T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/142 Esas
KARAR NO : 2025/519 Karar
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 10/09/2024
KARAR TARİHİ : 19/06/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 19/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı taraf sunduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili firma ile davalı şirket arasında ticari ilişkiye dayalı olarak işlemler gerçekleştirildiğini, müvekkili şirket ile davalı arasında olan ticari ilişki üzerine farklı tarihlerde birden çok fatura kesilerek davalıya teslim edilmiş ve davalı tarafından faturalara ilişkin ödemeler yapılmış olduğunu, ticari ilişki gereği müvekkilinin sorumluluklarını yerine getirildiğini ve faturaların davalı şirket tarafından muhasebe kayıtlarına işlendiğini, şirket kayıtları ışığında faturalar muhasebeye işlenmiş ancak müvekkili şirketin ödemesi eksik yapılmış ve bakiye alacağın ödenmemiş olduğunu, davalı şirketin, müvekkili şirketten hizmet aldığını, davacı şirketin, malları ve faturayı davalı şirkete teslim etmesine rağmen, davalının, faturalarda belirtilen tarihlerde ödemeleri yapmadığından davacı tarafın alacağının doğduğunu, davalının iş bu fatura bedelini süresinde ödememesi ve eksik ödemesi üzerine davalı aleyhine Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosya ile icra takibine başlandığını, davalı borçlunun itirazının haksız olup, bu nedenle mahkemece iptalinin gerektiğini, davalının bu takibe borcun kendisine ait olmadığı iddiasıyla itirazda bulunduğunu, bu sebeple takipin durduğunu, borçlu her ne kadar itiraz dilekçesinde herhangi bir borcunun bulunmadığını iddia etmiş ise de söz konusu icra takibinde yer alan takibe dayanak teşkil eden evraklardan anlaşılacağı üzere borcun varlığının ortada olduğunu, borçlunun, icra dosyasına dayanak yaptığı faturalara itiraz etmediğini, sadece borcu olmadığını iddia ettiğini, müvekkili şirket ile davalı şirketin ticari defter, faturalar ve banka hesap kayıtları üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde davalarının haklılığının ortaya çıkacağını, davalarına dayanak icra dosyalarına konu alacak sebebi faturaların mevcut olduğunu, 31.05.2023 tarihli faturaya istinaden icra takibi başlatıldığını, davaya konu faturanın davalı şirket kayıtlarında mevcut olup fatura girişi yapıldığını ancak ödemesinin yapılmadığını, borçlunun itirazlarının hukuken dayanaksız olduğunu, cari hesap ekstre ve tarafların defter kayıtları incelendiğinde takibe konu borcun ödenmediğinin açıkça görüleceğini, davalının itirazlarının haksız ve hukuki temelden yoksun olup, sadece alacağın tahsilini geciktirmek amacını taşıdığını, alacak likit bir alacak olup, davalının kötü niyetli itirazı sonucu takip durduğunu, müvekkili şirketin mağdur olduğunu, bu nedenle alacağın %20’sinden az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini, arabuluculuk anlaşamama tutanağını ekte sunduklarını beyan ederek, davalı yanın icra dosyasına yaptığı haksız ve kötü niyetli itirazının iptali ile takibin devamına, haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz eden borçlu (davalı) aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı .... A.Ş. vekilinin sunduğu dava cevap dilekçesinde özetle; Tacir olan davacının, alacak talebini ispat bakımından alacağın sebebi olan ilişkiyi ve bu ilişkiye uygun olarak yapılan işi, yapılan iş için anlaşmaya uygun olarak fatura düzenlediğini ve düzenlediği faturaları borçlu yana tebliğ ettiğini ödeme ve mahsup belgelerini ispat etmekle mükellef olduğunu, dava dilekçesinde, alacağın dayanağı olan iş, bu işin yapıldığına ilişkin bilgi belgeler, yapılan iş için düzenlenen faturaların tebliğine ilişkin bilgi ve belgelere yer verilmediğini, MK hükümlerine göre bu davada ispat yükü davacı üzerinde olduğundan, davanın hukuken geçerli delillerle ispat edilmesi gerekeceğini, müvekkilin herhangi bir borcu olmaması sebebiyle davanın reddini talep ettiklerini, neticeten; yukarıda izah edilen ve re' sen nazara alınacak olan nedenlerle davacı yanın davasının yapılacak yargılama neticesinde esastan reddine, davacı yanın alacağı 9%20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
Dava, hukuki niteliği itibariyle, ticari ilişki nedeni ile düzenlenen 04/03/2024 tarihli fatura nedeni ile başlatılmış olan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.
Bakırköy Arabuluculuk Dairesinin ... numaralı dosyasında; 02/09/2024 tarihinde 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 17, m. 18/A ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/A uyarınca arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği anlaşıldı.
Dosya kapsamında bulunan Bakırköy .... İcra Dairesinin .... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 31/05/2023 TARİH .... NOLU FATURA ALACAĞI (İstenen: Yıllık Reeskont Avans)na istinadan 44.557,04-TL bakımından
icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından 18/08/2023 tarihinde borca, faize ve diğer tüm ferilerine itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın bir yıllık yasal hak düşürücü sürede açıldığı görülmüştür.
Uyuşmazlık, Davacının takip ve dava tarihi itibariyle davacının alacaklı olup olmadığı, fatura alacağa ilişkin alacağının olup olmadığı, tahsili gereken alacak miktarının ne olduğu, davacının bu alacağı talep edip edemeyeceği, borcun ödenip ödenmediği, borçlunun temerrüte düşüp düşmediği temerrüt tarihinin , uygulanması gereken faiz tür ve oranının, buna göre tahakkuk eden faiz miktarının ve toplam alacağın ne olduğu, icra-inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarındadır.
Mahkememizce tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde 31/12/2024 tarihinde inceleme günü verilmiş olup davacı tarafın ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmıştır.
Dosyanın bilirkişiye verildiği, bilirkişi tarafından sunulan 08/01/2025 tarihli raporunun sonuç kısmında özetle; "dosyaya mübrez belge, bilgi, taraflara ait ticari defter-belgeleri ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; dava konusunun, davacının, davalı ile arasında ticari işlemlerden dolayı ödenmeyen fatura alacağının tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, davalı .... Sanayi Ve Tic. A.Ş.'nin 2023 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davalı ... Sanayi Ve Tic. A.Ş.'nin ticari defterlerine göre, takip tarihi itibariyle davalı ... Sanayi Ve Tic. A.Ş.'nin defterlerinde davacı .... San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne herhangi bir borç alacağının bulunmadığı, davalı ticari defterleri incelemesinde; davacının davalıya düzenlemiş olduğu tüm faturaların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının delil listesi ekinde sunmuş olduğu tüm ödeme dekontlarının da davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı ticari defterleri talimatla inceleneceğinden karşılaştırma olanağının bulunmadığı, ancak bakiye farkının davalının davacıya düzenlemiş olduğu 10.07.2024 tarihli .... no.lu “Reklamasyon” açıklamalı 42.023,52 TL tutarlı faturadan kaynaklı olduğu, neticeten, Taraf ticari defterleri farkının mezkur faturadan kaynaklandığının tespit edilmesi halinde; Davalının davacıya düzenlemiş olduğu 10.07.2024 tarihli ... no.lu “Reklamasyon” açıklamalı 42.023,52 TL tutarlı faturanın Sayın Mahkeme'ce kabul edilmesi halinde davacının davalıdan alacağının bulunmadığı, Davalının davacıya düzenlemiş olduğu 10.07.2024 tarihli .... no.lu "Reklamasyon” açıklamalı 42.023,52 TL tutarlı faturanın Sayın Mahkeme'ce kabul edilmemesi halinde davacının davalıdan 42.023,52 TL alacağının bulunduğu, işlemiş faize ilişkin herhangi bir ödeme ihtarname vs bulunmadığından hesaplama yapılmadığı"sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Davalının ticari defterlerinin incelenmesi için talimat yazılmış, talimat mahkemesince hazırlanan 29/01/2025 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; "Dosyada bulunan belge, bilgi, taraflara ait ticari defter-belgeleri ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; Dava konusunun, davacının, davalı ile arasında ticari işlemlerden dolayı ödenmeyen fatura alacağının tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinin olduğu, davacı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'nin 2023 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin ticari defterlerine göre takip tarihi itibariyle herhangi bir alacağının bulunmadığı, davacı ticari defterleri incelemesinde; davacının davalıya düzenlemiş olduğu tüm faturaların davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının 120 Alıcılar hesap kodunda davalıya ticari defterinde göre herhangi bir Alacak bakiyesi bulunmadığı , tevsik yasası gereği ödeme dekontunun da bulunması gerektiği fakat dosya arasına sunulmadığı, mevcut durumda , Davalı Ticari defterleri incelen Sayın Bilirkişininde tespit etmiş olduğu gibi — Davalı Taraf ticari defterleri farkının mezkur faturadan kaynaklandığının tespit edilmesi halinde; Davalının davacıya düzenlemiş olduğu 10.07.2024 tarihli .... nolu “Reklamasyon” açıklamalı 42.023,52 TL tutarlı faturanın 31.12.2023 tarihli yevmiye kaydına isnaden davalıdan tahsil edildiği görülmüştür.” denildiği, 31.12.2023 tarihi itibariyle incelenen davacı defterine göre davacının davalıdan herhangi bir alacağı bulunmadığı görüldüğü" sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Bilirkişi raporları HMK 280. Maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir.
Cari hesaba konu faturalara konu malların teslimi hukuki bir işlem olup, ancak TMK'nın 6 ve HMK'nın 190, 200 maddeleri gereği yazılı delillerle ispat edilebilir. Davacı yasal delillerle teslim olgusunu ispat etmelidir.
TTK'nın 21/2.maddesine göre, bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde fatura içeriği hakkında itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır. Ancak sekiz gün içinde itiraza uğramayan fatura, taraflar arasında, aksi iddia ve ispat edilemeyen bir delil sayılmaz. İtiraza uğramayan fatura içeriğinin aksi ispat edilebilir ticari bir belgedir. Ayrıca adına fatura düzenlenen, bu faturayı ticari defterlerine itirazsız olarak kaydetmişse, bu kayıt, fatura konusu sözleşmenin ve bu sözleşmedeki işin yapıldığı anlamına gelir. Davalı borçlunun uzun süre sonra iade faturası düzenlemesi özellikle bu faturanın karşı tarafın defterlerine kaydedilmemiş olması da bu olguyu değiştirmez. Bu durumda borçlu taraf, faturayı ticari defterine işlemişse, borcun doğmadığını, malın teslim edilmediğini veya borcu ödediğini ispatlamak zorundadır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu' nun 222/3. maddesinin 22/07/2020 tarih ve 7251 sayılı yasa ile değiştirildikten sonraki hali " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." şeklindedir.
Dosya tüm deliller ile birlikte somut olay bakımından değerlendirildiğinde; fatura, sözleşmenin kurulması aşaması ile ilgili bir belge olmayıp, sözleşmenin ifa safhasıyla ilgilidir. Bir başka ifadeyle fatura edimlerin ifası aşamasında düzenlenerek edimlerin içeriğini gösterir. Dolayısıyla Türk Ticaret Kanunu’nun 21. maddesinin ikinci fıkrası gereğince itiraz edilmeyerek kabul edildiği varsayılan fatura içeriği de sözleşmesinin ifasına ilişkin hususlar hakkında olmalıdır. Faturanın itiraz edilmeyerek kabul edilmiş sayılmasına ilişkin düzenleme niteliği itibarıyla kanunî bir karinedir. Ayrıca aksine bir düzenleme olmaması nedeniyle de, adi (aksi ispat edilebilir) kanunî karinedir Bu nedenle ispat yükünün yer değiştirmesi mümkün olmaz. Kanunî bir karineye dayanan taraf, karine temelini ispat ettikten sonra (faturaya itiraz edilmediğini), karine sonucu (fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılması) ortaya çıkar. Bu karinenin aksi ise, fatura muhatabı tarafından iddia ve ispat edilebilir. Fatura muhatabının bu faaliyeti bir asıl ispat faaliyetidir. Somut olay bakımından, ispat yükünün davacı üzerinde olması ve bilirkişi deliline dayanması nedeni ile tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş, tarafların ticari defter ve belgeleri incelenmiş olup, her iki tarafında defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil niteliğine haiz olduğu tespit edilmiş olup tarafların defterleri birbirini doğrular nitelikte değildir. Davacının defterlerinde davalının defterlerinde de davacının alacaklı olmadığı tespit edilmiş olup 10.07.2024 tarihli ... nolu “Reklamasyon” açıklamalı 42.023,52-TL lik fatura davacı defterlerinde de kayıtlı olduğu ve itiraza uğramadığı bilirkişi raporu ile sabittir. Bu hali ile davacı fatura içeriğini kabul etmiş sayılmaktadır. Kaldı ki takibe konu fatura 31/05/2023 tarihli 44.557,04-TL fatura bakımından başlatıldığı ve bu fatura yönünden davalının borçlu olmadığı her iki tarafın defterleri ile de sabit olduğundan ispat yükü üzerinde olan davacıya yemin delili hatırlatılmış olup yemin metni davalı şirket yetkilisine usulüne uygun tebliğ edilmiş duruşmada yemini eda etmiş olup, yeminli beyanında teslimi yapılan ürünler ile ilgili eksik-hata-kusura yönelik bir durum var ise bu hususta detaylı bilgilendirme yapılıp fiyat kırımı yapılacağı bilgisi de davacı tarafa bildirildiği, Reklamasyon faturası kesildiği davacı tarafa bildiridiği, bu fatura e tebliğ ile davacı tarafa tebliğ edildiği yönünde beyanda bulunmuştur. Neticeten, davacı her iki tarafın defterleri ve kati delil yemin ile de alacaklı olduğunu ispat edememiş olduğundan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Davalının kötü niyet tazminat talebi bakımından ise, kötüniyet tazminatının talep edilebilmesi için davanın reddi kararının yeterli olmadığını, takibi başlatanın kötüniyetinin ispat edilmesi gerektiği ancak iş bu dosyada ispat edilemediğinden tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
ISPATLANAMAYAN DAVANIN REDDİNE,
Davalının kötü niyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından REDDİNE
1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40-TL peşin harcın davacı tarafından yatırılan 766,86-TL'den mahsubu ile bakiye 151,46-TL harcın karar kesinliştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
3-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacı tarafa iadesine, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk bürosunun arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3600 TL arabuluculuk ücretinin verilen kararın niteliği nazara alınarak davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı .... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine verilmesine,
6-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince tarafların talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/06/2025
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı