız bölümden tasfiyeye konu şirket adına elde edilen kira bedelinin 1.178.900-TL olduğu ancak şirket kasasında hali hazırda yalnızca 1.672.235-TL'nin bulunduğunun anlaşıldığı, bu hesaplamalara ve dosya arasındaki evraklara göre rapor tarihine değin dava konusu şirketin mülkiyetinde olan toplam 123 adet bağımsız bölümün kira bedellerinin dava konusu şirket kasasına girmediğinin açık olduğunu, ve yine ayrıca davalı ... Gayrimenkul A.Ş.' ne ait 123 adet bağımsız bölümden kira sözleşmeleri tespit edilemediği belirtilen 15 adet mesken ve 1 adet dükkanın kira sözleşmelerinin tespit edilmesi için gerekli iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi hususunda özel denetçi atanmasını talep ettiiklerini, 123 adet bağımsız bölümden yalnızca 86 adet bağımsız bölüme ait kira sözleşmesinin temin edildiğini, bu bağımsız bölümler dışında kalan diğer 21 adet bağımsız bölümün ise kira sözleşmelerinin temin edilemediği ve ayrıca kiralandığı iddia edilen 107 adet bağımsız bölüm dışında kalan ve dava konusu şirketin mülkiyet sahibi olduğu 15 adet mesken ile 1 adet dükkanın akıbetine ilişkin ise herhangi bir bilginin tespit edilemediğini beyanla davalı ... Gayrimenkul Şirketi'nin 2019-2020-2021-2022-2023-2024 yıllarına ilişkin olarak 13.08.2025 tarihinde gerçekleştirilen Olağanüstü Genel Kurulunun 10. Maddesi doğrultusunda: Sivas İli ... Mah. ... Ada 14 Parselde inşa edilen taşınmazların kiralanması, kira bedelleri, kira bedellerinin ödeme şekli ve kira ödemelerine ilişkin mali verilerin ve yine Sivas İli ... Mah. ... Ada 14 Parselde inşa edilen taşınmazların inşa sürecinde ve tamamlandıktan sonraki maliyet pasif ve gider artırıcı veriler ve inşa sürecine ilişkin diğer borçlandırıcı mali veriler ile bu taşınmaz üzerine inşa edilen her bir bağımsız bölümün satış şekli satış bedeli satış bedelinin hangi tüzel kişilere alıcı veya alıcı vekilleri tarafından aktarıldığına ilişkin ve yine bu satışlara ilişkin verilerin araştırılması ve rapor tanzim edilmesi konusunda davalı ... Gayrimenkul İnşaat Sanayi Ve Tic. A.Ş.'ne özel denetçi atanmasına, fazlaya ilişkin haklarımızın saklı tutulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirkete tahmiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, TTK'nun 438 ve devamı maddeleri gereğince Anonim Şirkete Özel Denetçi Atanması talebine ilişkindir.
"Özel Denetim İsteme Hakkı" başlıklı TTK.nun 438. maddesi gereğince; "....her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir. Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir...." Buna göre istemde bulunmak için şu koşulların birlikte bulunması gerekir;
-Talepte bulunanın pay sahibi olması,
-Haklı nedenin varlığı (pay sahipliği haklarının kullanımı ile ilgili)
-Bilgi alma ve/veya inceleme hakkının daha önce kullanılmış olması,
-Bilgi alma ve/veya inceleme konusu olguların somutlaştırılması,
-Genel Kurul'un istemi onaylaması,
-Onaydan itibaren otuz günlük hak düşürücü süre içinde başvuru.
"Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı", aynı başlık altında TTK.nun 437/5. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; "...Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. ."
TTK.nun 439. maddesinde düzenlenen başvuru yolu ise; TTK 437/5 maddesine göre bilgi alma ve inceleme prosedürünün işletilmesi sonrasında TTK 438/2 madde gereğince istemin onaylanmaması(reddi) durumunda devreye girmektedir. TTK.nun 439. maddesi gereğince özel denetim isteğinin reddi için daha önce Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı'nın kullanılmış olması(dolaylı zorunluluk) gerektiğinden bu hak kullanılmamış ise genel kurulun istemin onaylanması yahut reddi hakkında bir karar verme yetkisi dahi bulunmamaktadır. Böyle bir durumda genel kurul, herhangi bir gerekçeyle talebi reddetse bile şeklen var olan bu ret kararı, mahkemeden özel denetim talebinde bulunma hakkı doğurmaz.
Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı'nın kullanılmış olması, Özel Denetim İsteme Hakkı'nın kullanımı için bir ön koşuldur.
Yasa koyucu, bilgi alma ve inceleme hakkının kullanımı suretiyle ilgili konular açıklığa kavuşturulabileceğinden istisnaî bir yol olan özel denetçi tayinine gerek kalmadan sorunun çözülebileceğini öngörmüştür.
Somut olayda;
Mahkememizin ... esas sayılı dosyası ile davalı şirkete atanan yönetim kayyımlarınca 2019-2020-2021-2022-2023-2024 yıllarına ilişkin olağanüstü genel kurul toplantısı gerçekleştirildiği, davacı tarafından genel kurulda bilgi edinme hakkının kullanımına ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla oylamanın yapıldığı 13/08/2025 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında gündemin 10. Maddesi ile özel denetçi atanması hususunun %50 red oyu ile reddine karar verildiği, davacı vekilinin bilgi alma hakkının önceden kullanılmasını belirttiği, Beyoğlu ... . Noterliği'nin 05/03/2020 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve Zeytinburnu .... Noterliği'nin 13/03/2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile Beyoğlu .... Noterliği'nin 07/05/2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas (eski esas:... esas) sayılı dosyası ile delil olarak değerlendirilerek, kayyım atanmasına sebebiyet veren deliller arasında ve kayyımların görevleri dahilinde önlemlerin alındığı, şirkete ait banka hesabında kira paralarının toplandığı, öncesinde Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas (eski esas:... esas) sayılı dosyasındaki yargılamanın geldiği aşama dikkate alındığında, bilirkişi raporları, kayyım raporlarının dosyaya sunulduğu, iş bu davadaki talebin Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas (eski esas:... esas) sayılı dosyası irdelendiği, irdelendiği, ayrıca 2024 tarihinden sonra, yönetimin askıda olduğu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 05/11/2024 tarih, ... esas, ... karar sayılı ilamı ile belirtildiği, 13/08/2025 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısı öncesinde diğer ortaklara ve kayyımlara yöneltilmiş bir talebin de bulunulmadığı, TTK 439. Maddesi uyarınca özel denetim isteğinin reddi için daha önce bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmış olması (dolaylı zorunluluk) gerektiğinden bu hakkın kullanılmamış ise, genel kurulun istemin onaylanması yahut reddi hakkında bir karar verme yetkisi dahi bulunmadığı, böyle bir durumda genel kurul'un, herhangi bir gerekçeyle talebi reddetse bile şeklen var olan bu ret kararının, mahkemeden özel denetim talebinde bulunma hakkını da doğurmayacağından, bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmış olmasının, özel denetim isteme hakkının kullanımı için bir ön koşul olması, somut olayda ise ise bilgi alma-inceleme prosedürünün TTK 438 ve 439. Maddeleri uyarınca usulüne uygun olarak yerine getirilmediği, dolayısıyla bu şartların yerine getirilmemesi sebebiyle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından başka harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
Dair TTK. 437 ve 438.maddeleri uyarınca kesin olarak HMK madde 320/1 uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliğiyle karar verildi. 14/11/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır