T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/117 Esas
KARAR NO : 2025/811 Karar
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 09/09/2024
KARAR TARİHİ : 02/10/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 23/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı taraf sunduğu dava dilekçesinde özetle; 24/02/2023 tarihinde, davalı şirkete kayıtlı olan ... kapı numaralı ... plaka sayılı özel halk otobüsü şoförü ..., .... otobüs son durağında kullandığı aracın hakimiyetini kaybederek .... otobüs peronlarında bulunan amirlik konteynerine çarpmış ve maddi hazarlı kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, işbu kaza neticesinde konteyner kullanılamaz hale geldiğini, oluşan maddi hasarın, .... İşletmeleri Genel Müdürlüğü Ulaşım Planlama Dairesi Başkanlığı tarafından 42.800,00 TL olarak hesaplandığını, Hesaplanan 42.800,00 TL'nin tahsili için için şirkete borç tahakkuku kaydı yapılmış olup 09/05/2023 tarih ve ... sayılı yazıyla şirketin adresine tebligat yapılmıştır. Fakat davalı şirket tarafından bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı şirket tarafından müvekkili kuruma herhangi bir ödeme yapılmadığı için 42.800,00 TL asıl alacak ve 1.551,35 TL faiz olmak üzere toplam 44.351,35 TL’nin ödenmesi için Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, söz konusu icra takibine yapılan itiraz nedeniyle; büro dosya numarası ... ve arabuluculuk numarası ... olan, dava dilekçesi ekinde de sunmuş oldukları dava şartı arabuluculuk son tutanağından da tespit edileceği üzere, arabuluculuk sürecinin ''Anlaşamama'' ile sonuçlandığını beyan ederek, davalının Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine asıl alacağının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı taraf sunduğu dava cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu icra takibine ve mahkeme nezdinde açılan işbu davaya ilişkin kazanın 24/02/2023 tarihinde gerçekleşmiş olup; KTK 91. Md. Uyarınca, ilgili rücu işleminin şirkete değil; öncelikle poliçe limitleri dahilinde sigorta şirketine yapılması gerekmekteyken; tutulan tutanaklarda yalnız idare tarafından yapılan tespitlere açık şekilde itiraz ettiklerini, bu hususta; ... plakalı otobüse ait, kaza tarihini içerir zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi bulunduğunu, Kamu kurumlarının da 2918 Sayılı KTK 110. Md. ''..İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır...'' Uyarınca maddi hasarlı bir kazanın olması halinde Davacı'nın da ilgili kanuna tabii olduğu gözetilerek; 2918 Sayılı Karayolları ve Trafik Kanunu'nun 91. Md. Açıkça sigorta şirketlerini, işleten, sürücü ve yardımcılarının kusurlarından kendi kusurları gibi sorumlu tuttuğunu gösterdiğini, ilgili yasanın özel düzenlenen bir yasa olup; herhangi bir maddi hasarlı kaza meydana geldiğinde yapılması gerekenlerin; öncelikle sigorta şirketine ihbar ile birlikte ve eksper talep edilerek hasarın tespitini yaptırılması iken; Davacı idare kendi birimleri içerisinde ilgili tespiti haksız ve usule aykırı şekilde gerçekleştirdiğini, davacı idarenin tüm bu süreci kötü niyetle yalnız kendi birimlerince belirlenen ücrette gösterilmesinin ise afaki olduğunu, hasar gördüğü iddia edilen ilgili konteynerın 2023 yılı piyasa değerlerinin bildirilen miktarda olamayacağı, ilgili tespitin bağımsız bir bilirkişi tarafından yapılmadığı, aksine davacı tarafından belirlendiğinin ortada olduğunu, bu nedenle mahkeme tarafından belirlenen bir bilirkişi aracılığıyla ilgili tespitin tekrar yapılmasının gerektiğini, davacının tazminatı zenginleşme aracı olarak kullandığını, bahse konu davacı tarafından düzenlenen borç tahakkukunun müvekkiline gönderilmesinin akabinde ise taraflarının sorumluluğunun bulunmadığı hususunu, 12/05/2023 tarihinde ... sayılı davacıya cevaplarında bildirerek, açıkça itiraz ettiklerini beyan ettiklerini, davacı kötü niyetle ilgili itirazlarımızı dikkate almadan ve herhangi başkaca bir tarafa kazayı bildirmeden ısrarla müvekkiline, ilgili icra takibini kötü niyetle ve haksız bir şekilde başlatıldığını, bu nedenle de itirazlarını dosyaya sunduklarını, bu nedenle davanın ... Sigorta A.Ş.'ye ihbarının gerektiğini, taraflarına haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle iş bu davanın açıldığı gözetildiğinde ise müvekkili şirketin bir kusurunun olmadığı, haksız eylemi gerçekleştiren ve Dava dilekçesinde açıkça ismi geçen ...'e davanın ihbarının gerektiğini, bu halde Müvekkili şirketin taraf sıfatının yokluğu gözetilerek; Davanın husumet yokluğundan açıkça reddi gerektiğini, bahse konu kazada sürücü ...'in kusur oranına da açıkça itiraz ettiklerini, bu konuda henüz yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, kaza mahallinde bulunan idare çalışanları tarafından tutulan Tutanağa dayanılarak bu değerlendirme yapılmış olup; yapılmış bir keşif incelemesi bulunmadığını, Adalet Bakanlığı Adli Tıp Şube Müdürlüğü Trafik İhtisas Dairesinden kusur tespitine ilişkin olarak rapor alınmadan araç sürücüsü tam kusurlu olduğunun kabul edilmesi mümkün olmadığını, öncelikle keşfi icra edilmesine, Adli Tıp Kurumundan bilirkişi raporu alınarak kusur oranlarının belirlenmesini talep ettiklerini beyan ederek, davacının davasının REDDİNİ; Adli tıp kurumundan kusur tespiti için rapor aldırılmasını, aleyhe hüküm verilmesi durumunda dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini, davacı aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile müvekkillerine ödenmesini istediklerini beyan etmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
Dava, hukuki niteliği itibariyle, davacı tarafça davalı şirkete kayıtlı olan özel halk otobüsünun .... otobüs son durağında aracın hakimiyetini kaybederek ... otobüs peronlarında bulunan amirlik konteynerine çarpması sonucu oluşan maddi hasarlı kaza sebebine dayalı olarak başlatılmış olan icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.
Bakırköy Arabuluculuk Dairesinin ... Numaralı dosyasında; 02/09/2024 tarihinde 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 17, m. 18/A ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/A uyarınca arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği anlaşıldı.
Dosya kapsamında bulunan Bakırköy ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 42.800,00-TL hasar bedeli, 1.551,35-TL yasal faiz olmak üzere toplam 44.351,35-TL alacak bakımından icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından 29/08/2023 tarihinde icra takibine, faize, faiz oranına, borca ve bilcümle ferilerine yapılan itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın bir yıllık yasal hak düşürücü sürede açıldığı görülmüştür.
Uyuşmazlık, Davanın, maddi hasarlı kazanın tazminine ilişkin itirazın iptali davası olduğu, davacının zararı olup olmadığı, davalının kazada kusuru olup olmadığı var ise kusuru oranında davacının zararından sorumlu olup olmadığı noktalarındadır.
Mahkememizce makine, trafik ve hukukçu bilirkişilerce incelemesi yaptırılmıştır.
Dosyanın bilirkişi heyetine verildiği, bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 26.03.2025 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; " Davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi adına tescil kaydı bulunan ... plaka sayılı otobüs cinsi araç sürücüsü ... dava konusu maddi hasarlı trafik kazasının hazırlanması ve oluşumunda %100 (yüzde yüz) oranında asli tam kusurlu olduğu görüş ve kanaatine varıldığı, kaza Tarihindeki Hasar Bedelinin, 43.211,60 TL olduğu görüşüne varıldığı, davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi Karayolları Trafik Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca işleten sıfatını haiz olduğu, Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi uyarınca aracın işletilmesi esnasında verilen maddi zarardan sorumlu olduğu, Zarar görenin öncelikle sigorta şirketine başvurmak yönünde bir yükümlülüğü bulunmadığı, Dosya kapsamında tazminat sorumluluğunu kaldıran ya da azaltan bir durumun varlığının tespit edilmediği, Davalının haksız fiilin gerçekleştiği an itibariyle temerrüde düştüğü ve bu yaren işletilecek olan temerrüt faiziyle birlikte davacının zararının tazmininin gerektiği, Dosya tetkiki ile dosya içeriğinde bulunan tüm beyan ve bilgiler ile olay mahallinin irdelenmesi sonrasında anlaşıldığı, her türlü takdir ve değerlendirmesinin mahkemeye ait olduğu, "görüş ve kanaatini bildirir raporunu ibraz etmiştir.
Bilirkişi raporu HMK 280. Maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir.
Haksız fiilden doğan borç ilişkileri Türk Borçlar Kanunun ikinci kısmında düzenlenmiş olup; Türk Borçlar Kanunu Madde 49 hükmü; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de,bu zararı gidermekle yükümlüdür."
Türk Borçlar Kanunu Madde 50 hükmü; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığıönlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler."
Türk Borçlar Kanunu Madde 51 hükmü; "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözönüne alarak belirler.Tazminatın irat biçiminde ödenmesine hükmedilirse, borçlu güvence göstermekle yükümlüdür."
Sürücünün trafik kazasının oluşmasında kusurlu bulunması durumunda zarar gören 6098 Sayılı TBK'nun 49. maddesi gereğince sürücüye, 2918 Sayılı Kanunun 85. maddesi gereğince motorlu araç işletenine karşı dava açabilir. İşleten de sürücü ile birlikte zarar görene karşı müteselsilen sorumludur.
KTK'da, işletenin m. 85/f. 1 kapsamına giren sorumlulukları için mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu kabul edilmiştir (KTK. m. 91). Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıdan talepte bulunabilir ve gerekirse sigortacıya karşı dava açabilir (KTK. m. 97). Ancak zarar görenin öncelikle sigortacıya başvurma zorunluluğu mevcut değildir.
Somut olayda; Davalının Karayolları Trafik Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca işleten sıfatına sahip olduğu, Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi uyarınca aracın işletilmesi esnasında verilen maddi zarardan sorumlu olduğu, bu nedenle kusur incelemesi yaptırılmış olup davalı .... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi adına tescil kaydı bulunan .... plaka sayılı otobüs cinsi araç sürücüsü ... dava konusu maddi hasarlı trafik kazasının hazırlanması ve oluşumunda %100 (yüzde yüz) oranında asli tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Davalının zararının kaza Tarihindeki hasar bedeli olarak 43.211,60 TL olduğunun tespit edildiği, yapılan hesaplamanın usulüne uygun olduğu, davacının TBK 49 uyarınca zararını, davalının kusurunu ve sorumluluğunu ispat ettiği anlaşılmakla taleple bağlı kalınarak 42.800,00-TL asıl alacak, 1.551,35-TL faiz alacak talebine ilişkin açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Likit bir alacaklıdan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlarının bilinmesi ya da bilinmesinin gerekmesi gerekir. Dava konusu hasarın tutarı ve kusur oranı bilirkişi raporu ile ortaya konulduğu için icra inkar tazminatı talebi bakımından İİK'nın 67/2. maddesinde belirlenen icra inkar tazminatı koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından bu talep yerinde görülmemiş, bu talep bakımından red kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın İİK'nın 67/1.maddesi uyarınca KABULÜNE,
1-Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı ilamsız icra takibine davalı tarafından yöneltilmiş olan itirazın 42.800,00-TL asıl alacak, 1.551,35-TL faiz alacağı üzerinden iptali ile asıl alacak tutarına icra takip tarihinden itibaren talebi aşılmamak üzere 3095 sayılı Kanunun 2/2.maddesi uyarıca değişen oranlarda yasal faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına,
2- İİK'nın 67/2. Maddesi yasal şartları oluşmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 3.029,64-TL ilam harcın davacı tarafından yatırılan 535,66-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 2.493,98-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60- TL başvuru harcı, 535,66-TL peşin nispi harç, 209,1-TL vekalet harcı, olmak üzere toplam 1.172,36-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 13.665,00-TL toplam yargılama giderlerinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacı tarafa iadesine, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk bürosunun arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili hazineye irat kaydına,
8-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Mahkemece verilen kararın niteliği nazara alınarak davalı tarafın yapmış olduğu masrafın yine davalı üzerine bırakılmasına,
10-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince tarafların talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/10/2025
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı