T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/185 Esas
KARAR NO : 2024/325
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 12/09/2024
KARAR TARİHİ : 09/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile keşideci arasında 01.04.2024 tarihli çek teslim ve satış sözleşmesi gereği keşideci .... tarafından müvekkiline 1 adet çek teslim edildiğini , müvekkilinin sözleşme gereği teslim etmesi gereken ürünler için tedarik işlemlerine başladığını, ödeme için kendisine verilen çeki kullanmak isterken 02.09.2024 günü çekin yerinde olmadığını gördüğünü, çeklere ulaşamamış ve keşideciye bilgi verdiğini, müvekkilinin çekin yetkili ve son hamili olduğunu, herhangi bir şekilde çeki kullanmadığını, çekin 15.09.2024 ödeme tarihli olduğunu, sözleşme gereği müvekkilinin teslimatı 05.09.2024 tarihinde yapması gerekirken çekin kaybolması/çalınması nedeniyle yükümlülüğünü yerine getiremediğini, hem kendisinin hem de keşidecinin maddi kayıp yaşama ihtimali bulunduğunu, keşidecisinin ... TC kimlik numaralı ...., çek bedeli 175.000,00-TL , Ödeme Günü 15.09.2024, ...bank-... şubesi ve müvekkilinin hamili olduğu çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İstem; 6102 sayılı TTK.nun 818/s maddesi delaletiyle 757 ve devamı maddeleri kapsamında düzenlenen zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin çekişmesiz yargı işidir. Bu nitelikteki davanın mutlak olarak çek hamili tarafından açılması gerektiği gerek yasadaki düzenlemeler ve gerekse de Yargıtay kararları ile belirgindir. Davanın istemde bulunan sıfatı nedeniyle dinlenebilir (mesmu) olmaması halinde çekişmesiz yargı koluna dahil olan ve mutlak olarak reddi mucip bir istemin tensiben ele alınarak karar verilmesi Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olduğu gibi 6100 sayılı HMK'nun 320.maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında somut olayın belirginliğine bağlı olarak hakim duruşma açmama yönündeki takdir hakkını kullanabilecektir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Somut olayda talepte bulunan talebe konu çeki hesap sahibi olan keşideci ....'dan teslim aldığını, teslim alma tarihinin 01.04.2024 tarihi olduğunu belirttiği, satış sözleşmesinde talebe konu çek bilgileri belirtilerek satım karşılığında talepte bulunana çekin verildiği, bu haliyle beyanlardan talepte bulunanın aslında lehtar olduğunu iddia ettiği anlaşılmıştır. Lâkin ilgili bankaya yazılan müzekkere neticesinde gelen yazı cevabına göre talebe konu çekin lehtarının ... olmadığı, lehtar olarak görünen kişinin ... olduğu, çekin arka kısmında dahi çekin hamili olduğunu iddia eden ...'a ait bir kaydın bulunmadığı görülmüştür. Bu haliyle lehtarın aslında ... olduğu, talepte bulunan ....'ın aslında lehtar olmadığı gibi yetkili hamil olduğunu ispat edemediği dikkate alınarak talep hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-TALEBİN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç tayinine yer olmadığına,
3-Yapılan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Mahkememizce verilen ödeme yasağı kararının kaldırılmasına,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafın yokluğunda karar verildi.09/12/2024
Katip ...
¸E-imza
Hakim ...
¸E-imza