T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/167 Esas
KARAR NO : 2025/826
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 11/09/2024
KARAR TARİHİ : 07/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi ile sigorta edilen ... plaka
sayılı araca 11.08.2022 tarihinde davalıların işleten, sürücüsü ve sigortacısı bulunduğu
... plaka sayılı aracın çarpması ile ağır hasar meydana geldiğini, maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalı olan ... plaka sayılı araçta meydana gelen
hasar sonrası yapılan ekspertiz sonucunda 37.676,99.TL hasar tespit edildiğini ve davacı sigorta
şirketinin bu bedeli sigortalısına ödediğini, davalıların .... plaka sayılı aracın maliki /işleteni sürücüsü ve davalı sigorta şirketi ise
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi teminatı kapsamında davacı şirkete sigortalı araçta meydana gelen
hasardan hukuken sorumlu olduklarını, davacı sigorta şirketinin kanuni
halefiyete dayanarak davalılar aleyhine Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas
(yeni esas Büyükçekmece İcra Müd. ... Esas) sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların haksız ve kötü niyetli itirazlarının ayrı ayrı iptali ile takibin devamına, davalıların kötü niyetli itirazları sebebiyle aleyhlerine %20 den aşağı olmamak kaydıyla icra
inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketi tarafından diğer davalı ... Oto Kiralama ve Tur. Yat. A.Ş.'ye ait ... plakalı aracın davalı ...'ın sevk ve idaresinde iken 11.08.2022 tarihinde
karıştığı kazadan kaynaklı olarak davalı sigorta şirketinden davacının sigortalısı ...
plakalı araçla ilgili bakiye hasar bedeli talebinde bulunulduğu, dava dilekçesinde de yer aldığı üzere kazaya karışan sigortalı ... plakalı aracın davalı
sigorta şirket tarafından ... nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk
Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacı sigorta şirketi tarafından ... plakalı aracın sigortalısına ödenen 27.676,99 TL
hasar bedelinin rücu talepli olarak Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile icra
takibi yapıldığını, takibe konu 11.08.2022 tarihli kaza nedeniyle kusur durumlarının belli
olmaması ve sigorta şirketleri arasında mutabakata varılamaması nedeniyle davalı şirketçe
takibe itiraz edilmek zorunda kalındığını, davalı sigorta şirketçe sigortalı aracın kazanın oluşumunda kusuru olmaması nedeniyle davanın
reddine aksi kanaatte olması halinde kusur değerlendirilmesi yapılması için dosyanın kusur
bilirkişine tevdi edilmesine dava masraf ve vekalet ücretlerinin davacı ... yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; öncelikle kaza tespit tutanakları aksi ispat edilinceye kadar resmi belge sayılsa da tutanağın içinde belirlenen kusura ilişkin yapılan tespit aksi kanıtlanabilecek bilgi niteliğinde olup davacının ileri sürdüğü 8/8'lik kusur oranına itiraz ettiğini, Yargıtay'a göre kaza tespit tutanaklarının tek başına hüküm kurmak için yeterli olmadığını, bu belgenin aksi sabit oluncaya kadar maddi durumu belirleyen ve itiraz halinde denetlenmesi gereken bir delil olduğunu, bu nedenle delil vasfı aksi ispat edilemediği sürece söz konusu olduğunu, kusur durumunun belirlenebilmesi için alanında uzman bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, bu kapsamda tanık dinletme talebi bulunduğunu, davacı tarafından kendi sigortalısına hasar tazminatı olarak ekspertiz raporu doğrultusunda 27.676,99 TL ödendiği ileri sürülmüş olup ödenen hasar tazminatı kendisine işbu dava ile rücu edildiğini, her ne kadar davacı kendileri tarafından alınan rapor doğrultusunda ödeme yapıldığını ileri sürmüş ise de yapılan ödemenin araçta meydana gelen hasar ile uyumlu olup olmadığının bilirkişi tarafından incelenmesi gerektiğini, ... plakalı aracın kendi tarafından kiralandığını, kiralama sırasında kira bedeline ek olarak aynı zamanda sigorta bedeli ödendiğini, davacının tazminat taleplerini kabul etmemekle birlikte aracın sigortalı olması nedeniyle mahkemenin davacının taleplerini kabul etmesi halinde asıl sorumluluğun diğer davalılar olan aracın maliki ve sigorta şirketine ait olduğunu, davacı tarafından icra takibine yapılan itiraz nedeniyle %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi talep edilmişse de dava konusu alacağın likit olmadığını, kusur oranı değişebileceği gibi aynı zamanda ödenen tazminat miktarın kaza ile uyumlu olup olmadığı konusunda inceleme yapılması zorunlu olduğunu, bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın esastan reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLER VE GEREKÇE:
Dava, sigorta şirketinin TTK'nın 1472. Maddesi uyarınca halefiyet esasına dayalı olarak başlatılan icra takibine yapılan itiraz üzerine İİK'nın 67. Maddesi kapsamında açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Büyükçekmece İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklısının .... Sigorta Şirketi olduğu, borçlusunun ... Oto Kiralama Ve Turizm Yatırımları Anonim Şirketi, ... Sigorta Anonim Şirketi, ... olduğu, 27.676,99 TL asıl alacak ve 7.003,90 TL işlemiş avans faiz olmak üzere toplam 34.680,89 TL üzerinden icra takibinin başlatıldığı, davalı borçluların itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, itirazın ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 11/08/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen hasar bedelinin davalılardan rücu koşullarının oluşup oluşmadığı, kazanın meydana gelmesinde davalının kusurunun bulunup bulunmadığı, yapılan ödemenin makul olup olmadığı ve davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın haklı olup olmadığı hususlarından ibarettir.
TTK 1472 maddesi ; "(1)Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." şeklinde düzenlenmiştir.
Davacı sigorta şirketine kasko sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı araca davalı sigorta şirketine ZMSS ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın çarpması neticesinde 11/08/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araçta meydana gelen hasarın davacı kasko sigorta şirketi tarafından ödendiği, ödenen hasar onarım bedelinin TTK'nın 1472.maddesi uyarınca kusurlu olan ... plakalı araç maliki, araç sürücüsü ve ZMMS şirketi olan davalıdan tahsili istemi ile başlatılan icra takibine davalıların itirazı neticesinde işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Karayolu ile motorlu araç işletenin sorumluluğu Karayolları Trafik Kanunu m. 85/f.1 ile şu şekilde düzenlenmektedir; “İşletenin Hukuki Sorumluluğu İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu: Madde 85-Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut birşeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmes ihalinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”
Karayolunda motorlu araç işletenlerin üçüncü kişiye verebilecekleri zarardan sorumluluklarını sigorta ettirme zorunluluğu ise Karayolları Trafik Kanunu m. 91 uyarınca öngörülmüştür. “Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu: Madde 91 - (Değişik: 17/10/1996 - 4149/33 md.) İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”
Davalı ...'ın ... plakalı aracın sürücüsü, davalı ... Oto Kiralama ve Turizm Yatırımları A.Ş.'nin aracın maliki ve davalı .... Sigorta'nın aracın ZMMS sigortacısı olduğu görülmektedir.
Kural olarak bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran taraf o vakıayı ispat etmeye mecburdur. Davacı taraf, 11/08/2022 tarihinde meydana gelen hasarın ... plakalı araç sürücüsünün kusuru neticesinde meydana geldiğini, mevcut kusur sebebiyle davacı sigorta şirketine sigortalı olan aracın hasarlandığını ve davacı sigorta şirketi tarafından meydana gelen zararın ödenmesi nedeniyle sigortalının haklarına halef olduklarını iddia etmektedir. Buna göre; davacı taraf, davalıların kusurunu, sigortalı ... plakalı aracın hasarlanması neticesinde meydana gelen zararın ödenmesi sebebiyle sigortalının haklarına halef olduğunu ispat etmekle mükelleftir. TTK.'nın 1472. maddesinde de belirtildiği üzere; sigorta şirketi, meydana gelen zarar sebebiyle sigortalısına ödediği bedel nispetinde hukuken sigortalısının haklarına halef olur. Bu halefiyet, karşı tarafın kusuru ve sigorta şirketinin yaptığı ödeme nispetindedir.
Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte bir makine mühendisi ve bir sigorta eksperinden bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda; "... sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile meydana
gelen kazada %100 kusurlu olduğu, sürücü ... ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile meydana gelen kazanın
meydana gelmesinde kusursuz olduğu, dava konusu yapabilecek tazminat miktarı (27676,99 X %100 ) =27.676,99.-
TL kadri marufunda olduğu,...
" şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekilleri bilirkişi raporuna beyan ve itirazlarını içerir dilekçe sunmuştur. Mahkememizce davalı vekillerinin itirazlarını karşılar mahiyette değerlendirme yapmak üzere dosya daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyetine trafik bilirkişisi eklenerek ek rapor tanzimi için tevdi edilmiş olup, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ek raporda özetle; "... ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın; Karayolları Trafik Kanununun 46.maddesinin b) ve c) fıkraları, 47. maddesinin d) fıkrası ile
84.maddesinin g) fıkrasını ihlal ederek; Karayolunda araç ile seyir halindeyken, Trafik güvenliği ve düzeni
ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorunda
olup, Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek, şerit değiştirmek zorunda
kalındığında da, şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemek ve
dolayısıyla diğer şeride tecavüz etmemek zorunda olduğu halde, dosya kapsamı ve dosyada mevcut sürücülerin kendi aralarında tanzim ettikleri Maddi Hasarlı
Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre;, sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile 11.08.2022 günü
saat:08.00 sıralarında, İstanbul İli, ... İlçesinde, .... Otoyol üzerinde Ankara istikametinde orta şeritte
seyir halindeyken beyanına göre aracının sol şeride kayması sebebiyle sol şerit üzerinde seyir halinde olan
sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması şeklinde dava konusu, trafik
kazasının meydana geldiği, ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın, sürücülerin kendi
aralarında tanzim ettikleri Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağındaki, “Esenyurt otobanında orta
şeritten ilerlerken, sol şeride kayması nedeniyle kaza olmuştur.” şeklindeki yazılı beyanı dikkate alınmış olup,
bu durumda, dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu özen yükümlülüğüne uymayarak trafiği aksatacak veya
tehlikeye sokacak şekilde aynı istikamette çok şeritli yolda sol şeride tecavüz ettiği ve sürücüsü ...’ın
sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışarak bu şekilde asli kusurlu olarak kazaya sebebiyet
verdiği ve bu şekilde meydana gelen trafik kazasında %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu
olduğu,
... plakalı aracın sürücüsü ...’ın meydana gelen trafik kazasında, trafik kuralı olarak uymak zorunda iken ihlal ettiği Karayolları
Trafik Kanununun ilgili maddelerinin bulunmadığı anlaşıldığından, kusurunun olmadığı, davalı tarafın dava konusu yapabileceği tazminat miktarı olan, KDV DAHİL HASAR TOPLAMI :
27.676,99.-TL’ yi, davalı aracın %100 kusuru oranında (27676,99 X %100 ) =27.676,99.- TL şeklinde
talep edebileceği ve tazminat miktarının kadri marufunda olduğu, davacının kendi sigortalısı için ödediği hasar tazminatını davalı sigorta şirketinin sorumluluğu
oranında rücu edebileceği,..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, denetime elverişli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesinde;
davacı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı aracın 11.08.2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazası neticesinde hasar görmesi nedeni ile davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına yapmış olduğu ödemeyi TTK'nın 1472. Maddesi kapsamında halefiyet ilkesi gereği davalılardan tahsili ile başlatılan icra takibine davalıların itirazı üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Alınan bilirkişi raporuna göre davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, davacı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu, ... plakalı araçta davaya konu trafik kazası nedeni ile meydana gelen hasarın kazanın oluş durumu ile uyumlu olduğu ve davacı sigorta şirketinin yapmış olduğu ödemenin kabul edilebilir olduğu tespit edilmiştir. 11.08.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sigortalı araç için davacı sigorta şirketi nezdinde tanzim edilen Kasko Sigortası vadesi içerisinde ve teminat kapsamında gerçekleşmiş olup, davacı sigorta şirketinin TTK'nın 1472.maddesi uyarınca ödediği bedeli rücu edebileceği, davacı sigorta şirketince 27.676,99-TL hasar tazminatı ödendiği, ödenen bedelin kadri maruf olduğu, davalı ...'ın ... plakalı aracın sürücüsü, davalı ... Oto Kiralama ve Turizm Yatırımları A.Ş.'nin aracın maliki ve davalı ... Sigorta'nın aracın ZMMS sigortacısı olduğu, meydana gelen zarardan müştereken müteselsilen sorumlu olacakları ve talep edilen tutarın davalı sigorta şirketinin teminat limiti kapsamında olduğu anlaşıldığından davacının davalılar aleyhine icra takibi başlatmakta haklı olduğundan davalıların icra takibine yapmış olduğu itirazın iptaline karar vermek gerekmiştir.
Davacı tarafın işlemiş faiz talebi değerlendirildiğinde; davalıların temerrüt tarihinin, davacı sigorta şirketinin halefiyetinin başlangıcı olan ödeme tarihinin olmasının gerektiği(Yargıtay 17 HD 2012/16603 E. ve 2013/2189 K.), bu suretle davalının ödeme tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, davacının maliki olduğu aracın kullanım amacının hususi olduğu göz önünde bulundurulduğunda davacının yasal faiz talep edebileceği, her ne kadar bilirkişi raporunda işlemiş faize yönelik hesaplama yapılmamış ise de Mahkememizce yapılan hesaplamada davacının 4.077,30-TL işlemiş faiz alacağının bulunduğunun anlaşıldığı, davacı taraf icra inkar tazminatı talebinde bulunmuş ise de dava konusu edilen sigortalıya ödenen bedelin davalı tarafından bilinmesinin ve hesaplanmasının beklenemeyeceği, zarar miktarının bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesi gerektiği ve dolayısıyla likit olmadığı, bu durumda davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığı (İstanbul BAM 14 HD 2021/1708 Esas, 2024/1975 Karar sayılı ilamı) anlaşıldığından icra inkar tazminatı talebinin reddine ve netice itibari ile açılan davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalıların Büyükçekmece .. İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasındaki itirazının 27.676,99-TL asıl alacak, 4.077,30-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 31.754,29-TL üzerinden iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin yasal koşulları oluşmadığından REDDİNE,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 2.169,13-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 427,60-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.741,53-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
-Davacı tarafından yatırılan toplam 916,00-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
4-Davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-Davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 2.926,60-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan tebligat, müzekkere gideri, bilirkişi ücreti toplamı 14.432,00-TL'nin davanın kabul ve red oranı dikkate alındığında 13.213,93-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranı dikkate alındığında 3.479,28-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, bakiye 320,72-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
7-Taraflarca yatırılıp harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
8-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; miktar itibariyle KESİN olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı, davalı ...'ın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/10/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza