T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/1031 Esas
KARAR NO: 2025/998
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 17/11/2025
KARAR TARİHİ: 18/11/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/11/2025
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: davacı vekili özetle; ...Bankası A.Ş. ... Şubesi'nin ... Çek No'lu 190.000 TL bedelli çeki, dava dışı ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi lehine düzenlenen ve davacı şirkete ciro edildiğini, dava dışı ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi davacıya çeki ulaştırdığını, ancak ...Bankası A.Ş. ... Şubesi'nin ... Çek No'lu 190.000 TL bedelli çekin davacı tarafından şirketin taşınması esnasında kaybedildiğini, zayi olan çek hakkında muhatap bankalarca ödenmemesi konusunda tedbir konulmasını, işbu çekin zayi nedeni ile iptaline ve hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, TTK'nun 818/1-s maddesi yollaması ile aynı Kanun'un 757. ve devamı maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali ve ödeme yasağı talebinden ibarettir.
Bilindiği üzere, açılmış bir davanın esasının incelenebilmesi (davanın mesmu, yani dinlenebilir olabilmesi) bazı şartların tahakkukuna bağlı olup bunlara dava şartları denir. Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil davanın esasını girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır.
Mahkeme, hem davanın açıldığı günde hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının tamam olup olmadığını kendiliğinden araştırıp, inceler ve bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı değildir. Dava şartları dava açılmasından, hüküm verilmesine kadar var olmalıdır. Dava şartlarının davanın açıldığı günde bulunmaması ya da bu şartlardan birinin yargılama aşamasında ortadan kalktığının öğrenilmesi durumunda mahkeme davanın mesmu (dinlenebilir) olmadığından reddetmesi gerekir.
Yetkinin kesin olduğu hallerde kamu düzeninden olması nedeniyle dava şartları arasında sayılmıştır. (HMK 114/1-ç)
6102 sayılı Kanunun 757. maddesinde; "(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." şeklindedir. Bu yetki kuralı kamu düzeninden olup mahkemelerce yargılamanın her aşamasında resen gözönünde tutulur.
01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK.nun 382. maddesi gereğince çek iptali davalarının çekişmesiz yargı işlerinden olduğu, 384. maddesine göre de çekişmesiz yargı işlerinde yetkili mahkemenin talepte bulunan kişilerin birinin oturduğu yer mahkemesi olduğu, davacının bildirilen adresinin "... Sit. .... İşm. 12. Sokak No: 29 Başakşehir/İSTANBUL" olduğu, çek ibraz bilgisinin bulunmadığı, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 08.08.2025 Tarihli ve 1231 sayılı kararı ile, Küçükçekmece Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01.09.2025 tarihi itibarıyla faaliyete geçirilmesine karar verildiği, Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurul'unun 742 sayılı, 03/11/2021 tarihli ve 1074 sayılı, 06/08/2025 tarihli kararları ile yeni kurulan Küçükçekmece Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinde bulunduğu, mahkememizin bu kıstasa göre yetkili olmadığı anlaşıldığından dava dilekçesinin yetki yönünden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının yerleşim yeri dikkate alınarak mahkememizin HMK'nun HMK 114/1-ç maddesi gereğince YETKİSİZLİĞİNE, dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine, kararın kesinleştiği tarihten itibaren başlatılmak suretiyle iki hafta içinde talep edilmesi halinde dava dosyasının yetkili Küçükçekmece Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevdiine, aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
2-HMK'nun 20. ve 331/2. maddeleri uyarınca iş bu kararın kesinleşmesine müteakip yasal süresi içerisinde talep üzerine dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemece hükmedilmesine,
3-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde HMK'nun 342. Maddesi gereğince dilekçe ile mahkememize veya başka bir yer mahkemesine İstinaf kanun yolu harcı, tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenerek istinaf yolu açık olmak üzere HMK. 320/1 maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu tarafların yokluğunda tensiben oy birliği ile karar verildi. 18/11/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır