T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/15 Esas
KARAR NO : 2025/149 Karar
DAVA : Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)
DAVA TARİHİ : 03/09/2024
KARAR TARİHİ : 19/02/2025
G. K. YAZILDIĞI TARİH : 10.03.2025
Davacı tarafından mahkememizde açılan Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde; Aile şirketi olan davalı şirketin hissedarları arasında şirketin yönetimi, şirketin envanterinde kayıtlı menkul ve gayrimenkullerin kullanımı, şirketin yönetiminin şeffaflığı ve şirketin hesapları, gelir giderleriyle ilgili anlaşmazlıklar olduğunu, davalı şirkette, müvekkili ......’ın B grubu hisselerinin %45’ine, müvekkili ......ın B grubu hisselerinin %22’sine sahip olduğunu, toplamda %67 hisse paya sahip olduklarını, ....’ın her iki müvekkilinin öz ağabeyi olduğunu ve davalı şirketin A grubu hisselerinin %10’u ve B grubu hisselerinin %23’üolmak üzere toplam %33 hisseye sahip olduğunu, davalı şirketin 07.03.2024 tarihli ..... sayılı TTSG’de 02.04.2024 tarihinde genel kurul yapılacağının ilan edildiğini, 02.04.2024 tarihinde yapılan 2023 yılına ait olağan genel kurul toplantısında müvekkilleri tarafından verilen erteleme talebini içerir dilekçe ile toplantının 02.05.2024 tarihine ertelendiğini ve bu tarihte ikame edildiğini, genel kurul gündeminin 2. maddesinde 2023 hesap dönemine ilişkin yönetim kurulu faaliyet raporlarının genel kurulun onayına sunulmuş olup müvekkillerinin olumsuz oyuna karşılık ......ın olumlu oyu karşısında oy çokluğu ile tasdik edildiğini, genel kurul gündeminin 3. maddesinde 2023 yılı bilanço ve gelir tablosu hesaplarının genel kurulun onayına sunulmuş olup müvekkillerinin olumsuz oyuna karşılık .....n’ın olumlu oyu karşısında oy çokluğu ile tasdik edildiğini, genel kurul gündeminin 4. maddesinde 2023 yılına ait bağımsız denetim raporunun genel kurulun onayına sunulmuş olup müvekkillerinin olumsuz oyuna karşılık .....’ın olumlu oyu karşısında oy çokluğu ile tasdik edildiğini, genel kurul gündeminin 5. maddesinde 2023 yılı kâr/zarar hesaplarının genel kurulun onayına sunulmuş olup müvekkillerinin olumsuz oyuna karşılık .....yu karşısında oy çokluğu ile tasdik edildiğini, genel kurul gündeminin 7. maddesinde .....’ın yönetim kurulu üyeliklerine son verilmesine, ......’ın yönetim kurulu üyeleri olarak seçilmelerine müvekkillerinin olumsuz oyuna karşılık .....’ın olumlu oyu karşısında oy çokluğu ile karar verildiğini, genel kurul gündeminin 8. maddesinde yönetim kurulu başkanına 150.000 TL net ücret, yönetim kurulu başkan yardımcısına 15.000 TL net ücret, yönetim kurulu üyesine 10.000 TL net ücret ödenmesine müvekkillerinin olumsuz oyuna karşılık .....’ın olumlu oyu karşısında oy çokluğu ile karar verildiğini, genel kurul gündeminin 9. maddesinde 2024 yılına ait finansal tabloların bağımsız denetimi amacıyla bağımsız denetim kuruluşu atamasının genel kurulun onayına sunulmuş olup müvekkillerinin olumsuz oyuna karşılık ......’ın olumlu oyu karşısında oy çokluğu ile karar verildiğini belirterek fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları ile davalı şirketin yönetim kurulu üyelerinin her türlü sorumluluğunu dava ve şirketin ve davacıların zararının tazminini talep etme hakları saklı kalmak kaydıyla davalarının kabulüne, her biri bakımından tek tek yapılacak incelenme ve değerlendirme neticesinde 02.05.2024 tarihinde yapılan 2023 yılına ait olağan genel kurul toplantısı çağrısının usulüne uygun yapılmamasına rağmen alınan 2, 3, 4, 5 ,6, 7, 8 ve 9 no.lu kararların ana sözleşme, yasa ve afaki iyi niyet kurallarına aykırı olması nedeniyle tek tek iptaline ve/veya batıl sayılmasına, yönetim kurulu üyeleri olan müvekkillerinin azledilerek, şirketin varlıklarının devredilerek, şirketin içinin boşaltılarak kendi şirketleri yönünden ticari hayata devam edilmek istendiğinden, davalı şirketin yönetim kurulu başkanı ve diğer hissedarının çocukları ile şirket arasındaki yüksek meblağlı iş ve işlemler ile rekabet yasağına aykırı hareket edildiğinden, yüksek meblağlı ürün alımları yapıldığından, 2023 yılına ilişkin kâr kadar yönetim kuruluna huzur hakkı verildiğinden, 2023 yılına dair şirketin finansal tablolarını ve bilançolarını gizleyerek kâr dağıtmama kararı alındığından ve müvekkillerinin de bilgi edinme haklarının engellendiğinden ivedilikle 2, 3, 4, 5 ,6, 7, 8 ve 9 no.lu maddelerin TTK madde 449 uyarınca kararların yürütülmesinin geri bırakılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde;Davacılar tarafından da açıkça belirtildiği üzere müvekkili şirketin 2023 yılı genel kurulunun 02.05.2024 tarihinde yapıldığını, dolayısıyla genel kurul kararının iptali için dava açma süresinin 02.08.2024 tarihinde dolduğunu ancak işbu davanın 03.09.2024 tarihinde ikame edilmiş olup hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, dolayısıyla davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin şu anki yönetim kurulu başkanı ...... tarafından kurulduğunu, 1987 yılında seyyar satıcı olarak başladığı iş yaşamına o yıllardan beri aktif olarak devam etmekte olup piyasada kendi çabalarıyla ayakta kaldığını, davacılar ile müvekkili şirketin yönetim kurulu başkanı ..... arasında husumet boyutuna ulaşan aile içi kavgalar yaşandığını, bu nedenle şirketin yönetim kurulunun toplanamadığını, şirketin işlerinin aksadığını ve hatta şirketin kilitlenme noktasına geldiğini, davacıların ..... ile aralarındaki şahsi ve ailevi sorunları bahane ederek şirketi batırma çabasına girdiklerini ve şirketin menfaatlerini göz ardı ettiklerini, bu süreçte devamlı olarak gerçek dışı beyanların yer aldığı ihtarnameler gönderdiklerini, sürekli aynı mahiyette davalar açarak şirketin işlerliğini yok etmeye çalıştıklarını, davacıların ......'ın büyüttüğü şirketi elinden almaya çalıştıklarını, davacıların kendilerine bildirilen yönetim kurulu toplantılarına iştirak etmediklerini ve görevlerini ihmal ettiklerini, davacıların davranışları sebebiyle şirketin devamlılığı adına yönetim kurulu üyeliklerine son verildiğini, 02.05.2024 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların şirket ana sözleşmesine, yasaya ve iyi niyet kurallarına uygun olarak alınmış olup davacıların iddialarının soyut ve ispata muhtaç olduğunu, iptali istenen 2. madde ile ilgili olarak; genel kurulda sunulan faaliyet raporunun usul ve yasaya uygun olarak düzenlenmiş olup son derece yeterli olduğunu, iptali istenen 3. maddeye ilişkin olarak; davacıların iddialarına Konya ....... Noterliğinin 10.05.2024 tarih ve ......yevmiye no.lu ihtarnamesi ile detaylı olarak cevap verildiğini, iptali istenen 4. maddeye ilişkin; 2021 yılında yapılan genel kurul ile ilgili olarak bağımsız denetçi seçilmesi kararının yürütmesinin durdurulmasının 2022 ve 2023 yılı genel kurullarına etkisinin bulunmadığını, iptali istenen 5. madde ile ilgili olarak; ......'ın şirketin taşınmaz ve araçlarını kendine tahsis ederek şirketi borçlandırdığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, iptali istenen 7. madde ile ilgili olarak; ...... Ayakkabı Mağazacılık A.Ş.'nin ...... 'a devir kararının 30.10.2020 tarihinde 2020/01 karar sayı ile alındığını, söz konusu kararın davacılar ...... dahil tüm ortaklar tarafından imzalandığını, iptali istenen 8. madde ile ilgili olarak; şirket tarafından ......'a ödenen bir huzur hakkı bulunmadığını, davacıların bu iddialarının asılsız olduğunu, iptali istenen 9. madde ile ilgili olarak; şirketin bağımsız denetime geçtiğinden beri aynı firma ile çalışıldığını, davacılar ile ..... arasındaki husumet nedeniyle davacıların şüphe duymaması adına aynı firmanın seçildiğini belirterek arz ve izah edilen sebeplerle, öncelikle davanın 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde açılmamış olduğundan reddine, haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine, vekâlet ücreti ile yargılama masraflarının karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 23/12/2024 tarihli raporda; "Önce, dosyada mübrez belgelerden davalı şirketin 2023 yılına ait ertelenen 02.05.2024 tarihli olağan GK toplantısı hazirun cetvelinden davacılardan .....’ın (B) grubu 4.400.000 adet, diğer davacı ....’ın (B) grubu 9.000.000 adet, davadışı .....’ın (A) grubu 2.000.000 ve (B) grubu 4.600.000 adet hissesinin bulunduğu (şirketin toplam hisse adedi 20.000.000’dir); davacıların asaleten ve vekâleten GK toplantısına katılmış oldukları, mezkûr toplantıda gündemin 2023 yılı hesap durumuna dair YK yıllık faaliyet raporu (gündem m. 2), bilanço ve gelir tablosu hesapları (gündem m. 3), bağımsız denetim raporu (gündem m. 4), 2023 yılı kâr-zarar hesapları (gündem m. 5), YK üyelerinin ibrası (gündem m. 6), yeni YK üyelerinin seçimi (gündem m. 7), yönetim kurulu başkanına aylık net 150.000 TL, başkan yardımcısına net 15.000 TL, YK üyesine net 10.000 TL verilmesi (gündem m. 8), bağımsız denetim kuruluşu seçimi (gündem m. 9) maddelerin davacıların olumsuz oyuna karşılık oyçokluğu ile kabul edildiği anlaşılmaktadır. Sonra, TTK m. 445 uyarınca TTK m. 446’da belirtilen kişiler, kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine, karar tarihinden itibaren üç ay içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açabilirler. Dava açılması için GK kararının tescil ve ilân edilmesine gerek yoktur (T.C. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2015/2351 K. 2016/799 T. 26.1.2016). GK kararının 3 aylık hak düşürücü sürede açılmasında başlangıç GK kararının alındığı tarih olup 3’üncü ayın bugüne tekabül eden günü tatil saati başlangıcında sona erer (HMK m. 92). GK kararının iptali davasında 3 aylık süre hükmü emredici nitelikte olup bu sürenin uzatılmasını veya kısaltılmasını öngören GK kararları kesin hükümsüzdür. Belirtelim ki, üç aylık iptal davası açma süresi zamanaşımı süresi değil, hak düşürücü süredir, bu süre hâkim tarafından re’sen gözetilir. Nitekim üç aylık hak düşürücü süre HMK’de belirlenmiş bir süre olmadığından sürenin son günü adlî tatile rastlaması hâlinde tatili takip eden yedi günlük ek süreye cevaz veren HMK m. 104 hükmü iptal davalarında uygulanmaz (Erdoğan Moroğlu: Anonim Ortaklıkta Genel Kurul Kararlarının Hükümsüzlüğü, 7. Baskı, İstanbul, 2014, s. 288). Somut olayda iptali istenen davalı şirket GK kararı 02.05.2024 tarihinde alınmış olup TTK m. 445 gereğince iptal davasının en geç 02.08.2024 açılması gerekirdi. Ancak huzurda görülmekte olan işbu dava 03.09.2024 tarihinde ikame edilmiştir. TTK m. 445 hükmünde kabul edilmiş olan GK kararından itibaren 3 aylık hak düşürücü sürede açılmamış bulunan işbu davanın reddi gerektiği Sayın Mahkeme’nin takdirindedir. Sonuç; Bilirkişi heyetimizce yukarıda açıklanan nedenlerle; 1. Davalı şirketin 2023 yılına ilişkin yevmiye ve kebir defterlerinin e-defter olarak elektronik ortamda tutulduğu, e-defter beratlarının Maliye İdaresine kanuni süresinde yüklendiği, envanter defterinin açılış tasdikinin kanuni süresinde yaptırıldığı, genel kurul toplantı ve müzakere defteri ile yönetim kurulu karar defterinin açılış tasdikinin bulunduğu fakat 2023 yılı kapanış tasdikinin ibraz edilmediği tespit edilmiş olup ticari defterlerin sahibi lehine delil niteliği hususundaki takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, 2. Davalı şirketin 2023 yılını 29.024.691 TL dönem net zararı ile kapattığı, aktif toplamının 619.180.660 TL olup karşılığında 132.080.344 TL tutarında özkaynak bulunduğu, şirketin 99.107.800 TL tutarında sabit kıymetleri bulunup bu kıymetler için 2023 yılında toplam 27.630.792 TL amortisman ayırdığı, 3. Davalı şirketin 2023 yılı net satışlarının 1.134.749.823 TL olduğu, dönem net zararının 29.024.691 TL olduğu, şirketin net işletme sermayesinin yeterli olup kısa vadeli borçlarını ödeme yeteneğine sahip olduğu, 4. İşbu davanın TTK m. 445 hükmünde yer alan üç aylık hak düşürücü sürede içinde açılmadığının Sayın Mahkeme’nin takdirinde bulunduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraf beyanları, bilirkişi raporu, ticaret sicil kayıtları, gelen müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Dava, davalı şirketin 2023 mali yılına ilişkin 02/05/2024 tarihinde yapılan genel kurulunda alınan 2,3,4,5,6,7,8 ve 9 nolu kararların iptali / butlanı davası istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK' nın 137. maddesi kapsamında taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu: Davalı şirketin 2023 mali yılına ilişkin 02/05/2024 tarihinde yapılan genel kurulunda alınan 2,3,4,5,6,7,8 ve 9 nolu kararların kanuna, esas sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırı ve batıl olup olmadığı noktalarında toplandığı görülmüştür.
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabı incelendiğinde; davalı ..... sicil numarasında kayıtlı .....Mağazacılık A.Ş.' nın adresinin, ..... Mah. ..... Cad. PLT Suit B Blok No:27/81 Güngören /İSTANBUL olduğu görülmüştür.
Davalı şirket merkezinin mahkememiz yetki sınırlarında olması nedeniyle taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliğine göre; 6102 sayılı TTK' nın 445. maddesi gereğince, işbu davaya bakmaya mahkememiz kesin yetkili olup, dava 6102 sayılı TTK' nın 1521. maddesi gereğince basit yargılama usulünce incelenip sonuçlandırılmıştır.
a) Dava takip yetkisi yönünden değerlendirme:
6102 sayılı TTK' nın "İptal davası açabilecek kişiler" başlıklı 446/1-a maddesinde, toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten pay sahiplerinin iptal davası açabileceği düzenlenmiştir. Davaya konu genel kurul toplantı tutanağının incelenmesinde, davacıların toplantıda hazır bulundukları, kararlara olumsuz oy verdikleri ve muhalefetlerini tutanağa geçiren pay sahipleri olduğu görülmüştür. Bu haliyle davacıların, dava şartı olan dava takip yetkisine sahip oldukları anlaşılmıştır.
b) Butlan (Batıl) şartları yönünden değerlendirme:
6102 sayılı TTK' nın "Butlan" başlıklı 447. maddesi; "(1) Genel kurulun, özellikle; a) Pay sahibinin, genel kurula katılma, asgari oy, dava ve kanundan kaynaklanan vazgeçilemez nitelikteki haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran, b) Pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını, kanunen izin verilen ölçü dışında sınırlandıran, c) Anonim şirketin temel yapısını bozan veya sermayenin korunması hükümlerine aykırı olan, kararları batıldır." şeklindedir.
Butlan; bir işlemin, konusuna ilişkin emredici hükümlere aykırı olması halidir. Eş söyleyişle, bir işlemin konusu; kanuna, ahlaka, adaba, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı ya da imkânsız ise, bu işlem batıldır. Butlanda, kesin geçersizlik söz konusudur; hâkim bunu re’sen göz önünde bulundurur ve herkes bu geçersizliği, iptal davasında öngörülen üç aylık süreyle bağlı olmaksızın ileri sürebilir ve tespit ettirebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02.04.2014 Tarih ve 2013/11-1048 E. - 2014/430 K. sayılı ilamı.)
Mahkememizce dava dilekçesinde dava konusu yapılan uyuşmazlıkların niteliğinin ve yine davacı tarafça bilirkişi raporuna karşı yapılan itiraz dilekçesi içeriğindeki hususların değerlendirilmesinde, herhangi bir şekilde butlan şartlarının oluşmadığı anlaşılmıştır. İtirazların mahiyeti; kanuna, esas sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırılığa dayalı olup, bu haliyle iptal yaptırımı sınırları içerisinde kalmaktadır.
c) İptal şartları yönünden değerlendirme:
6102 sayılı TTK' nın "İptal sebepleri" başlıklı 445. maddesi; "(446 ncı maddede belirtilen kişiler, kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine, karar tarihinden itibaren üç ay içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açabilirler.
" şeklindedir. İlgili hüküm kapsamında, esas yönünden inceleme öncesinde süre yönünden davanın incelenmesi gerekmektedir.
Somut uyuşmazlıkta iptali talep edilen genel kurul 02.05.2024 tarihinde yapılmış olup, son dava açma tarihi 02.08.2024 tarihidir. Davanın bu süre geçtikten sonra 03.09.2024 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 104. maddesinde, adli tatile tabi olan dava ve işlerde "bu kanunun" tayin ettiği sürelerin bitmesi tatil zamanına rastlar ise bu süreler ayrıca bir karara gerek kalmaksızın adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır düzenlemesi bulunmaktadır. Somut olayda belirlenen üç aylık hak düşürücü süre HMK'da düzenlenmemiş olup, bu hak düşürücü süre TTK'nın 445. maddesinde düzenlendiğinden, HMK'nın 104. maddesindeki düzenleme uyarınca sürenin adli tatil bitiminden sonraya uzaması mümkün değildir. Bu sebeple açılan davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 15.06.2023 Tarih ve 2020/1096 E. - 2023/1105 K. sayılı ilamı.)
Mahkememizce, iptal davasının süresinde açılmadığı davanın başında tespit edilmiştir. Ancak, davacının butlana yönelik dava dilekçesinde talebinin olması, tarafların bilirkişi deliline dayanması, mali kayıtların incelenmesi sebepleriyle ve sürpriz karar yasağı ilkesi de dikkate alınarak mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Sürpriz karar; ilgilinin yargılamanın o ana kadarki seyrine göre, haklı olarak beklemediği, umulmadık bir kararla karşılaşmasıdır. Sürpriz karar yasağı ise, yargılamanın adil ve hakkaniyete uygun şekilde yürütülmesi durumunda tarafların öngöremedikleri bir kararla karşılaşmamalarını ifade eder. (ÖZEKES, Muhammet, Medeni Usul Hukukunda Hukuki Dinlenilme Hakkı, Ankara 2003, s. 185 vd.), (Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 21.01.2021 Tarih ve 2018/10941 E. - 2021/1851 K. sayılı ilamı.)
Bilirkişi raporu içerisinde, butlana yönelik herhangi bir tespit yapılmamıştır.Yine, yukarıda gerekçesi belirtildiği üzere mahkememizce yapılan inceleme neticesinde butlanın varlığına yönelik herhangi bir tespitte yapılamamıştır. Bu sebeple davacının itirazları kapsamında ek rapor aldırılmamıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde açılan davanın reddine karar verilmiş ve hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacıların davasının HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE NEDENİYLE REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 427,60-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
3-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacı tarafa İADESİNE, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)
5-Davalı tarafından sarf edilen (Bilirkişi Yol Ücreti) 750,00-TL yargılama gideri ve 60,80 TL harç olmak üzere toplam 810,80 TL' nin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya VERİLMESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/02/2025
Başkan .....
¸e-imzalı
Üye .....
¸e-imzalı
Üye .....
Katip ....
¸e-imzalı