T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/1026
KARAR NO: 2025/42
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 06/12/2024
KARAR TARİHİ: 20/01/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 06/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP:Davacı taraf sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin lehtarı olduğu 31.12.2024 tarihli, ... seri numaralı, 150.000,00 TL bedelli, ... San. Ve Tic. A.Ş. tarafından keşide edilen ...bank, ... Şubesine ait çek, 20.12.2024 tarihli, ... seri numaralı, 500.000,00 TL bedelli, ... San. Ve Tic. A.Ş. tarafından keşide edilen ... Bankası, ... Şubesine ait çek, 18.01.2025 tarihli, ... seri numaralı, 800.000,00 TL bedelli, ... San. Ve Tic. A.Ş. tarafından keşide edilen ...bank, .... Şubesine ait çeklerin uhdesinde iken kaybolduğunu, müvekkilinin tanımadığı kötüniyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve haksız olarak piyasaya sunulması ihtimalinin bulunduğunu, açıklanan nedenlerle, çekler ile ilgili olarak bankaca ödeme yapılmaması için tedbir kararı verilmesini, çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Davacının istemi üzerine ödeme yasağı konularak, iptale konu çekin yitirildiği hususu, TTK. md. 762 uyarınca, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ayrı ayrı üç kez duyurulmuş, çeki bulan yada meşru hamili olduğunu iddia edenlerin mahkememize başvurmaları gerektiği belirtilmiştir.
Kambiyo senetleri, 6102 sayılı TTK'nın 670 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu nedenle, TTK'da düzenlenmiş olan kambiyo senedinden kaynaklanan hukuk davaları, mutlak ticari dava olup aynı Kanunun 5/1. maddesi gereğince uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.
Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2. maddesi “Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.” Aynı kanunun 818. maddesinin atıf yaptığı 757/1. Maddesi ise “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.” hükmünü haizdir. Senedin iptaline karar verilebilmesi için senedin ziyaı sırasında veya ziyaın öğrenildiği tarihte senet üzerinde hak sahibi bulunmak gerekir. Kıymetli evrak hukukunda senet üzerinde hak sahibi olmaktan anlaşılan, senede malik bulunmaktır.
"... Dava, zayi nedeniyle çek iptaline ilişkindir. Mahkemece, dava konusu iki adet çekin hamilinin ortaya çıktığı, davacıya verilen süre içerisinde çek hamiline karşı istirdat davası açıldığı, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına ve çekler ile ilgili verilen ödeme yasağı tedbirinin kaldırılmasına karar verilmiştir. Ancak 6102 sayılı TTK’nin 763. maddesinde iptali istenen kambiyo senedinin mahkemeye sunulması durumunda davacıya istirdat davası açması için süre verileceği, davacının bu süre içinde dava açmaması durumunda, mahkemenin, kambiyo senedini, sunmuş olana geri vereceği ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldıracağı düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin mefhumu muhalifinden anlaşılacağı üzere verilen süre içerisinde istirdat davasının açılmış olması durumunda kambiyo senedine ilişkin konulan ödeme yasağının kaldırılmaması gerekir. İstirdat davasını açan davacı, senedin ödeneceği endişesinden uzak bir şekilde yürütür (Prof. Dr. Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara 1997, s. 294). Somut olayda davacının mahkemece kendisine verilen süre içerisinde istirdat davası açtığı sabit olup, anılan düzenlemeler gözetilerek karar verilmesi gerekirken ödeme yasağına ilişkin tedbirin kaldırılmasına karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir..." Yargıtay 11. Hukuk Dairesi,2016/9910 Esas, 2018/2361 Karar.
Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 758 ve devam maddeleri uyarınca; yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmesi gerekli olup bu kapsamda 20.12.2024 tarihli, ... seri numaralı, 500.000,00 TL bedelli, .... San. Ve Tic. A.Ş. tarafından keşide edilen .... Bankası, ... Şubesine ait çekin .... Faktoring A.Ş.'nin elinde bulundurduğu anlaşılmış, davacı vekiline mahkememizce muhtıra çıkarılarak hamil aleyhine tebliğ tarihinden itibaren 7 günlük süre içinde istirdat davası açmak üzere kesin süre verildiği, dava açıldığı taktirde bu konuda derkenarın mahkemeye ibraz edilmesinin istendiği, ibraz edilmediği takdirde davanın reddine karar verileceğinin ihtar edildiği, davacı vekilinin istirdat davasını Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile açtığına dair dilekçe ibraz ettiği anlaşıldığından çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, yukarıda bahsi geçen Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... esas ve ... karar sayılı ilamı da dikkate alınarak verilen süre içerisinde istirdat davasının açılmış olması nedeniyle kambiyo senedine ilişkin konulan ödeme yasağının devamına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
DAVANIN KONUSUZ KALMASI NEDENİ İLE KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
1- Çek hakkında ödemeden men yasağına ilişkin kararın devamına,
2-Davacı tarafından yatırılan teminatın 6100 sayılı HMK'nın 392/2'nci maddesi uyarınca asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması hâlinde yatırana iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40-TL TL peşin harcın davacı tarafından yatırılan 427,60-TL'den mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan harç ve yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333.maddesi gereğince iadesine,
6-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/01/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır