T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/363 Esas
KARAR NO : 2025/603 Karar
Kapı No:4 Bayrampaşa/ İSTANBUL
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 20/09/2024
KARAR TARİHİ : 10/07/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 04/08/2025
Mahkememizde görülmekte olan "İtirazın İptali" davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı taraf sunduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile dava dışı .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin maliki olduğu ... plakalı araç için 24.05.2022 - 24.05.2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere .... No.lu .... Kasko Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, 12.11.2023 günü saat 17:10 sularında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında; davalı Mustafa Terzi'nin maliki olduğu .... plakalı aracın kaza anındaki sürücüsü ..., ..., .... Mahallesinde seyir halinde iken kendisi ile aynı yönde ve önünde seyreden sigortalı ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebep olduğunu, .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin muvafakati ile aracın kaza anındaki sürücüsü olan ... ve davalı ... Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı tutulduğunu, ilgili kaza tespit tutanağında :" Minibüs yolcu alıp ben yolda ilerlerken arka sağ kapıya vurdu." denmek suretiyle kazanın meydana geliş şeklinin izah edildiğini, bu tutanağın iki sürücü tarafından da imzalandığını, kaza tespit tutanağından anlaşılacağı üzere ... plakalı araç sürücüsü davalı .... haksız fiili ile meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında asli kusurlu olduğunu, 6102 s. T.T.K.’ nın 1472/I maddesinde düzenlenen halefiyet kuralı uyarınca, müvekkili şirketin, ödemek zorunda kalmış olduğu 13.216,00 TL'lik hasar tazminatı tutarını muteriz davalı/ borçlulara rücu etmeye hak kazandığını, kaza tespit tutanağından anlaşılacağı üzere ... plakalı araç sürücüsü davalı .... haksız fiili ile meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında asli kusurlu, bir diğer Davalı/borçlu ...mülkiyetinde bulunan ve gözetiminde olması gereken aracın maddi hasarlı trafik kazasında asli kusurlu olarak kazaya sebebiyet vermesi neticesinde işleten sıfatı ile sorumlu olduğunu, bununla birlikte husumet yöneltilen diğer davalı/borçlu ... Sigorta Anonim Şirketinin, trafik kazasında asli kusurlu olan ... plakalı aracın kaza tarihinde Zorunlu Trafik Sigortası'nın bulunduğu sigorta şirketi olduğunu, bu sebeple uhdesinde sigortalı bulunan aracın trafik kazası durumunda karşı tarafın yani üçüncü şahısların hasar masraflarını, poliçede belirtilen limit ve teminatlar doğrultusunda karşılaması gerektiğini, davalı / borçluların meydana gelen hasarı tanzim etmemesi üzerine davalı/borçlular aleyhine Bakırköy .... İcra Müdürlüğü - ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış, ancak davalı / borçlular borcu kabul etmeyerek, ödeme emrine haksız ve kötü niyetle itiraz etmiş ve takibi durdurmuş bulunduklarını, bunun üzerine taraflarınca arabuluculuğa başvurulmuşsa da tarafların anlaşamaması nedeniyle işbu davayı açma zarureti doğduğunu, yukarıda izah edilen kazaya, davalı ....'nın kusuruyla sebebiyet verdiğini bildirerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, davalı/borçluların icra takibine vaki haksız itirazlarının iptali ile takibin 13.216,00 TL üzerinden; takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olamak koşuluyla icra inkar tazminatı, avans faizi, yargılama harç ve masrafları eklenerek birlikte devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı sigorta vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ... plaka sayılı araç (ki dava dilekçesinde sehven farklı bir plaka yazılmıştır) müvekkili şirket nezdinde ... no’lu ve 11.01.2023- 11.01.2024 vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza tarihi itibari ile poliçe limiti maddi hasarlarda araç başına 120.000 TL; kaza başına 240.000 TL ile sınırlı olduğunu, fakat, müvekkili şirket tarafından .... plaka sayılı araç için 15.262,10 TL maddi hasar ve 5.010,10 TL değer kaybı ödemesi yapmış olup; araç başına bakiye poliçe limiti 99.727,80 TL olduğunu, ... plaka sayılı araç sahibi tarafından Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde, araçta oluşan maddi hasarın tazmini amacıyla müvekkili şirket aleyhine 2023.E.... sayılı başvuru dosyası ikame edilmiş olup; yapılan yargılama neticesinde hükmedilen 15.262,10 TL’lik maddi hasar bedeli İstanbul .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına ferileri ile birlikte ödenmiş olduğunu, ilgili ödemenin kesin karar istinaden yapıldığını, ... plaka sayılı araç sahibi tarafından Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde, araçta oluşan değer kaybı bedelinin tazmini amacıyla müvekkil şirket aleyhine 2023.E.... sayılı başvuru dosyası ikame edilmiş olup; yapılan yargılama neticesinde hükmedilen 5.010,00 TL’lik maddi hasar bedeli Küçükçekmece İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına ferileri ile birlikte ödendiğini, poliçe Poliçeyi ve bakiye limiti bildirmelerinin hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmediğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun kaza tarihi itibari ile geçerli limitlere kadar ve yine sigortalı araç sürücüsünün kusuru nispetinde olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğundan bahsedebilmek için öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, müvekkili şirkete davacı tarafça yapılan hasar başvurusunun trafik poliçesi genel ve özel şartları kapsamında incelenmiş ve teminat dışında kaldığı gerekçesi ile reddedilmiş olduğunu, müvekkili şirketin meydana gelen hasar dosyası ile sorumlu olduğunun tespit edilmesi halinde mezkur kaza sebebiyle ortaya çıkan gerçek zararın huzurdaki davada bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle tespit edilmesi gerektiğini, müvekkili şirket aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin mümkün olmadığını beyan ederek, müvekkili sigorta şirketi aleyhine ikame edilen haksız ve dayanaksız davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı .... sunduğu cevap dilekçesinde özetle; bu dava açılmadan önce arabulucuya başvurunun zorunlu olduğunu, görünürde arabulucuya başvurulmuş olduğunu ancak ne tarafına ne de diğer davalı, aracını kullanan sürücüye arabulucudan hiçbir haber, bilgi, malumat, yazı ya da telefon gelmeden, gıyabında, adeta yasanın arkasından dolanılarak şekil şartı olan zorunlu arabuluculuk aşılmış ve iş bu davanın açılmış olduğunu, yine davaya dayanak Bakırköy .... İcra Müd. .... Esas sayılı dosyası tetkik edildiğinde dosyaya itirazlarının 16/05/2023 tarihli olduğu ve davacının bu itiraz üzerine tebliğden itibaren ya altı ay içerisinde itirazın kaldırılması için müracaatı veya bir yıl içerisinde genel mahkemede itirazın iptali ile takibe devam için dava ikamesinin gerektiğini beyan ederek aleyhine açılan rücuen tazminat talebine yönelik davanın, öncelikle usulden reddine, ayrıca ve esasen haksız, fahiş talepler içermesi, hasarların karşı araç sürücüsünün kusuru ile meydana gelen kazadan kaynaklanması ve sebepsiz zenginleşme için kullanma düşünceleri de dikkate alınarak davanın esastan da tümden reddine, yargılama giderleri ve avukatlık vekalet ücretlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
Dava, hukuki niteliği itibariyle, İtirazın İptali ile başlatılmış olan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.
Bakırköy Arabuluculuk Bürosunun ... numaralı dosyasında; 23/09/2023 tarihinde 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 17, m. 18/A ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/A uyarınca arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği anlaşıldı.
Dosya kapsamında bulunan Bakırköy .... İcra Dairesinin .... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 13.216,00-TL asıl alacak, 221,87-TL işlemiş faiz, toplam 13.437,87-TL alacak yönünden 05/05/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı, davalı ... tarafından 16/05/2023, .... tarafından 14/06/2023, davalı sigorta vekili tarafından 22/06/2023 tarihinde takibe ve tüm ferilerine itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın bir yıllık yasal hak düşürücü sürede açıldığı görülmüştür.
Uyuşmazlık, Davanın, 12/11/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde aracın uğramış olduğu hasar bedelinin tazminine ilişkin yapılan icra takibi gereğince davacının alacaklı olup olmadığı, ne kadar alacağının olduğu, davalıların itirazlarında haklı olup olmadığı hususlarının tespiti istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.
Araçta meydana gelen maddi hasara ilişkin hasar bedelinin ne kadar olduğunun tespiti hususunda rapor tanzim edilmesi için dosyanın bilirkişiye verildiği, bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 10/02/2025 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında; " Dava konusu kazanın meydana gelişinde; - ... plaka no'lu aracın sürücüsü davalı ....'nın 96 100 (yüzde yüz) oranında KUSURLU olduğu, - ... plaka sayılı aracın sürücüsü ....ın KUSURSUZ olduğu, Davacı sigorta şirketine kasko sigortalı ... plaka nolu aracın hasar onarım bedelinin 13.216-TL olarak hesaplanmış olup, bu bedelden kazanın meydana gelişinde sürücü ....nın kusur durumu (TAM KUSURLU) olduğu dikkate alındığında, 2 ve 3 No'lu Davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, ayrıca 1 No'lu Davalının ise zorunlu mali mesuliyet sigortası teminatı sağlamış olması itibariyle sorumlu olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Taraflarca bilirkişi raporuna yapılan itirazlar üzerine ek rapor alınmış, bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 10/06/2025 tarihli bilirkişi ek raporunun sonuç kısmında;"Dava konusu kazanın meyadana gelişinde; .... plaka nolu aracın sürücüsü davalı ....'nın %100 oranında KUSURLU olduğu, ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...'ın KUSURSUZ olduğu, davacı sigorta şirketine kasko sigortalı ... plaka nolu aracın hasar onarım bedelinin 13.216-TL olarak hesaplanmış olduğu fakat davacının sgortalısına 12.208-TL ödeme yaptığı dikkate alındığında, bu bedelin dava konusu poliçede belirlenen sigorta bedeli kapsamında kaldığı, bu bedelden kazanın meydana gelişinde sürücü ....'nın kusur durumu (Tam Kusurlu) olduğu dikkate alındığında, davalı tarafın müteselsil sorumluluğunda olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Bilirkişi raporları HMK 280. Maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir.
6102 sayılı TTK'nun 1472 maddesinde halefiyet düzenlenmiştir. Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ifade edilmiştir. Sigortalının tazminat alacağının hukuki temelinin haksız eylemden, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmış olması arasında hiçbir fark yoktur. TTK'nun 1472. maddesinden kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya, zarar sorumlusundan, sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkını sağlamaktadır. Bu dava türüne doktrin ve uygulamada sigortacının rücu davası adı verilmektedir.
Halefiyete dayalı olan rücu davasında, esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. Her tazminat davasında olduğu gibi, sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer. Halefiyete dayalı sigorta rücu davasında sigortacı halefiyet hukuki ilişkisi sebebiyle ancak selefinin sahip olduğu haklara sahip olur. Sigortacı halefiyete dayanarak rücu davasını zarar sorumlusu aleyhine yönelttiğine göre, sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı tazminat davasında sigortalı neyi ispat etmesi gerekiyorsa, sigortacıda bu davada onu ispat etmekle yükümlüdür.
Dosya tüm deliller ile birlikte somut olay bakımından değerlendirildiğinde; Davacı oluşan kaza nedeni ile ödemiş olduğu hasar bedeli TTK madde 1472 uyarınca davalının kusurlu olduğundan bahisle rücu talebinde bulunmuş olup dava niteliği itibari ile rücu davasıdır.
Rücu davalarında sigortacının ispat etmesi gereken iki husus bulunmakta olup ilki davalının kusuru diğeri ise sigortalısına ödediği zararın gerçek zararı karşılar nitelikte olduğudur. Bu kapsamda Trafik bilirkişisi mahallinde inceleme yapmış olup .... plaka nolu aracın sürücüsü davalı ....'nın %100 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı aracın sürücüsü .... 'ın kusursuz olduğu tespit edilmiştir.
Davalının oluşan kaza nedeni ile kusuru belirlenmekle, davacının ödenen bedelin gerçek zarar miktarının olup olmadığını ispatı bakımından Makina Mühendisi bilirkişisi vasıtası ile inceleme yapılmış Meydana gelen kazanın meydana geliş biçimi, aracın hasar ve davacı tarafından onarıma
da oluşturulan ekspertiz raporunda yer alan işlemlerle değerler kaza ile uyumlu
olduğu, bu değerlerin piyasa değerler ne kıyasla kadri maruf olduğu anlaşılmıştır.
Neticeten, davacının TTK madde 1472 uyarınca sigortalısına yapmış olduğu ödeme nedeni ile rücu hakkının doğduğu, davalının kusurunu ve ödenen bedelin gerçek zarar olduğu hususunu ispatladığı, faiz hesabı bakımından ödeme tarihinden dava tarihine kadar süre dikkate alındığında faiz alacağının da takip talebine konu miktarın rücu edebileceği alacak miktarı ile uyumlu olduğu anlaşılmakla İİK 67 uyarınca davanın kabulü ile asıl alacak ve faiz alcağı miktarı bakımından devamında, asıl alacak bakımından talep edilen yasal faizi üzerinden takibin devamına karar vermek gerekmiştir.
İİK'nın 67/2. maddesine göre itirazın iptali davasında, alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için hükmün usulüne uygun yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde ödeme emrine itiraz etmesi, alacaklının bir yıl içerisinde itirazın iptali davasını açması ve davasında haklı çıkarak inkar tazminatı talep etmiş olması gerekir. Burada borçlu itirazının kötü niyetle yapılmış olması veya alacağın bir belgeye bağlanması koşulu aranmaz. Bu yasal koşullar yanı sıra takibe konu alacağın likit olması da gerekir. Bir alacağın likit olup olmadığı her olay özelliklerine göre değişmekle birlikte alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilerek sonuca ulaşılmalıdır. Buna göre, likit bir alacaklıdan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması yada borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlarının bilinmesi ya da bilinmesinin gerekmesi gerekir. Davalı taraf talebine karşı koymasının haklı nedenlere dayanıp dayanmadığının belirlenmesi, kusur oranının belirlenmesi yargılama yapılmasını gerektirdiğinden alacağın likit (muayyen, belirli) olduğundan söz edilemez. Bu durumda mahkemece davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın İİK'nın 67/1.maddesi uyarınca KABULÜNE,
1-Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı ilamsız icra takibine davalı tarafından yöneltilmiş olan itirazın 13.216,00-TL asıl alacak, 221,87-TL faiz alacağı üzerinden iptali ile asıl alacak tutarına icra takip tarihinden itibaren takip tarihinden itibaren asıl alacağa davacının talebi aşılmamak üzere 3095 sayılı Kanunun 2/2.maddesi uyarıca değişen oranlarda yasal faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına,
2- İİK'nın 67/2. Maddesi yasal şartları oluşmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 917,940-TL ilam harcın davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 490,34-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60- TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin nispi harç, 60,80-TL vekalet harcı, olmak üzere toplam 916,00-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 17.695,00-TL toplam yargılama giderlerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacı tarafa iadesine, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk bürosunun arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili hazineye irat kaydına,
8-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen olunan 13.437,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Mahkemece verilen kararın niteliği nazara alınarak davalı tarafın yapmış olduğu masrafın yine davalı üzerine bırakılmasına,
10-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince tarafların talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; miktar itibariyle KESİN olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
10/07/2025
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı