T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/256 Esas
KARAR NO : 2025/350
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 16/09/2024
KARAR TARİHİ : 22/04/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkili şirket nezdinde ... no.lu poliçesi ile .... Turizm Otomotiv San. Ve Tic. A.Ş.' ne ait .... plakalı otomobilin sigortalandığını, 27.07.2023 tarihinde ... plakalı araç sürücüsünün, ... Mahallesinde .... Bulvarından marina istikametine seyir halinde iken 5. Sokak istikametine doğru dönüş yapmak istediği esnada aracının sol arka kısımlarının aynı istikamette seyreden ... plakalı aracın ön kısımları ile çarpması ve bu aracın kontrolden çıkarak park halindeki ... plakalı aracın sol arka köşe kısımlarına çarpması sonucu 3 araçlı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı müvekkili şirket nezdinde sigortalı araç sürücüsünün kazanın ardından olay yerini terk ettiğini, söz konusu kaza sonucu meydana gelen hasar nedeniyle müvekkili şirketin ... plakalı araç için mağdura ... hasar dosyası kapsamında 14.09.2023 tarihinde 24.398,94-TL, ... plakalı araç için mağdurun Kasko şirketine .... hasar dosyası kapsamında 28.11.2023 tarihinde 120.000,00-TL tazminat bedeli ödediğini, müvekkili sigorta şirketinin, Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları' na göre sigortalıya rücu hakkı olduğunu, dava konusu kazada, kolluk tarafından tutulan kaza tespit tutanağında sigortalı aracın %100 kusuru ile kazanın meydana geldiği ve olay yerini terk ettiğinin açık olduğunu, Genel Şartlar B.4. maddesi gereği yapılan ödemenin davalı sigortalıdan rücu hakkı olması nedeniyle toplam 144.398,94-TL tazminat bedelinin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ve fer'ilerinin ödenmesi amacıyla davalıya karşı Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü ...E. Sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını ancak borçlu davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, davalının Bakırköy .... İcra Müdürlüğü .... E. Sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile haksız ve mesnetsiz olarak itiraz eden davalının %20 kötüniyet tazminatı ile mahkum edilmesi ve takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin HMK 121. maddesi uyarınca eksik olarak taraflarına tebliğ edildiğini, somut olayda davacı sigorta şirketinin müvekkili şirkete rücu edebilme şartlarının oluşmadığını, her ne kadar davacı tarafça dava dışı ...'nin olay yerini kaçarak kazaya sebebiyet verdiği iddia adilmiş ise de bu hususun somut gerçeği yansıtmadığını, kaza tespit tutanağının bu manada hatalı olduğunu, dolayısıyla detaylıca yazıldığı hallerde ancak sigorta şirketinin rücu hakkı bulunduğunu, kazaya karışan araçların kusur oranlarının, trafik polisi tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı ile yapılan kusur tespitini kesinlikle kabul etmediklerini, tarafların kaza kusur oranlarının karayolu mühendisi , sigorta hukukçusu ve trafik bilirkişinden oluşan üçlü bir heyetten alınacak rapor ile tespitini , müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın ...'e kiralandığını, davanın dava dışı ...'e ihbarını, bu nedenle davacı tarafın açmış olduğu hukuksal dayanaktan yoksun ve mesnetsiz davanın reddini, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü .... E.
sayılı dosyasındaki itirazın kabulü ile davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı başlatılmış takibin iptalini, haksız ve hukuka aykırı başlatılmış takip nedeniyle davacının kötü niyetli olması sebebiyle davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı ... üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLER VE GEREKÇE:
Dava, olay yeri terk sebebine dayalı rücu alacağı nedeni ile başlatılmış olan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.
Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklısının .... Sigorta Anonim Şirketi olduğu, borçlusunun ... Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, 144.398,94 TL asıl alacak ve 13.421,26 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 157.820,20 TL üzerinden icra takibinin başlatıldığı, davalı borçlunun itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, itirazın ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 27/07/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı sigorta şirketinin terke dayalı rücu sebebine dayalı olarak davalıdan alacaklı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nda sigortacının rücu hakkı, KTK'nın 95/2.maddesi ile ZMSS poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur.
2918 sayılı KTK'nın 95/2.maddesi uyarınca sigortacı; tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin halleri 3. kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirenine karşı defi hakkı bulunan sigortacı bu hakka dayanarak kendi sigortalısına dönebilmektedir.
Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın rücuya ilişkin B-4. maddesinin (f) bendinde "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması" hali rücu sebebi olarak düzenlenmiştir. Söz konusu düzenleme ile araç sürücüsünün ister maddi, ister yaralamalı ve ölümlü kaza olsun "olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde" sigortanın, sigortalısına rücu edebileceği kabul edilmiş, ancak bedeni hasara neden olan bir kazada, sigortalının yahut eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, can güvenliği nedeniyle olay yerinden uzaklaşması gibi zorunlu haller rücu hakkının istisnası olarak belirtilmiştir.
Somut olayda; kaza tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamından davalının maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsünün KTK'nın 84/f,g,j maddesi yoluyla, 46, 47/c,d, 52/a,b, 53/b, 56/a, 67/a,c, 81.maddeleri ile Karayolları Trafik Yönetmeliği 137/A maddelerini ihlal sureti ile üzerine düşen dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediği, aracın sürücüsünün tespit edilemediği ve sürücünün olay yerini terk ettiği anlaşılmaktadır.
Davacının açtığı neviden rücu davasında ispat yükü davalı tarafta olup, davalı tarafça kaza tespit tutanağında tespit edilmiş olan olay yerini terk olgusunun aksini ispat edecek nitelikte ya da sigorta şirketinin rücu hakkının istisnası olarak sayılan hallerden birinin gerçekleştiğine ilişkin bir delil ortaya konulamadığı görülmekle davacı sigorta şirketinin sigortalısına rücu koşullarının oluştuğunun kabulü gerekmektedir. Mahkememizce dava konusu uyuşmazlık ile ilgili olarak aldırılan 04/02/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre; "...Bu trafik kazasının meydana gelmesinde;
1- Önceden teknik olarak belirlenmiş emredici hukuk normuna (KTK.’ nun 84/f,g,j. Md. yoluyla,
46, 47/c,d, 52/a,b, 53/b, 56/a, 67/a,c, 81. Md. ile KT. Yönet. 137/A. Md. Trafiğin akışı, Trafik
İşaretlerine Uyma, Hızın Gerekli Şartlara Uygunluğunu Sağlama, Doğrultu değiştirme, Şerit
izleme, Araç Manevraları, Kazaya karışanlar) karşı dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine
getirmeyen, kazadan sonra kaza yerini terk eden ... plakalı otomobilin kimliği
tespit edilemeyen sürücüsünün “%75 Oranında Asli Kusurlu” olacağı;
2. Kavşak yaklaşımında seyrederken, ön ilerisinde seyreden ve sola dönüş yapan ...
plakalı aracın sebebiyet vermesi ile bu araca çarpan, bu çarpma etkisi ve sebebiyet vermesi
ile kendisinin ön ilerisinde ve yolun sağ kenarında park halindeki ... plakalı
kamyonete çarpan; Yine önceden teknik olarak belirlenmiş (KTK’ nun KTK’ nun 84/g,j,l. Md.
yoluyla, 46, 47/c,d, 52/a,b, 53/b, 56/a, 67/a,c. Md. ile KT. Yönet. 137/A. Md. Trafiğin akışı, Trafik
İşaretlerine Uyma, Hızın Gerekli Şartlara Uygunluğunu Sağlama, Şerit izleme, Araç Manevraları)
kuralları ihlal eden, dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen .... plakalı
otomobil sürücüsü dava dışı .....’ un “%25 Oranında Tali Kusurlu” olacağı;
3. Trafik Kazası Tespit Tutanağında yol kenarında park halinde durmakta iken çarpılmaya
uğradığı belirtilen ve herhangi bir kural ihlali bilgisine rastlanmayan; Kazada etkisi olmadığı
ve alabileceği bir tedbir bulunmadığı düşünülen ... plakalı kamyonet
sürücüsü/malik dava dışı ...’ nun “Tamamen Kusursuz” olacağı;
4. Kaza tarihinde ... plakalı otomobilin sigortası olan davalı .... Sigorta A.Ş.’ nin
ise ( KTK’ nun 91. Md. Sigorta) kurallar gereği aynı aracın kimliği tespit edilemeyen
sürücüsünün kusur oranı ve sigorta kapsamına göre sorumlu olacağı;
5. Aynı kaza tarihinde ... plakalı otomobilin davalı “... Turizm Otomotiv San.
ve Tic. A.Ş.’ nin” ise normal olarak ( KTK’ nun 85. Md. İşleten) kurallar gereği aynı aracın
kimliği tespit edilemeyen sürücüsünün kusuru oranında, adı geçen sürücü ile birlikte
müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı; Ancak davalı vekilinin cevap dilekçesinde
özetle: “ … dava dışı ...' nin olay yerini kaçarak kazaya sebebiyet verdiği
iddia adilmiş ise de, bu hususun gerçeği yansıtmadığı; Kaza Tespit Tutanağı bu manada
hatalı olup kendilerince kabulü mümkün olmadığı; Müvekkil şirkete ait ... plakalı
aracın ...' e kiralanmış olduğu…” belirtildiği ve belirtilen hususların taktirinin
Sayın Mahkemeye ait olacağı;
6. ... plakalı araçta mezkûr kazada oluşan hasarın kaza tarihi itibariyle; hasar onarım bedelinin KDV dahil 43.320,00 TL olduğu,
Makûl onarım süresinin 5 (beş) iş günü olduğu,
Araç sürücüsü tamamen kusursuz bulunduğundan hesaplanan hasar tazminatı
miktarının tamamının ödenmesi gerektiği,
... plakalı araçta mezkûr kazada oluşan hasarın kaza tarihi itibariyle;
Hasar onarım bedelinin KDV dahil 408.000,00 TL olduğu,
Makûl onarım süresinin 10 (on) iş günü olduğu,
Araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alındığında hasar onarım bedeli tazminatının
KDV dahil 306.000,00 TL olduğu,
8. Davacının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel
Şartları B.4 Maddesinin F bendine göre Davalıdan Rücu talebinde bulunabileceği ,
9. ... plaka sayılı aracın kiralama sözleşmesine göre uzun dönem kiralanmaması
sebebiyle İşleten Sıfatı açısından davalının sorumluluğu bulunduğu,..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, denetime elverişli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesinde; davacı sigorta şirketinin davalıya ait ... pakalaı aracı ... poliçe numarası ile 13/06/2023-13/06/2024 tarihleri arasında ZMMS poliçesi ile teminat altına aldığı, davaya konu kazanın belirtilen teminat tarihleri içerisinde meydana geldiği, davalı her ne kadar kaza tarihinde aracın başkasına kiraya verilmiş olduğunu belirtmiş ise de, işbu davanın sigorta şirketinin kendi sigortalısına rücu istemine ilişkin olduğu, bu nedenle aracın başkasına kiralanmış olduğuna ilişkin savunmaya itibar edilemeyeceği, işleten sıfatının değişmesinin davacı sigorta şirketinin kendi sigortalısına rücu hakkına bir etkisinin olmayacağı, kaldı ki kiralamanın 23 günlük olduğu nazara alındığında uzun süreli kiralamadan da bahsedilemeyeceği, Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın rücuya ilişkin B-4. maddesinin (f) bendi uyarınca araç sürücüsünün ister maddi, ister yaralamalı ve ölümlü kaza olsun "olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde" sigortanın, sigortalısına rücu edebileceğinin kabul edildiği, somut olayda davacı sigorta şirketi rücu isteminde bulunurken olay yerini terk olgusuna dayanmış olup, işbu davada ispat yükü davalı tarafta olduğu halde davalı tarafından kaza tespit tutanağında tespit edilen olan olay yerini terk olgusunun aksini ispat edecek nitelikte ya da sigorta şirketinin rücu hakkının istisnası olarak sayılan hallerden birinin gerçekleştiğine ilişkin bir delil ortaya konulamadığı, bu halde davacı sigorta şirketinin sigortalısına rücu koşullarının oluştuğunun kabulü gerektiği, yaptırılan bilirkişi incelemesinde davacı sigorta şirketince dava dışı zarar görene yapılmış olan ödemenin hasar ile uyumlu olduğunun tespit edildiği görülmekle, davacının icra takibinde belirtilen asıl alacak tutarı kadar davalıdan alacaklı olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar raporda davacının talep edebileceği faiz oranı bakımından inceleme yapılmamış ise de ... plakalı aracın kullanım şeklinin hususi olduğu bu nedenle talep edilen alacağa takip öncesi ve takip sonrası yasal faiz uygulanması gerektiği (İstanbul BAM 9 HD 2022/1101 Esas, 2025/487 Karar sayılı ilamı) anlaşılmış olup, ödeme tarihlerinden takip tarihine kadar yasal faiz hesabı yapıldığında davacının 24.398,94-TL asıl alacak yönünden 1.010,72-TL işlemiş faiz, 120.000,00-TL asıl alacak yönünden 2.751,78-TL işlemiş yasal faiz talep edebileceği anlaşıldığından fazlaya ilişkin faiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı taraf icra inkar tazminatı talebinde bulunmuş ise de; dava konusu edilen bedelin davalı tarafından bilinmesinin ve hesaplanmasının beklenemeyeceği, zarar miktarının bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesi gerektiği ve dolayısıyla likit olmadığı, bu durumda davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığı (İstanbul BAM 14 HD 2021/1708 Esas, 2024/1975 Karar sayılı ilamı) anlaşıldığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş, netice itibari ile davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasındaki itirazının 24.398,94-TL asıl alacak, 1.010,72-TL işlemiş faiz, 120.000,00-TL asıl alacak, 2.751,78-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 148.161,44-TL üzerinden iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin yasal koşulları oluşmadığından REDDİNE,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 10.120,90-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 1.906,08-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 8.214,82-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
-Davacı tarafından yatırılan toplam 2.394,48- TL harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
4-Davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 9.658,76-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan tebligat, müzekkere gideri, Bilirkişi ücreti toplamı 13.775,00-TL'nin davanın kabul ve red oranı dikkate alındığında 12.930,59-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranı dikkate alındığında 3.379,32-TL'sinin davalıdan, 220,68-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
7-Taraflarca yatırılıp harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
8-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/04/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ....
¸e-imza