T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/1054 Esas
KARAR NO: 2025/775 Karar
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 08/11/2024
KARAR TARİHİ: 25/09/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı taraf sunduğu dava dilekçesinde özetle; Yavuz Sultan Selim köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolunun işletmesinin davacı müvekkil şirket tarafından yürütüldüğünü, davalı borçluya ait ...... plakalı araçlar ile 26/08/2022-11/10/2023 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığını, 6001 sayılı karayolları genel müdürlüğünün hizmetleri hakkında kanunun 30. Maddesinin 7. Fıkrası gereğince ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkanı vermekte ise de, ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkil şirketçe davalı aleyhine İstanbul ...... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 sayılı kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla 16/12/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığını, davalı borçluya ödeme emrinin tebliğ edildiğini, davalı şirketin davalı borçlu şirketin yetki itirazı nedeni ile takip dosyası ile takibe devam edildiğini, icra müdürlüğünce söz konusu itirazın süresinde olması sebebiyle takibin durdurulmasına karar verildiğini, bu nedenlerle öncelikle davalarının kabulü, davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, davalının takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP:Davalı tarafından dosyaya sunulmuş cevap dilekçesi bulunmamaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
Karayolları 4. Bölge Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü.
Dava, hukuki niteliği itibariyle, geçiş ihlali nedeni ile başlatılmış olan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.
Büyükçekmece Arabuluculuk Dairesinin ..... Numaralı dosyasında; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 17, m. 18/A ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/A uyarınca arabuluculuk son tutanağının 05/09/2024 tarihinde düzenlendiği anlaşıldı.
Uyuşmazlık, Davacının takip ve dava tarihi itibari ile geçiş ihlalinden kaynaklı alacaklı olup olmadığı, borcun ödenip ödenmediği, borçlunun temerrüte düşüp düşmediği temerrüt tarihinin , uygulanması gereken faiz tür ve oranının, buna göre tahakkuk eden faiz miktarının ve toplam alacağın ne olduğu, icra-inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda toplandığı tespit edildi.
Dosya kapsamında bulunan Büyükçekmece İcra Dairesinin ...... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 4.882,50-TL asıl alacak 479,11-TL faiz alacağı, 92,57-TL KDV alacağı olmak üzere toplam 5.454,18-TL alacak yönünden 16/12/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından 22/12/2023 tarihinde borca, faize ve diğer tüm ferilerine itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın bir yıllık yasal hak düşürücü sürede açıldığı görülmüştür.
Dosyanın bilirkişiye verildiği, bilirkişi tarafından hazırlanan bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; "Davalı şirkete ait ...... plakalı araçların 26.08.2022 – 11.10.2023 tarihler arasında, Kuzey
Marmara otoyolu gişelerinden İHLALLİ GEÇİŞLERİ nedeniyle davalı adına
itiraza konu takip başlatılmıştır. İhlalli geçişlere sebep; davalıya ait aracın
HGS-OGS ürün hesaplarındaki bakiyenin gişe geçiş bedellerini
karşılamamasıdır. Her bir ihlalli geçiş tarihindeki davacı talebi, araç sınıfı
gözetilerek gişe geçiş ücret tarifesine uygundur. Sunulan Aktif Araç Sorgulama
Raporundan, ihlalli geçiş tarihleri itibariyle ihlali geçişlere konu plakalı araçların
davalı şirket adına tescilli olduğu anlaşılmaktadır.
Rapor Ek – 1 içeriğinde davalı aracın ihlalli geçişleri listelenmiştir.
Yine Rapor Ek – 2 içeriğinde temerrüt - takip tarihi arası işlemiş faiz
hesaplamaları yapılmıştır. (Hesap şekli için yukarıda ayrı başlık açılmıştır)
Rapor Ek-1 son sütunda detaylandırıldığı üzere, PTT Ödeme Sistemleri
Daire Başkanlığı’nın yazı içeriği ve ek listesi gözetilerek, davalı şirket
araçlarının ihlalli geçişler esnasındaki HGS bakiyelerinin, gişe geçiş
bedellerini karşılamak için YETERLİ OLMADIĞI tespit edilmiştir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle (gişedeki görevlinin varlığı veya butona
basarak ihlalli geçiş bildirim formunun teslim alınma gerekliliği gözetilerek)
ihalli geçiş günleri itibariyle ARAÇ SÜRÜCÜLERİNE İhlalli geçişi bildirimlerinin yapılmış olduğuna kanaat getirilmiştir.
İhlalli geçişlere esas gişelerdeki HGS/OGS tahsilatı hususunda davacı
tarafa herhangi bir kanuni yükümlülük, yasal düzenleme ve protokol ile
sorumluluk yüklenmemiştir. HGS/OGS protokolleri araç sahibi ile banka veya
PTT arasında yapılmaktadır ayrıca ihlalli geçişlerden haberdar olan davalının
ihllalli geçişleri takip eden 15 gün içerisinde geçiş bedelleri cezasız
ödenebilecekken ödenmemiştir. Açıklanan nedenlerle, takibe konu ihlalli
geçişlerin tamamı için davalının 4 kat ceza bedelleri toplamından da sorumlu
tutulabileceği kanaatine varılmıştır.
Yukarıda “Değerlendirmeler” bölümünde yapılan tespitler doğrultusunda
28 adet ihlalli geçiş için,
Takibin, 4.882,50 TL. (Asıl Alacak) + 478,71 TL. (işlemiş faiz) + 92,49 TL
(Faiz KDV si) = 5.453,70 TL. tutar üzerinden davalı ..... İnşaat
İthalat ve İhracat Ltd.Şti adına devam edebileceği,
Hukuki değerlendirme ve Nihai karar sayın Mahkemenize ait olmak
üzere, Görüş ve kanaatimi belirtir raporum, Sayın Mahkemeniz takdirlerine saygı
ile arz olunur. " şeklinde raporunu ibraz etmiştir.
Bilirkişi raporu HMK 280. Maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Bilirkişi raporu HMK 280. Maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir.
Dosya tüm deliller, yasa hükmü, içtihatlar ile birlikte somut olay bakımından değerlendirildiğinde; Davacının özel hukuk hükümlerine tabi ticari şirket olduğu, davacıya, 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için farklı hukuki rejim ve usulleri düzenleme yetkisi verildiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, ihlalli geçiş halinde geçiş ücretinin mutlaka geçişi izleyen 15 (on beş) gün içerisinde ödenmesi gerektiği, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre de davalı adına kayıtlı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla Büyükçekmece İcra Müdürlüğünün ...... Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinin usulüne uygun olduğu, elektrik ve elektronik bilirkişisi tarafından sunulan 06/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda takibe konu
28 adet ihlalli geçiş için,
Takibin, 4.882,50 TL. (Asıl Alacak) + 478,71 TL. (işlemiş faiz) + 92,49 TL
(Faiz KDV si) = 5.453,70 TL. tutar üzerinden davalı ..... İnşaat
İthalat ve İhracat Ltd.Şti adına devam edebileceği tespit edilmiştir. Alınan rapor, davalının geçiş ihlalleri ve cezanın HGS/OGS sisteminde davacının gişe geçiş ücretini karşılar bakiyesinin bulunmaması oluşu da dikkate alındığında davacının davasını raporda tespit edilen miktar bakımından ispatladığı anlaşılmakla İİK 67/I uyarınca davanın kabulü ile davalının itirazının iptaline karar vermek gerekmiştir.
İİK'nın 67/2. maddesine göre itirazın iptali davasında, alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için hükmün usulüne uygun yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde ödeme emrine itiraz etmesi, alacaklının bir yıl içerisinde itirazın iptali davasını açması ve davasında haklı çıkarak inkar tazminatı talep etmiş olması gerekir. Burada borçlu itirazının kötü niyetle yapılmış olması veya alacağın bir belgeye bağlanması koşulu aranmaz. Bu yasal koşullar yanı sıra takibe konu alacağın likit olması da gerekir. Bir alacağın likit olup olmadığı her olay özelliklerine göre değişmekle birlikte alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilerek sonuca ulaşılmalıdır. Buna göre, likit bir alacaklıdan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması yada borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlarının bilinmesi ya da bilinmesinin gerekmesi gerekir. Böylece borçlunun borç miktarının tahkik ve tayin etmesine mümkün olması, başka bir anlatımla borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunun tespit edilebilir durumda olması gerekir. Borç ve borçlu bakımından bu koşullar mevcut ise ortada likit bir alacaktan söz edilebilir. Davacının geçiş ihlalinden kaynaklanan alacak ve cezai şart alacağının likit olduğu ve İİK'nın 67/2. maddesinde belirlenen icra inkar tazminatı koşullarının oluştuğu anlaşıldığından kabul edilen alacağın takdiren %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın İİK'nın 67/1.maddesi uyarınca KISMEN KABULÜNE,
1-Büyükçekmece İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı ilamsız icra takibine davalı tarafından yöneltilmiş olan itirazın iptali ile 4.882,50-TL asıl alacak, 478,71-TL işlemiş faiz, 92,49-TLKDV olmak üzere toplam 5.453,70-TL üzerinden takibin devamına, asıl alacak tutarına icra takip tarihinden itibaren takip tarihinden itibaren asıl alacağa davacının talebi aşılmamak üzere 3095 sayılı Kanunun 2/2.maddesi uyarıca değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Likit alacağa vaki haksız itiraz nedeniyle İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca, kabul edilen alacağın takdiren %20 oranında hesaplanan 1.090,74- TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 427,60-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60- TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç, 60,80-TL vekalet harcı, olmak üzere toplam 916,00-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 7.202,50-TL toplam yargılama giderlerinin davanın kabul ve red oranı dikkate alındığında 7201,77-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacı tarafa iadesine, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk bürosunun arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranı dikkate alındığında 3.599,64-TL'sinin davalıdan, 0,36-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
8-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen olunan 5.453,70-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Mahkemece verilen kararın niteliği nazara alınarak davalı tarafın yapmış olduğu masraf olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
10-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince tarafların talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; miktar itibariyle KESİN olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/09/2025
Katip ......
¸e-imzalı
Hakim .....
¸e-imzalı