T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/1033 Esas
KARAR NO: 2025/532
DAVA: Tazminat (Uluslar Arası Hava Taşımacılğı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 09/12/2024
KARAR TARİHİ: 24/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Uluslar Arası Hava Taşımacılğı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı yolcunun davalı hava yolu şirketinden Antalya-Hannover gidiş ve dönüş biletlerini içeren
bir seyahat paketi satın aldığını, 10.07.2023 tarihli gidiş uçuşunu gerçekleştirdiğini ancak varış
noktasında saatlerce bagajını beklemesine rağmen teslim alamadığını, yetkili bulamadığı için
otele gitmek zorunda kaldığını ve bagajın akıbetine dair bilgiye ulaşamadığını, davacının önemli
bir iş görüşmesi nedeniyle bu seyahati gerçekleştirdiğini ve bagajında yer alan resmi kıyafetlere
ulaşamaması nedeniyle, iş görüşmesine uygun kıyafet ve malzeme temin etmek zorunda kaldığını, bu çerçevede taksi ücreti ile birlikte toplam 1.388,87 Euro zarara uğradığını, ayrıca 20.07.2023 tarihli dönüş uçuşunda 8 saatlik bir rötar yaşandığını, bu süre zarfında SHY-
Yolcu Yönetmeliği m.10’da belirtilen içecek, yiyecek, konaklama, ulaşım ve iletişim
hizmetlerinin hiçbirinin sağlanmadığı, rötar süresinin 5 saati aşması nedeniyle,
bilet bedelinin iadesi ve/veya ek yardım öngören Yönetmelik m.9 kapsamında da eksik ifa olduğunu, bu nedenle 137,99 Euro zararının bulunduğunu beyanla, uğramış olduğu toplam 1.576,86-Euro tutarındaki maddi zararının davalıdan tazminini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; bagajın kaybolmadığını, yalnızca bir gün gecikmeli ve eksiksiz şekilde teslim
edildiğini, bu nedenle yapılan harcamaların zaruri olmadığını ve tazminat konusu olamayacağını, ayrıca, SHY-Yolcu Yönetmeliği’nin yalnızca uçuş iptali
veya uçağa kabul edilmeme gibi durumlarda tazminat öngördüğünü, davacının hem gidiş hem
dönüş uçuşunu tamamladığını, bu nedenle bilet ücretinin iadesi veya maddi tazminat talebinin
hukuki dayanağının bulunmadığını, davacının taleplerinin
haksız ve fahiş olduğunu, sebepsiz zenginleşme teşkil ettiğini belirterek, davanın reddine ve
yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep
etmiştir.
DELİLER VE GEREKÇE:
Dava, davacının davalı hava yolu şirketinden satın almış olmuş olduğu gidiş-dönüş Antalya Hannover uçuş bileti kapsamında gidiş uçuşunda bagajın geç teslim edilmesi, dönüş uçuşunda da rötar gerçekleşmesi nedeni ile uğradığı maddi zararlarının davalı hava yolu şirketinden tazmini istemine ilişkindir.
Mahkememizce dava konusu olay ile ilgili olarak aldırılan 12/05/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre; "...
SHY-Yolcu Yönetmeliği ve Montreal Sözleşmesi maddeleri esas alınarak; Montreal
Konvansiyonu Madde 17(3) ve Madde 19 kapsamında bagajın gecikme kapsamında
değerlendirildiği, Yolcunun bu süre içinde yaptığı harcamalarla ilgili olarak, taşıyıcının 1.288
SDR’ye kadar sorumluluğu olduğunun tespit edildiği, uçuşun gecikmesinin süresi ve hizmet
yükümlülüğü açısından mevzuat gereği taşıyıcının sorumluluğunu doğuran koşullar oluşturmuş
olduğu, yolcunun gecikmesi nedeniyle taşıyıcının sorumluluğunun mevzuata istinaden 5.346
Özel Çekme Hakkı (SDR) ile sınırlı olduğu kanaatine ulaşılmıştır..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Davacının Antalya-Hannover uçuşunda bagajın geç teslim edilmesinden kaynaklanan zararının tazminine ilişkin isteminin değerlendirilmesinde;
Bagajın Geç Teslimi Sürecine ilişkin SHY-Yolcu Yönetmeliği Kapsamında 14.maddesinde; "Yolcuların bagajları ile ilgili hasar, gecikme, kayıp gibi durumlarda Montreal Sözleşmesi hükümleri uygulanır." şeklindedir. İşbu dava konusuna ilişkin kapsamlı düzenleme Montreal Konvansiyonu'nu içeriğinde yer almaktadır. 17/3.maddesinde; "Taşıyıcı, yolcunun eşyasını veya bagajını muhafaza ettiği sürece, zıyaı, hasarı ya da gecikmesinden sorumludur..." şeklindedir. Bu madde, taşıyıcının, teslim aldığı bagajın gecikmesinden doğrudan sorumlu olduğunu düzenlemektedir. 19.maddesinde; "Taşıyıcı, yolcu, bagaj veya kargonun hava taşımacılığı sırasında gecikmeye uğraması nedeniyle meydana gelen zarardan sorumludur." şeklinde tanımlanmaktadır. Bu hüküm, taşıyıcının bagajın geç teslim edilmesinden kaynaklı tüm zararlar için sorumluluğunu tanımlamaktadır. 22/2 maddesinde; "Taşıyıcının, tahrip olmuş, kaybolmuş, hasar görmüş veya gecikmiş bagaj nedeniyle olan sorumluluğu, yolcu başına 1.288 Özel Çekme Hakkı (SDR) ile sınırlıdır..." şeklinde sınırlama yapılmıştır. Bu başlık altında taşıyıcının sorumluluğuna üst sınır getirilmiş olduğu, ancak bu sınırın aşılıp aşılmayacağına ilişkin kararın, zararın türüne ve ispatına bağlı olduğu ifade edilmektedir. 26.maddesinde; "Taşıyıcı, gecikmenin, kendisinin veya görevlilerinin ve acentelerinin zararın doğmaması için gereken tüm tedbirleri aldığını ya da bu tedbirleri almasının imkânsız olduğunu ispatlarsa sorumluluktan kurtulur." düzenlemesi yer almaktadır. Bu maddeye göre taşıyıcı, ancak gerekli önlemleri aldığını ispatlarsa gecikmeden dolayı sorumluluktan muaf olabilecektir.
Davacı uçuş amacının iş seyahati olduğunu beyan etmiş olup, bagajının geç teslimi nedeni ile yeni kıyafetler ve kişisel bakı eşyaları satın almak durumunda kaldığını belirterek, yapmış olduğu masrafları maddi zarar kapsamında talep etmiştir. Yukarıda anılan ve somut olayda uygulanması gereken Montreal Konvansiyonu'nda davalı havayolu şirketinin davacı olan yolcusunun eşyasını veya bagajını muhafaza ettiği sürece gecikmesinden sorumlu olacağı ve bu sorumluluğun sınırı düzenlenmiştir. Somut olayda davacının bagajının geç(ertesi gün) teslim edildiğine ilişkin taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmayıp, bu teslim şekli, Montreal Konvansiyonu 17/3. maddesi ve 19. maddesi kapsamında gecikme olarak nitelendirilmektedir. Davacının bu sebeple uğramış olduğu zararları davalı havayolu şirketinden talep edebilecektir. Her ne kadar davalı havayolu şirketi gecikmenin, kendisinin veya görevlilerinin ve acentelerinin zararın doğmaması için gereken tüm tedbirleri aldığını ya da bu tedbirleri almasının imkânsız olduğunu ispatlarsa sorumluluktan kurtulabilecek ise de dosya kapsamında davalı havayolu şirketinin sorumluluğunu ortadan kaldırabilecek mahiyette bir beyan ya da belge bulunmamaktadır. Bu durumda davacı bagajın geç tesliminden kaynaklanan zararını ispatla yükümlü olup, davacı tarafın dosyaya sunmuş olduğu delillerin incelenmesinde, iş görüşmesine katılacak olması nedeni ile yapılan giyim, kişisel bakım eşyaları alışverişine ilişkin faturalar sunulduğu görülmektedir. Sunulan faturaların somut olay ile uyumlu olduğu değerlendirilmiş olup, bu faturalar doğrultusunda davacının 1.388,87-Euro zarara uğradığı anlaşılmıştır. Davacı her ne kadar bagajın geç teslimi nedeni ile kullanmak durumunda kaldığı taksilere ödediği ücretleri de talep etmiş ise de, dosya kapsamında davacının taksi ücreti ödediğine ilişkin bir delile rastlanılmamış olup, taksi ücreti olarak toplamda 100,00-Euro olarak talep edilen maddi tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacının Hannover-Antalya uçuşundaki rötar nedeni ile uğradığı zararın tazminine yönelik isteminin değerlendirilmesinde;
SHY-Yolcu Yönetmeliğinin 7. maddesinde, gecikme halinde uçuşu gerçekleştiren hava taşıma işletmesi tarafından, yolculara yönetmeliğin 9 ve 10. maddelerinde yazılı yardım ve seçimlik hakların teklif edileceği belirtilmiştir. Bu yardım ve seçimlik haklar ise yönetmeliğin 9/1-a bendinde, "Seyahatin gerçekleştirilmeyen bölüm veya bölümleri ile yolcunun planlamış olduğu seyahatin tamamlanmasının artık herhangi bir anlamı kalmaması durumunda, seyahatin gerçekleştirilen bölüm veya bölümleri için, bilet ücretinin tamamının satın alınmış olduğu fiyat üzerinden en geç yedi gün içinde iade edilmesi, ayrıca yolcunun seyahatinin ilk başlangıç noktasına ilk fırsatta dönmesini sağlayacak bir dönüş uçuşunun ücretsiz sağlanması"; aynı yönetmeliğin 10/1 ve 2. fıkralarında ise; bekleme süresine uygun ve ücretsiz olarak yolculara, "iki ila üç saat arası gecikmelerde, makul ölçüde sıcak ve soğuk içecekler, üç ila beş saat arası gecikmelerde sıcak ve soğuk içecekler ile günün zamanına göre kahvaltı veya yemek, beş saat ve üzeri gecikmelerde sıcak ve soğuk içecekler ile günün zamanına göre kahvaltı veya yemek, ilave sıcak ve soğuk içecekler ile ilave hafif ara yemeği sağlanacağı, belirtilen hizmetlere ilaveten, yolculara ücretsiz olarak süre kısıtlaması olmaksızın iki telefon görüşmesi, faks mesajı veya e-posta hizmeti olarak teklif edilmesi" olarak düzenlenmiştir.
Somut olayda Hannover-Antalya uçuşunun 20.07.2023 tarihindeki planlanan saati 03.35 iken, yaklaşık 7 saat 55 dakika gecikmeli olarak gerçekleştirildiği operasyon kayıtlarıyla sabit olup, bu hususta taraflar arasında da bir ihtilaf bulunmamaktadır. Davacı, bu gecikme sebebiyle bilet ücretinin (137,99 Euro) iadesini ve hizmetlerin verilmemesi nedeniyle uğradığı maddi zararın karşılanmasını talep etmektedir. Davacının bilet ücretinin iadesini talep edebilmesi için seyahatin gerçekleştirilmeyen bölüm veya bölümleri ile yolcunun planlamış olduğu seyahatin tamamlanmasının artık herhangi bir anlamı kalmaması durumunun gerçekleşmesi gerekmekte olup, dava konusu olayda davacının bu yönde bir iddiası bulunmamaktadır. Bu nedenle davacının dönüş uçağı biletinin ücret iadesini talep etme olanağı bulunmamaktadır. Dava konusu uçuşun 7 saat 55 dakika gecikmiş olması nedeni ile davalı hava yolu şirketinin Yönetmeliğin 10/1 ve 2. Fıkraları uyarınca bir takım yükümlülükleri olmakla beraber, bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeni ile zarara uğranıldığının ispatı davacı yolcuya aittir. Bu durumda dönüş uçuşundaki rötar nedeniyle davacının uğramış olduğu zararların tazmini söz konusu olabilecek ise de davacı tarafından uğramış olduğu zarara ilişkin bir delil sunulmadığı görülmekte olup, bu durumda iddiasını ispat ile yükümlü olan davacı tarafından rötarlı uçuş kapsamında uğradığı maddi zarar ispat edilemediğinden, bu yöndeki talebin de reddine karar vermek gerekmiştir.
Netice itibari ile; davacının gidiş uçağında bagajın geç tesliminden kaynaklı 1.388,87 Euro zararı olduğu, davalı taşıyıcının bagajın geç teslimi nedeni ile davacı yolcuya karşı 1.700,16-Euro (1.288 SDR x 1.32 Euro)ya kadar sorumluluğu bulunduğu, davacının uğradığı zararın davalının sorumluluğu sınırında kaldığı anlaşılmakla, davacının davasının 1.388,87 Euro yönünden kabulüne, bagajın geç teslimi nedeni ile uğranılan maddi zarar kapsamında talep edilen taksi ücretleri ile dönüş uçuşundaki rötardan kaynaklı uğranıldığı iddia edilen zararlar ispat edilemediğinden ve bilet ücreti iadesi koşulları oluşmadığından bu talepler yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş, davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 1.338,87-EURO alacağın dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 3.368,40-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 991,96-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.376,44-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
-Davacı tarafından yatırılan toplam 1.480,36- TL harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
3-Davacı tarafından yatırılan tebligat, müzekkere gideri, bilirkişi ücreti toplamı 5.757,50-TL'nin davanın kabul ve red oranı dikkate alındığında 4.888,11-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 8.765,17-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranı dikkate alındığında 3.056,40-TL'sinin davalıdan, 543,60-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Taraflarca yatırılıp harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/06/2025
Katip .....
¸e-imza
Hakim.....
¸e-imza